Lesbók Morgunblaðsins - 20.08.1988, Blaðsíða 6

með hvíta hlýrasvuntu, í dropóttum kjól.
Hann hafði fyrir vana að þvo sjer úr sjónum
og þerra sig á vjelartvisti til þess að koma
ævinlega hreinn heim. Nú fleygði hann af
sjer stígvjelunum, úlpunni, peysunni, eins
og til þess að komast nær henni, vafði hana
að sjer og bældi sig að henni. Hann kysti
hana ekki, en svalg í sig ylinn frá líkama
hennar. Hún kafroðnaði og augun urðu stór
og skær. Hún strauk á honum hárið og hún
var mjúk og heit af æsku og kærleika.
Hún fylgdi honum á sjóinn og veik aldrei
úr huga hans. Þegar hann rakti út lóðina
var hún líka með í verki. Hún hafði beitt
lóðina og lagt niður hvem öngul, og lóðin
raktist betur en þó hann hefði sjálfur gert
það. Það var kalt að beita þegar vetraði og
hann vildi ekki láta hana eiga við þetta.
En ekki var við annað komandi en hún
gerði það, eins og hinar konumar fyrir sína
menn. Honum þótti innilega vænt um það;
undimiðri var hann þess viss að hann fískaði
betur, ef hún hafði farið höndum um lóð-
ina, og henni þakkaði hann allan afla sinn
og hepni í vetur. Hennar lán Var með honum
í öllu.
Svo kom Jón heim eftir nýárið. Hann
þóttist ætla að lesa heima, en ranglaði hjer
og þar og var fullur. Svo byijaði hann að
hengslast öllum stundum hjá þeim Kristínu
og var þá óvenju glaður og upprifínn.
Einusinni þegar Andrjes kom af sjónum
og var að drekka kaffíð sagði hann við
Kristínu:
Það fóm tvær lóðir hjá mjer í eina flækju-
bendu. Þú hefur verið eitthvað annars hug-
ar við að beita.
Kristín hló.
Það lá að! sagði hún. Jón vildi endilega
ieggja niður. Þetta sagði jeg, að svona færi!
Var hann að beita með þjer? sagði Andij-
es, heldur lágt. Þá bar nýrra við, ef hann
var að vinna verk til gagns, hugsaði hann.
En djúpt í huga sjer hafði Andijes á
þeirri stund veður af því, að minna sakaði
þó að Jón flækti lóðina, ef ekki yrði neitt
sem verra var. En eftir það var eitthvað í
kringum hann, eitthvað sem hann gat ekki
gert sjer grein fyrir hvað var og ekki losnað
við.
En nú var alt auðskilið. Stundum varð
Kristín skyndilega annars hugar þar sem
hún sat, gleymdi sjer og varð raunaleg.
Stundum varð hún alt í einu svo innilega
blíð við hann og áíjáð. Einusinni var sem
ljós rynni upp fyrir honum og hjartað í hon-
um hrökk til. Hann lá lengi glaðvakandi
þegar þau vom háttuð um kvöldið og blóðið
í honum ólgaði með undarlegri sorgbland-
inni tilhlökkun. Hann setti hana sjer fyrir
sjónir, þunga á sjer og torkennilega í fram-
an. Hún var að sofna, en hann gat með
engu móti sagt það sem hann vildi. Loks
fór hann þó að tala vð hana: Heyrðu, sagði
hann, og svo kunni hann engin orð. Hann
snjeri henni að sjer og spurði lágt og klaufa-
lega. Hún svaraði dræmt einhveijum óljós-
um orðum. Þú skilur mig ekki, sagði hann,
og svo spurði hann beinlínis. Þá glaðvakn-
aði hún og reis upp til hálfs. Nei, ekki held
jeg það! sagði hún undrandi. Hjelstu það!
sagði hún svo, hægt og lágt, og vildi sofa.
Nú vissi hann að á þeirri stundu hafði
hún verið að ljúga og svíkja; þá var hún
orðin sek.
