Lesbók Morgunblaðsins - 13.02.1982, Blaðsíða 12

Lesbók Morgunblaðsins - 13.02.1982, Blaðsíða 12
| Tove Ditlevsen um ævi sína og ritstörf 5. hluti. Helgi J. Hall- dórsson þýddi Á mér haföi oröið sú breyting aö ég var smátt og smátt farin aö leggja til hliðar þá einföldu fíngeröu mynd aö ég væri góö- hjörtuð auðtrúa stúlka, sem væri aðeins fórnardýr vonsku heimsins. Það var að minnsta kosti vaknaöur hjá mér efi og fariö að votta fyrir viöurkenningu á eigin sök. Sérhver listamaður neyðist til að leita fanga í fylgsnum sálar sinnar og það eru aöeins þeir grunnfærnustu sem finna þar sérgæðingshátt sem nálgast að vera hlægilegur. Enn sem komiö var dulbjó ég þó í skáldskap mínum dapurlegustu niöur- stööur af þessari einkasálkönnun minni. í „Regnhlífinni" birtist hún aöeins í smásög- unni „Duglegur drengur" sem mór finnst alltaf vera ein af þeim bestu sem ég hef skrifað. Hún fjallar um kjörbarn, dreng, sem ósjálfrátt finnur aö foreldrunum þykir minna vænt um hann eftir aö þau mót von- um hafa eignast „ekta" barn. Sögusviðiö er heimili skógræktarmanns sem ég haföi kynnst af tilviljun. Sumpart gat ég ekki haldið áfram aö göslast um í götu bernsk- unnar, og sumpart mátti enginn vita hve bitur persónuleg reynsla lá undir yfirborði þessarar sögu sem reyndar var skáldsaga frá rótum. Enginn í heimi er eins sjálfselsk- ur og ástfangiö fólk, og í áköfu tilfinninga- róti eftirlét ég fööurnum litlu kjördóttur okkar eins og ég lét hann taka þaö sem hann vildi úr félagsbúi okkar. Reyndar var hann faðir hennar, en ég vissi þá þegar að hann var sálsjúkur og ekki sá maður sem ég hefði trúað fyrir mínum eigin börnum. En þegar ég komst til ráös og rænu var þaö of seint. Með nánu og daglegu samneyti við börn hélt ég sambandinu viö barniö í sjálfri mér, Lifad fyrirmannlega - og þar með voru góðu árin liðin - þá lífsglööu eigind mína sem ætíö hefur tekiö afstöðu gegn heimi hinna fullorðnu. Duglegur drengur Drengur skógræktarmannsins tróö sér milli hinna viðskiptavinanna í brauóbúð- inni. Hann tyllti sér á tá til þess að hann sæist og fylgdist vel með hve margir komu inn á eftir honum. Honum lá á. Honum lá næstum alltaf á. Hann átti að kaupa mjólk- urflösku handa litla bróður sínum, mamma hans mjólkaði honum ekki lengur af þvi að hún haföi fengið þrymla í brjóstið og var með hita. Hann teygði fram hálsinn og reyndi að vekja á sér athygli bakarans sem fór sér að engu óðslega. Móðir eins skólafélaga hans kom inn i búðina og hann þreif af sér húf- una í snatri eins og nýliði frammi fyrir yfir- manni sínum. „Góðan dag," sagði hann hátt. Hún rambaði með innkaupanet fyrir framan sig, og út úr þvi stóð laukbrúskur sem kitlaði hann í hnakkann. „Góðan dag, John, til hamingju með litla bróöur, ertu ekki ánægður með hann?" „Jú," sagði hann eldrauður i framan af áreynslunni viö aö lýsa þvi hve áneegður hann var. Allt I einu horföu allir á hann. Var hann virkilega ánægður? „Ja, þessu hafði maöur ekki búist við," sagði bakarlnn og glotti til viðskiptavinar, „það var vist á siðasta snúningi." Svo sneri hann sér að drengnum. „Hvað áttirðu svo að fá i dag?" John lyfti körfunni upp á búðarborðið og rétti fram miðann sem móðir hans hafði skrifað. Annars gleymirðu bara helmingn- um, hafði hún sagt. Ennþá hafði hann ekki gleymt neinu, en hún sagöi svo oft svona. Hann fékk körfuna fulla til baka með af- ganginn af peningunum vafinn inn i mið- ann. „Er hann sætur?" spuröi bakarinn og strauk skeggið. Drengurínn kinkaði kolli. „Já," sagði hann, „hann öskrar bara svo mikið." Þau hlógu öll, það gerði fullorðið fólk alltaf þegar maður sagði ekki bara já og nei. Honum sýndist þau líta