Lesbók Morgunblaðsins - 16.12.2000, Blaðsíða 8

Lesbók Morgunblaðsins - 16.12.2000, Blaðsíða 8
Ljósmyndir/Gísli Sigurðsson Gamburmosi, hraungambri, í Úthlíðarhrauni. Þessi tegund mosa er algeng í hraunum. Lindaskart, dýjamosi í Brunnalækjum sunnan við Bláfell. AISLANDIVAXA 600 TEGUNDIRAFMOSUM EFTIR HAFDÍSI ERLU BOGADÓTTUR Rætt við Bergþór Jóhannsson, mosafræð- ing og heiðursoUtoT" frá Háskóla íslands, en þannheiourhlauthann fyrir brautryojandastarf og rannsóknir sínar á mosum. BERGÞÓR Jóhannsson mosa- fræðingur var í september sl. sæmdur heiðursdoktorsnafn- bót við Háskóla íslands fyrir brautryðjandastarf og rann- sóknir sínar á mosum. Er hann eini mosafræðingurinn hér- lendis en mosafræðingar eru ekki margir erlendis heldur. Bergþór er kvæntur Dóru Jakobsdóttur, grasafræðingi hjá Grasagarði Reykjavíkur. Eiga þau fjórar dætur. Þær eru: Kolbrún, bókmennta- fræðingur og blaðamaður á Degi. Brynhildur, rekstrarhagfræðingur og framkvæmdastjóri hjá Gæðastjórnunarfélagi íslands. Á hún eina dóttur, Auði. Ásdís, kerfisfræðingur og vinn- ur hjá SKÝRR. Á hún soninn Ólaf. Yngst er Anna, nýútskrifaður tölvu- og kerfisfræðing- ur. Bergþór fæddist í Goðdal á Ströndum árið 1933 og vaknaði áhugi hans á grasafræði snemma. Fyrsta grein hans birtist í Náttúrufræðingnum árið 1946, þegar hann var aðeins 13 ára gamall. Bergþór lauk stúd- entsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík 1954 og prófi £ forspjallsvísindum frá Háskóla íslands 1955. Sama ár hélt hann utan til náms við Háskólann í Göttingen, þar sem hann tók fyrri hluta próf í líffræði. Bergþór hafði þá ákveðið að einbeita sér að mosum og flutti sig í því skyni til Oslóarháskóla þaðan sem hann lauk prófi árið 1964. Að námi loknu réðst hann til starfa á Nátt- Þessi hreindýramosi vex á Kili, en raunar er hreindýramosi ekki mosi, heldur flétta. Svartar skellur á þessari grágrýtisklöpp eru holtasóti. Dökkbrúnir dúskar eða hálfkúlur eru kár- mosi, en ofan á klöppinni er einnig gamburmosi. Melagambri, gamburmosategund á hraun- reipum í hrauni sunnan við Hafnarfjörð. úrufræðistofnun íslands og hefur starfað þar síðan, einkanlega að rannsóknum á íslenskum mosum. Bergþór hefur um áratuga skeið ferðast um landið og safnað mosum. Hefur hann fundið oglýst mörgum nýjum tegundum mosa hér á landi. Margir aðrir hafa einnig safnað mosum og fært honum. Uppbygging á mosasafni Náttúrufræðistofnunar Islands hefur verið í höndum Bergþórs og hefur það aukist gífurlega undir umsjón hans. Auk þess hefur hann unnið við greiningu mosa sem safnað hefur verið við margvíslegar rann- sóknir. Nú vinnur Bergþór að útgáfu fyrstu íslensku mosaflórunnar en það verk er langt komið. I henni eru teikningar af öllum teg- undum og útbreiðslukort, auk lýsinga og greiningarlykla. Hann hefur einnig búið til ís- lensk nöfn á allar tegundir í flórunni sem fæstar báru alþýðuheiti fyrir. Bergþór hefur einnig verið fundvís á nýjar tegundir annarra hópa plantna hérlendis og bjó, ásamt Herði Kristinssyni, til reitkerfi fyrir rannsóknir á útbreiðslu plantna og dýra hér á landi. Berg- þór var í hópi þeirra náttúrufræðinga sem lögðu grunn að líffræðikennslu við Háskóla Islands árið 1969. Þar kenndi hann í um 20 ár. Um 600 íslenskar mosategundir Það vekur eflaust undrun margra að á ís- landi vaxa um 600 mosategundir. Flestir kannast eflaust við gamburmosa, sem klæðir öll yngri hraun á Suður- og Suðvesturlandi þykku, gráu teppi. Fáir gera sér líklega grein LESBÓKMORGUNBLAÐSINS - MENNING/LISTIR 16. DESEMBER 2000

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.