Síðan var alt eitthvað undarlegt. Honum
var þvínær á hverri stundu eins og hann
fyndi á sjer áhlaupsveður. En hann vissi
ekkert hvað þetta var og þau vom hvort
öðm góð og betri en nokkm sinni fyr.
Svo gekk hann upp frá bátnum þegar
honum fór að leiðast eftir Jóni. Hann gat
ekki verið að hanga yfir þessum flutningi
í allan dag. Hann var þá eins grandlaus og
nokkur maður gat verið. Hann leit gegnum
eldhúsið, inn í stöfuna. Hann sá konuna
sína, hvemig hún ljet djöfuls flagarann beita
sig aflsmunum, háma sig. Þetta var ekki í
fyrsta sinn að hún ljet taka svona á sjer,
hún er búin að ofurselja sig áður ... og
hann var sjálfur nýbúinn að kveðja hana
og kyssa hana.
Andijes hjelst ekki við. Hann stóð upp
og fór að ganga um gólf, fram og aftur.
Var alt kvenfólk svona andstyggilega laus-
látt og falskt? Var engin manneskja trú?
Hafði móðir hans þá líka verið svona þegar
hún var ung?
Sál hans varð köld af hatri til Kristínar,
að hafa snúið öllu lífí þeirra í ógæfu fyrir
einri 8amviskulausan hund.
Gunnlaugur sýslumaður kom inn til hans
aftur. Hann var miklu glaðari á svipinn en
fyr.
Jón bróðir yðar vill nú lítið úr þessu gera
öllu saman, sagði hann. Hann bætti við:
Mjer skilst að þetta sje eitthvert fljótræði
af yður, Andijes minn.
Jeg skil, að hann vilji lítið úr öllu gera!
sagði Andijes, ævareiður, en þó stiltur.
Hann ætlar víst ekki að fara að taka afleið-
ingunum af sínum verkum fremur en fyr!
Andrjesi fanst nú eins og einhver síðasti
vonameisti hefði sloknað. Nú var alt úti,
allur efí, alt. Nú fann hann að hann skiidi
þetta alt ijett og vissi ijett. Augu hans
höfðu opnast til fulls. Jón vildi ekkert úr
neinu gera, breiða fals og hræsni yfír alt
og hundast burt. Þó að Jón væri huglaust
kvikindi, þá hefði þó einhver mannslund
vaknað í honum við aðra eins meðferð, ef
hann hefði nokkra afsökun og nokkuð ann-
að en sektina og samviskubitið.
Andijes snjeri sjer að sýslumanni og
sagði, og það var heimtufrekja í röddinni:
Jeg vil vita hvort jeg á að verða sekur
eða ekki.
Jeg get ekki sagt um það, svaraði sýslu-
maður hægt, og var sem þyknaði í honum.
Jón bróðir yðar vill ekki kæra yfír neinu.
Það er ekkert að honum, nema hann segist
hafa rekið sig á og hrumlast í framan. Það
verður þá víst ekki um neina sök að ræða.
Jeg ætlaði að drepa hann, sagði Andijes
og vildi ekki láta undan. Og jeg veit ekki
nema jeg geri það enn.
Sýslumanni hnykti við.
Jeg vona, Andijes minn, að þjer hafíð
alla aðgæslu á yður og að þjer athugið vel
alt sem þjer gerið. Hugsið þjer yður vel um,
hvort þetta er ekki einhver misskilningur
og fljótræði, eins og bróðir yðar segir.
Andijes var orðinn svo ieiður á þessu
bróðurstagii í sýslumanni að hann þoldi það
ekki lengur.
Þjer ætlið að trúa öðram eins lygara!
hreytti hann fram.
Sýslumanni fjell illa þessi rosti. En þó
sagði hann í mildum róm:
Þjer erað ungur og óreyndur í lífínu,
Andijes minn. Öllum getur okkur skjátlast.
Andijes svaraði þessu engu. Hann kom
nær sýslumanni.
Má jeg yðar vegna fara með skipinu í
kvöld? spurði hann.
Hvert ætlið þjer, Andijes?
Burt.
