Tíminn - 27.08.1968, Blaðsíða 6

Tíminn - 27.08.1968, Blaðsíða 6
TIMINN ÞRIÐJUDAGUR 27. ágúst 1968. lítið u vegna uppgangs nýnazísta Við hittum nýlega á förnum vegi tvo íslenzka námsanenn, sem stundað hafa nám í háskólabæn- um Stuttgart í Suður-Þýzkalandi, örskammt frá landamærum Tékkó slóvakíu, þar sem hinir örlaga- ríkustu atburðir hafa verið að gerast að undanförnu Með því að það hefur verið við- burðarríkt meðal stúdenta í Vest- ur-Þýzkalandi í vetur, ag margra augu hafa beinzt að landinu vegna uppgangs nýnazista, Springer-veld isins, ojfl., mæltumst við til þess /við mennina, að þeir svöruðu nokkrum spurningum okkar um þessi efni, og skýrðu okkur jafn framt frá stódentaláfinu í Stutt- gart. AUmargir fslendingar hafa stundað nám í þessari md'klu menningarborg, svo sem í flestum öðrum þýzkum háskólaborgum, nokkrir íslendingar hafa verið þar starfandi, m.a. Sigurður Björmsson, óperusöngvari og Sveinbjörg Alexanders, balletdans maar. Annar viðmælandi okkar, Sdgurður Dagbjartsson, er raunar starfandi við háskolanm í Stutt- gart auk þess sem hann er að vinna að doktorsritgerð í eðlis- fræði. Hinn er Eirikur Bjarnason, verkfræðdstódent á 2. ári. Við spyrjum þá til að byrja með nokkurra sþurninga um há- sfcólamn í Stuttgaft, stúdentafiölda og fleira. — Þetta hefur verið tækni- skóli einvörðungu til mjög skamims tíma, en niú er verið að taka upp kennslu í húmanístísk- um greinum, miálvísindum, þjóð- félagsvísindum o.fl, segir Sigurð ur. Hins vegar er skólimm þekkt- astur fyrir arkitektór, og þarna hafa um tíu fel. arkítektar numið. I raunvisdmdagreinum stendur s'kól inn framarlega, þó ekki miklu meira en gengur og gerist í öðr- um háskólum í Þýzkalandi. — Stúdentar eru um 6 þús. tals ins, segir Eiríkur, — þar af sennd lega 10% útlendingar. Flestir þeirra eru frá þróunarlöndunum, Indlandi og Afríkuríkiunum, — og svo auðvitað frá íslandi og Noregi, — bætir hann við kíminn. Danir og Svíar fyrirfininast hins vegar ekki. — