Lesbók Morgunblaðsins - 20.08.1988, Blaðsíða 9

kyrr Miðjarðarhafsnóttin umlykur áhorfend-
ur, á annað hundrað manna hljómsveit og
um fimm hundruð listamanna sýningarinnar
á Aidu.
Á fyrstu upphækkun, þar sem ég sat, er
mikil alþjóðastemmning. Fyrir framan mig
og neðan sitja hollensk hjón og fylgjast með
hverri nótu í mikilli bók, sem þau hafa á
hnjánum og hefur að geyma alla óperuna
frá byijun til enda. Þjóðveijarnir fyrir ofan
okkur héldu lengi vel að við íslendingamir
værum Svíar og vom svo himinlifandi yfir
því að hafa rekist á íslendinga. Fimm
Bandaríkjamenn sátu við aðra hlið okkar
og hættu að þamba bjórinn sinn þegar sýn-
ingin byijaði, en tveir Bretar hinum megin
við okkur tóku þátt í baráttu okkar í hléinu
að reyna að hreyfa okkur eitthvað. Sú bar-
átta endaði reyndar úti á götu með miða
upp á vasann að við mættum koma aftur
inn. Líklega hafa Rómveijarnir til foma
ekki selt inn á leikina og fólk farið bara út
á torgið á milli uppákomanna.
Nú byijaði sýningin.
Radames ræðir við æðstaprestinn um
stríðið við Eþíópíumenn og vindur sér síðan
í hina frægu aríu Celeste Aida. Röddin er
þung, vantar stuðninginn og loka háa C-ið
er svona hálfgert hróp. Maðurinn er greini-
lega hás eða þreyttur. Mikið vildi ég að
Kristján Jóhannsson eða Garðar Cortes
væru komnir. Aida og Amneris ræðast við,
hver tónn eins og silfurbjalla, kristaltær.
Þvílíkur unaður, þessar miklu listakonur
Chiara og Cossotto standa greinilega undir
nafni. Aida hellir sér í aríuna Retoma Vin-
citor og allt tryllist á pöllunum. Það er klapp-
að, öskrað, bravóað og stappað og Chiara
hneigir sig tigin eins og göfgi raddarinnar
segir til um.
Radames æðir í stríðið, enda alveg að
missa röddina og ekkert fyrir hann að gera
annað en að beijast við Eþíópíumenn, sem
stundum leika óvini sína grátt.
Amneris tekur Aidu á beinið og samspil
þessara miklu listakvenna verður einn af
hápunktum óperunnar. Aftur verða áhorf-
endur hreint vitlausir og Chiara og Cossotto
fallast í faðma. Radames snýr aftur og nú
hefst ein mesta skrautsýning sem undirrit-
aður hefur orðið vitni að á ævinni. Fimm
hundruð manna syngja, spila og dansa á
sviðinu, ljósadýrðin er ótrúleg og tvö þúsund
ára gömul byggingin magnar upp þessa
fjögur þúsund ára sögu, sem gerist á svið-
inu. Himneskar raddir Aidu og Amneris
njóta sín eins og smaragður í gullinni festi
og nú hafa þær fengið liðsauka í hinum
unaðslega baríton Piero Cappiiccilli. Bass-
arnir, kóngurinn og æðstipresturinn standa
sig vel, en Radames hefur greinilega skilið
það litla, sem eftir var af röddinni, eftir í
Eþíópíu.
í Nílarsenunni kemur hann vitlaust inn í
og hoppar næstum á Aidu í fátinu. Sú hol-
lenska fyrir framan mig lokar bókinni og
tautar eitthvað fyrir munni sér. Cappuccilli
bjargar senunni með sinni unaðslegu rödd.
Radames hvæsir eitthvað út í loftið, það
átti líklegast að vera ást hans á Aidu, svíkur
síðan land sitt með málæðinu og er hand-
tekinn. Chiöru eru greinilega öll sund lokuð
vegna þess hve seinni hluti óperunnar bygg-
ir á nánu samspili sópransins og tenórsins.
