Lesbók Morgunblaðsins - 29.05.1977, Blaðsíða 11

Lesbók Morgunblaðsins - 29.05.1977, Blaðsíða 11
kræhíber Það var fyrir þó nokkrum árum að ég settist niður eitt skammdegiskvöld og ætlaði 'að fara að bródera í kaffidúkinn íiiimi. sem ég hafði haft í ígripum seinustu tuttugu árin. En nú brá svo við, að ég sá ekki nógu vel til þess að sauma þessi ffngerðu spor með ein- fóldu „áróragarni". Var ég nú orðin svo gömul, að ég þyrfti lesgleraugu? Ég brá mér til augnlæknis- ins, en hann sagði að ég þyrfti engin lesgleraugu næstu tvö árin. ég væri nú Ifka svo ung ennþá. Léttfætt skokkaði ég út frá honum, en vafði kaffi- dúkinn saman og stakk honum upp f skáp og reyndi að gleyma honum. Lesgleraugu Næstu tvö árin las ég mín blöð og bækur skammlaust en ansans ári gekk mér alltaf illa að þræða nál. Brátt fór lfka að bera á þvf að báglega sá ég í símaskrá og mér hætti til að hringja f skökk númer. Og þegar svo var komið, að ég gat ekki á dimmum skammdegis- morgnum lesið framhalds- söguna í Mogganum mfnum, hvað langt, sem ég teygði handleggina frá mér, fór ég aftur til augnlæknisins og nú varð þessu ekki frestað lengur. Ég var nú orðin ein af þessum virðulegu miðaldra konum með lesgleraugu. Mér tókst að ljúka kaffi- dúknum, sem ég hafði byrjað á fyrir 23 árum og persónur Maríu Lang f framhaldssögu Moggans hurfu ekki lengur í þoku, þegar ég sat yfir morgunteinu. Það var aldeilis munur að lifa. Ennþá hætti ég mér samt ekki með gleraugun á almannafæri. Ég hafði þau aldrei með mér f hús og þegar mér voru sýndar myndir verð ég nú að viðurkenna að ég sá þær bara í þoku, þó að ég reyndi að rétta þær sem lengst frá mér. Á söngæfingunum þraukaði ég gleraugnalaus eftir þetta heilan vetur. Það var furða hvað nóturnar voru skýrt prentaðar. En næsta haust var það vonlaust. Nú varð ég að hafa gleraugun, öðruvfsi var vitavonlaust að sjá nóturnar. En á móti varð ég líka að sætta mig við að sjá sóngstjórann aðeins í móðu. Nú er svo komið, að ég fer ekki út úr húsi án þess að stinga gleraugunum f veskið. Eg set þau upp, þegar ég þarf að skrifa ávfsanir, en fram að þessu héfur mér tekizt að skrifa nafnið mitt gleraugna- laust og meira að segja nafn- númerið ef birtan er góð. Ég stirðna ekki í handleggn- um á málverkasýningum, þvf að langi mig til að sjá nöfn myhdanna f sýningarskránni verð ég skilyrðislaust að setja upp gleraugun, en rífa þau jafnóðum aftur, þegar ég fer að skoða næstu mynd. Nú skil ég konuna, sem taut- aði: „Hvað er að sjá gleraugun mín, það er eins og ég hafi stungið þeim í sykurkarið." Ég er nefnilega farin að þurfa að nota þau í eldhúsinu þá sjald- an ég er svo myndarleg að baka eða búa til rétt eftir uppskrift svo og til að sjá skammlaust á búrvigtina. Ósjaldan vill þá setjast á þau smjörlfkisklessa og sykur- eða hveitiský, því að sffellt er ég að þrffa þau ofan á milli þess, sem ég Ift í uppskriftina. Furðulegt var, hvað mér fannst lftið aukazt við andlits- hrukkurnar á undanförnum árum. En fyrir skömmu var mér litið f spegil — gegnum gleraugu. Ég held að ég geri pað ekkert aftur í bráð. Það er Ifka ansi óþægilegt að fremja andlitssnyrtingu með gleraug- un á nefinu. Enn er ég ekki komin á það stig að leita dyrum og dyngjum að gleraugunum og finna þau svo á nefinu eða í svuntuvasanum. En kannski Itða ekki svo mörg ár, þangað til að því ketnur. Anna María Þórisdóttir. Guðrún Svava Svavarsdóttir kvaddi sér líka hljóðs í fyrsta sinni með sýningu í Gallery SÚM. Einnig hún hefur kosið sér einskonar raun- sæi, sem ekki er þó komið í fastan farveg og verkin á sýnmgunni voru álíka misjöfn að gæðum og oft vill verða á fyrstu sýningum. Þau beztu voru þó bæði athyglisverð og eftir- minnileg og það er meira en nóg til að gleðjast yfir. Guðrún Svava málar fólk og landslag, stundum með rómantísku ívafi eins og myndirnaraf Þorsteini frá Hamri í blómskrýddn brekku, ellegar með súrrealísku ívafi ems og myndina af dansmærinni, systur listakonunnar, sem kom fagur- lega svífandi til jarðar í Hollandi. . . Með þessu hefur Guðrún Svava hasl- að sér völl I myndgerð með margvis- lega þróunarmöguleika; ! því húsi eru margar vistarverur svo notuð sé göm- ul og góð samliking. Áhrifin eru að hluta komin úr popplist og að hluta úr nýraunsæi. Mér sýnist Guðrún Svava bæði hafa nægilega hæfileika og kunnáttu til að geta spunnið sinn eigin vef úr þvi á áhugaverðan og persónulegan hátt. Jóhannes Kjarval er ennþá jafn hugstæður, sérstæður og hrífandi og þá er hann var á