Hvemig getið þjer farið svona frá öllu
saman? sagði sýslumaður.
Það er frá litlu að fara úr þessu, sagði
Andijes stuttlega. Hann sagði enn og sinti
engu öðra:
Má jeg fara yðar vegna?
Vegna föður yðar að minsta kosti væri
mjer skapi næst að banna yður það, sagði
sýslumaður.
Þjer skuluð þá gera annaðhvort undir
eins, sagði Andijes. Þjer skuluð annaðhvort
taka mig fastan eða láta mig fara.
Það var ekkert lát á honum, og sýslu-
manni fanst í svip broslegt að sjá þennan
ungiing standa þama og skipa sjer fyrir.
Hann gagði ekki neitt við þessu.
En jeg geri yður aðvart um það, hjelt
Andijes áfram, að láta ekki Jón fara með
þessu skipi. Við komum þá ekki báðir lif-
andi fram, ef jeg sje hann þar. Jeg geri
yður aðvart um þetta.
Sýslumaður undraðist að Andijesi virtist
nú rannin reiðin og þó talaði hann svo. En
örlög mannsins sjálfs vora honum nú ríkust
í hug. Frammi fyrir honum stóð fatlaður
sjómaður, þokkalega búinn, en heldur veiga-
lítill, merktur af ógæfunni. Sýslumaður
gekk að Andijesi og lagði höndina á öxl
hans. Andijes var eins og drengur frammi
fyrir honum.
Má jeg ekki segja við þig eitt orð sem
vinur þinn og vinur föður þíns, sagði hann.
Það sem þú gerir ungur áttu að búa við
alt þitt líf, til dauðans. Gáðu vel að þvi sem
þú gerir í dag.
Sýslumaður var hrærður og göfugur í
máii. Andijes leit upp til hans og hlýnaði á
svipinn.
Þú átt unga og indæla konu, Andijes
vinur minn. Ennþá áttu hana og enn má
bæta alt og græða, þó að einhver misskiln-
ingur sje nú í dag. Gættu þín vel, að þú
hafír hvorki hana i\je aðra fyrir rangri sök.
Gerðu ekki neitt sem getur orðið ykkur
báðum til hörmungar meðan þið lifíð.
Andijes horfði á sýslumanninn með ægi-
iegri rósemi:
Jeg hef ekki gert það sem verður okkur
til hörmungar, sagði hann.
Gunnlaugi sýslumanni fanst sem hann
stæði undir þverhnfptu fjalli. Hann hafði
ætlað að ýta fjallinu úr stað og hörfaði
ósjálfrátt aftur á bak. En Andijes Berg-
steinsson sagði, fast og kalt:
Jeg á enga konu framar. Jeg ætla ekki
að leggja mjer til munns hundjetnar leifar.
Stafsetningu höfundar er haldiö.
KRISTÍN REYNISDÓTTIR
Eyja
Hvað
ef aðeins væri
ein eyja í heiminum
allt væri ólgandi haf
hvað þá?
Ef aðeins væri
ein eyja í heiminum
ein lítil eyja
og þú einn
allt væri ólgandi haf
hvað þá?
Hvert myndir þú
flýja?
Höfundur er ung Reykjavíkurstúlka.
MÁNI SVANSSON
Treginn
Þegar treginn er orðinn
í líkamsstærð
ertu kanski líkur
stóru úthafi
& risaöldurnar sem bera þig
út úr hjartanu
eru alltof stórar
& þú bítur i ströndina
eins & samloku
& þú urrar
eins & síðasti lifandi
eitthvað
& þú heyrir hljóðfall
tónanna
þegar veröldin segir þér
síðustu
leyndardómsfullu
orðin
Höfundur er ungur Reykvíkingur.
---------------------------
ÁSDÍS J. ÁSTRÁÐSDÓTTIR
Stefán Freyr
Litli anginn minn
Augun þín eru
eins og skærar stjömur
Kinnar þínar ijómabollur
Munnurinn sætari en sykur
Þú sjálfur IftiII engill
sem Guð hefur sent til okkar.
Höfundur er nemandi í Reykjavík.