Cossotto tekur nú öll völd á sviðinu og
hápunktur óperunnar er formæling hennar
á prestunum sem dæma Radames til dauða.
Enn tryllast allir á áhorfendapöllunum og
mezzosópraninn unaðslegi marggengur allt
sviðið á enda, hneigir sig og sendir fingur-
kossa. Lokaatriðið er bara „redding" Chiöru
með Radames hvíslandi einhvers staðar á
bak við sig. Vesalings maðurinn tók undir
sig stökk í uppklappinu og hvarf af sviðinu.
Hann var þó heppinn því áhorfendur voru
af hinu kurteisa alþjóðataginu. Ekki eins
og alsiða er á Ítalíu og frægt er þegar söngv-
urum verður eitthvað á í messunni í óperu-
flutningi.
Sýningin byijaði með þrumum og elding-
um og á ýmsu gekk i flutningnum. Oneitan-
lega ber maður hana saman í hugskotinu
við Aidu í litlu óperunni í Reykjavík. Sá
samanburður er ekki allur okkar listamönn-
um óhagstæður. „í Róm gerum við eins og
Rómveijamir," segir máltækið. Aðeins í
Veróna er hægt að upplifa óperu eins og í
Arena di Verona. Útióperan í Róm í Terme
di Caracalla er bæði minni og þó miklu
meira plásk fyrir áhorfendur sem sitja á
uppslegnum trébekkjum. Heit og kyrr Mið-
jarðarhafsnóttin setur líka sinn brag á sýn-
inguna. Nálægð áhorfendanna hvers við
annan, þótt þeir komi hver frá sínu heims-
hominu og tvö þúsund ára byggingin.
Steinninn andar af mannkynssögunni og
tekur undir með fjögur þúsund ára sögunni
um ást Aidu, Radames og Amneris á Nílar-
bökkum. Maðurinn er alltaf samur við sig
og listin er eilíf.
GUÐLAUGUR TRYGGVI KARLSSON
ROLF JACOBSEN
Hærra,
enn hærra
Hávaði
Skrykkjur, bumbur, básúnur
halda óttanum niðri.
Hafið hátt.
Ræsið þotur, þenjið glymtæki.
Sparkið, stappið
fyrir frelsi og frið.
Hærra.
Allt á útopnu.
En því miður dugir þetta
aðeins hið ytra,
ekki hið innra.
Það varir svo stutt,
ekki nóttina út.
Síbyljið því hávaðann:
berjið bumburnar,
blásið lúðrana.
Hugsið ekki,
öskrið,
hærra,
enn hærra!
Húsið og
hendurnar
Hendumar tvær voru húsi líkar.
Þær sögðu:
Flyttu hingað.
Ekkert regn, aldrei kalt, enginn ótti.
Ég hefi búið í húsinu
og mig angraði hvorki regn, kuldi né ótti,
uns tíminn kom
og jafnaði það við jörðu.
Nú er ég á faraldsfæti á ný.
Skikkja mín er skjóllítil.
Hann er að ganga í hríðarveður.
Bragi Sigurjónssctn
íslenskaði
Höfundurinn er eitt af höfuðskáldum Norömanna i nútimanum.
Þýðandinn er búsettur á Akureyri
Gangstéttir eru ekki alls staðar breiðar
í landi söngsins. Hér .er gengið á bökk-
um árinnar Arne í Flórens.
Uppfærsla á óperunni Aidu í Veróna er hin mesta skrautsýning. Þessi mynd er tekin í upphafi sigurmarsins en
um 500 Iistamenn taka þátt í því atriði.
Glæsifákar ítölsku lögreglunnar vörðuðu leiðina að óperunni. Mikil gæsla var
svæðinu auk sjúkrahjálpar ef eitthvað bæri út af meðal tugþúsunda áhorfenda.
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 20. AGÚST 1988 9