hvert á annað og depla augunum og hann flýtti sér út um dyrnar. Þegar hann kom út var kuldinn svo bitur að hann fór að hnerra. Skógurinn var fram- undan sem stórt fjall og húsið við jaðar hans sem örsmár depill. Ef hann hlypi yfir akrana yrði hann komlnn heim eftir stund- arfjórðung, eftir þjóðveginum var hann hálfa klukkustund. En það var of bjart til að fara bannaöa leið. Karfan var þung, hann skipti oft um hönd og hljóp við fót. Hann ætlaöi að koma móður sinni á óvart með þvi að vera eld- fljótur, það var hann reyndar alltaf, en ídag ætlaði hann að vera sérstaklega fljótur því að hún var veik og litli bróöir þurftl að fá mjólkina sína fliótt. Bilarnir þutu fram hjá honum og hann gat ekki séð númerin vegna snjómuggunnar. Annars safnaði hann þeim. Nokkrir hjólreiðamenn streitt- ust áfram bognir framyfir stýrin, með eyrnahlifar, rjóðir og votir í andliti. En þeir sem hjóluðu á móti honum höfðu vindinn i bakið og hann þekkti þá alla. Sæll, John, kölluðu þeir. Hann kinkaði ákaft kolli. Eng- inn skyldi segja að hann væri ókurteis. Hann var duglegasti drengurínn íallrí sveit- inni að sendast í bæinn, höggva brenni, þvo bleiur og yfirleitt gera allt sem kemur manni áfram i heiminum. Aðeins námið sóttist seint. Skítt með það, sagði móðir hans, bara efþú ertgóöur drengur. Ö, hún var svo sæt, hún mamma hans, svo góð. Föður sinn var hann svolítið hræddur við, hann talaði ekki miklð við hann og rödd hans var gróf og hörð. Sömuleiðis hendur hans þegar hann slengdi byssunni af öxl- inni og fleygði dauðum íkorna á eldhús- borðiö. Þeir voru nefnilega meindýr og hann fékk peninga frá jaröeigandanum fyrir hvert dýr sem hann skaut. En þeir voru svo skemmtllegir þegar þeir þutu upp og niöur trjástofnana, alltaf á flótta. John fannst svo gaman að hafa lifandl ikorna milli handanna. Hann þurfti ekki að vera hræddur viö þá. Hann haföi aöeins einu sinni snert við byssu föður sins og mundi enn þann rassskell sem hann fókk fyrir það. Skot hefði getað hlaupið úr byssunni, hafði móðir hans sagt, og hitt þig eða eitthvert okkar. — Hugsaðu þér að það hefði lent í litla bróður, það hefði orðlð þokkalegt heimili. Þá hefðu pabbi og mamma sjálfsagt iðrast þess aö hafa „ tekiö hann upp á sína arma". Hann hrökk í kút við þá tilhugsun. Hann vissi að hann stóð i þakkarskuld við mannkynið afþvíað hann var ekki „skilget- inn" eins og litli bróðir en hafði af alveg óskiljanlegri heppni hafnað hjá pabba og mömmu. Hann var tökubarn og hinir réttu foreldrar hans voru voðamanneskjur í Kaupmannahöfn sem voru ekki einu sinni hjón. Guð foröi þvi að þú sjáir þau nokkurn tíma, sagði móðir hans þegar hún sagði honum frá því. Svo tók hann upp á því um tíma aö stara á ókunnuga, sem komu til þorpsins, og ímynda sér að þeir hefðu komið frá Kaupmannahöfn til að nema hann á brott. Hann skyldi svei mér streitast á móti og kalla á mömmu. Hann var reynd- ar litill en sterkur þó að hann værí aðeins sjö ára. Hann gat dælt vatni upp úr brunn- inum og rogast með tvær fötur í einu. Það var ekki vist að litli bróðir gæti það nokk- urn tima. Sá aumingi. Hann lá bara við hvítt brjóst mömmu og saug viðstöðulaust svo að hún varð veik af þvi. Dag einn sþurði John hvort hann hefði nokkurn tíma fengið mat á þennan hátt. Móðir hans hló og sagði: Nei, skinniö mitt, þú ert pelabarn. — En peli er líka flaska, og hann imyndaði sér að máski hefði hann verið búinn til i flösku eins og menn gátu búið til skip, en hann skildi nú vel hvað átt var við. Það var bara svo skrítið að vera öðruvisi en aðrír. Og það vildi hann lika vera, en aðeins íþvisem 12

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.