meðal okkar. Það hefur enn einu sinni orðið Ijóst og kannski aldrei betur. Sýning á myndum úr eigu Reykjavíkurborgar og úr einkaeign er framúrskarandi og það er hollur skóli að gaumgæfa vinnubrögð Kjarvals i þessum myndum. Þar er ekkert til sparað í vinnu og fyrirhöfn að árangurinn verði sem beztur og til- finning Kjarvals er svo fín og mögnuð í senn, að myndir hans verða aldrei stirðlegar, hversu mikið sem hann vinnur þær. Þessi sýning mun standa fram i ágúst og verða henni gerð nánari skil í Lesbók á næstunni og skal því ekki fjölyrt frekar um hana hér. Jónas Guðmundsson hefur verið mikilvirkur að undan- förnu og haldið sýningar, sem spanna svæðið frá Hvammstanga til Frank- furt. Á sýningu hans að Kjarvalsstöð- um voru nálega einvöröungu vatns- litamyndir og gætu ýmsir lært af Jónasi I tækni, sem velgdu bekki i listaakademium, meðan hann var enn að stýra togurum. Tækni er gott vegarnesti; undirstöðuatriði, sem menn ættu að læra í skólum, en virðist vera vanrækt nú orðið. Jónas hættir sér ekki út i neinar óviðráðanlegar ófærur og kemst vel frá sinum viðfangsefnum, sem eink- um eru hús og skip. Hann er i mikilli framför og það er út af fyrir sig markverður áfangi að hljóta samþykki listráðs á Kjarvalsstöðum eftir ekki lengri feril. Einar Þorláksson sýndi bæði í Galleri Sólon íslandus og á ísafirði, en það voru minni háttar sýningar, millikafli, sem ekki markar tímamót á ferli listamannsins. Að þessu sinni sýndi Einar pastelmyndir; margar þeirra hugljúfar og litfagrar, en af reynslunni virðist mega ráða, að málarar hafi takmarkaðan ávinning af að vinna með pastellitum til lengdar. Abstraktmyndir Einars frá síðustu sýningu hans, unnar i acryl, höfðu stórum meiri slagkraft. Þegar bezt lætur og Einar hittir naglann á höfuð- ið, gerir hann athyglisverðari abstraktmyndir en flestir hérlendir málarar. Grafíksýningin i Norræna Húsinu var merkur list- viðburður. Það er komið upp sterkt lið í þessari grein og þar er leikið á skemmtilega ólika strengi. Mér virtist ungt fólk vera i miklum meinhluta meðal sýninargesta og áhugi þess gefur fyrirheit um enn frekari land- vinninga þessarar listgreinar. Greini- legt er að ýmislegt, sem nútima lista- mönnum er hugleikið, næst betur fram í grafik, en á annan hátt, enda mikill misskilningur að öll myndræn viðfangsefni verði bezt leyst með olíu- lit á léreft. Bragi Ásgeirsson opnaði sýningu í Norræna húsinu um miðjan maí og er henni lokið. Bragi sýnir myndir, sem telja verður i beinu framhaldi af því sem sést hefur frá hans hendi að undanförnu; mynd- verk unnin á plötur, þar sem ákveðið og sérstætt ,,andrúm" er myndað fyrir tilstuðlan fundinna hluta, litar og jafn- vel eftirprentana. Bragi hefur um ára- bil þróað þessa myndgerð, hann hef- ur skipað þann bás einn hér á landi eftir þvi sem ég veit bezt. Bragi hefur alltaf náð mjög persónulegum tökum, hvort heldur hann vann í grafik eða málaði. Þó hér sé ekki um málverk að ræða í venjulegum 'skilningi þess orðs, tekst Braga að skapa merkileg- an myndheim, sem þróast getur i ýmsar áttir: Sumum kann að virðast myndir af þessu tagi dálítið strembn- ar við fyrstu kynni, en þær vinna á eins og allt sem vel er gert. Listasafn Ríkisins eða öllu heldur nefndin, sem sér um innkaup á listaverkum til safns- ins, hefur sannarlega átt þess kost að festa kaup á ágætum verkum á þess- um vetri. Hinsvegar hefur háttalag nefndannnar ekki vakið litla athygli — og þá fyrir það sem siður skyldi. Stundum virðist svo sem þessi nefnd sé búin að ákveða það áður en sýnmg er opnuð, hvort ómaksins virði sé að lita þar mn og margir hafa látið í Ijósi furðu á vah nefndannnar. Að sjálf- sögðu á safnið að kaupa myndir á hverri einustu sýningu, sem haldin er að Kjarvalsstöðum og í Norræna hús- inu, — minnugt þess, að þar eiga að vera þröskuldar, sem einungis fram- bænleg hst kemst yfir. Samt var nefndin beinlínis rekin til að koma á sýningu Gunnlaugs Stefáns í Nor- ræna Húsinu og án þessa hefði safnið ekki eignast mynd eftir hann frá þessari athyglisverðu sýningu Nefndin sniðgekk allar beztu myndir Þorbjargar Höskuldsdóttur og festi kaup á mynd, sem stóð þar flestum að baki. Á sýningu Baltasars kom nefndin ekki fyrr en næst siðasta daginn og festi kaup á mynd, þegar ekkert úrval var lengur til. Ef Lista- safn íslands á að verða meira en nafnið tómt, er nauðsynlegt að ástunduð verði önnur og betn virínu- bröðg i þessu efni. ®

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.