Lesbók Morgunblaðsins - 29.05.1977, Blaðsíða 15

Lesbók Morgunblaðsins - 29.05.1977, Blaðsíða 15
A elleftu stundu „t>a8 er ári8 1997 og þa8 rignir og enn verSur þú a8 ganga í vinnuna. Lestirnar brotna undan álaginu, strætisvagnar eru ekki til leng- ur; fólk notar reiðhjól. Þeir sem eldri eru en tíu ára, muna bílana. Þeír hurfu. Fyrst steig ben- sínið og aðeins þeir auSugu gátu ekíð, en þa8 var ráðist á þá á götunum og kveikt f bílunum. Orka verSur ekki lengur bygg8 á kolum heldur og kjarnorkan er talin of hættuleg. En göturnar eru f ullar af gangandi fólki og loftið er hreinna. Peysur verSa a8 duga til a8 vinna bug á kuldanum innanhúss og baðið er svampur me8 volgu vatni. Þa5 litla sem eftir er af orku verður ekki notaS til persónulegra þæginda. Þjóðin verSur að skrimta þar til ný orka finnst. Reynt verSur að halda lestunum gang- andi. . .Herir eru ekki til lengur, — enginn hefur efni á að halda þesskonar orkusvelgjandi skrýmsli gangandi. Aðeins hafa Bandaríkja- menn og Rússar fáeina skriðdreka, flugvélar og skip til taks, en þessi tæki eru ekki hreyfð. Fólk vinnur lengur og lengur, orkan gengur til þurrSar; vöðvaaflið tekur vi8 af vélunum. Hvar endar þetta? Hvað getum viS gert? Núna? Næstum ekki neitt. Ef viS hefðum byrjað fyrir 20 árum væri annað uppi á teningn- um. Og auSvelt, ef vi8 hefSum byrjaS fyrir 50 árum". Þessi dómsdagspredikun er eftir ríthöfundinn Isaac Asimov og tekin út úr ritgerð eða eins- konar framtfðarspá, sem hann skrifaði fyrir bandarfska f réttaritið Time. Allt í einu er bað að verða hryllilega Ijóst hvert stefnir; að þetta svokallaSa nútímalff, öll blessuð þægindin, lífs- standardinn, framleiSslan og hagvöxturinn byggir að verulegu leyti á þeirri orku, sem menn ná uppúr jörðinni íformi olíu, jarðgass og kola. Þróuðu þjóSimar fengu ónotalegan kipp, þegar þær voru minntar á það fyrir fjórum árum, að straumurinn úr oliulindunum væri engan veginn sjálfsagSur og sízt af öllu óend- annlegur. Svo var farið að bora f Norðursjónum og menn héldu að Ijótu kallarnir f Arabalöndun- um hefðu bara verið að hrekkja; olfan væri undir hafsbotninum útum allt; jafnvel við Langanes og ekkert að óttast. En nú hefur Carter Bandarfkjaforseti og hans menn vakið á því athygli á nýjan leik, að þetta er bara svo sem agnar leki sem eftir er, miðað vi8. öll þau ósköp, sem vi8 eyðum á degi hverjum. Það er sumsé komiS framá elleftu stundu og nýi orkugjafinn er þvl miður ekki í sjónmáli. Lfklegt er að svo gffurlegar breytingar verSi á þjóSfélögum vesturlanda af þessum sökum, að engin leið er að gizka á hvað gerist. Og þess er ekki langt að bfSa. Því er spáð að strax á næsta áratugi fari olfuskorturinn að mæða á mönnum fyrir alvöru og verðið fer þá uppúr öllu valdi. Framtíð blikkbeljunnar er æði dökkleit og munu sumir harma þa8 og aðrir fagna því. Nú hefur verið ákveðið, að síðustu átta strokka vélarnar í Bandarfkjunum verSi framleiddar f árgerö 1983. Þar hefur verið fyrirskipað, að bflar megi ekki eyða meiru en 16.3 Iftrum á 100 km. næsta ár, 14.8 árið 1980 og 10.8 árið 1985. Ekki sýnast þaS að vísu vera miklar fórnir. MeSan lægSirnar ganga sinn gang er ekki líklegt a8 orkukreppan, sem er ekki spurning, heldur fjallgrimm vissa, muni fþyngja okkur á sama hátt og þeim þjóðum, sem enga vatns- orku hafa. Hitt er svo annað mál, að vi8 getum ekki heldur án olfu verið. Látum vera þótt blikkbeljum fækkaði. En þaS yrði öllu alvar- legra með fiskiskipaflotann og hin stærri sam- göngutæki. Skipuiag Reykjavfkur gerir eindregið ráð fyrir einkabflnum um alla framtfS og þessi tOO þúsund manna bær er nú ámóta stór og sumar milljónaborgir. Lfklega stenst á endum, að þetta samfélag, sem kæmist fyrir á Seltjarnar- nesi, ef ekki í Miðbæjarkvosinni, verður teygt allar götur upþf Mosfellssveit og áleiðis austur á Hellisheiði um það leyti sem reiðhjól leysa bflinn af hólmi. Gísli Sigurðsson. í ll/W&tAO Krossgáta Lesbókar Morgunblaðsins Lausn á síðustu krossgátu MM ItW ^ AltHfi Ci»*x f* SPT-' Kl prei flí* lt*6> Ifflff ÍSf: BJil '0 R /í. K A IR L 'k | 55 B Ca 1 -~^S~-^ V.IUM V t £> —§ ttms S P l U A S o R i> \ ¦f*Q*» V f T / N N 3o£ pitufi N A F A K nr*r-AlUN J & s P K. r A N A F N SPIL L K ft (k A $p p E L A N A N e t r A M e /v 1 £> U R A $ N i isa; '/ N A þ>*. L i*"i L / M U ¦R m. ííKt K A T r A FuAi KKKt U á L A 1 á '0* IfM V e ™ A ÍSLÍM- VttiL-i/M»- A \\m <-,K. B R A u. K flnul P e N i N c\ A s f> 1 L MjK 7 bl R ftllí LltlH H 41 o T U f> hnm A N N A £> l -R m N A A N l R m u N 6. A R N Ý T \ R fNO-i»l\ u N 4to* £1« rMm* m A R N A R m--¦ittÞ- E S> R 0. N tt*í-rut K U N N U R ÞÍ'ttíl N A U T A L IÁ 1 Puui tKÍM A R N A R- A f> A A/ uuu. 1» A R K l R R

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.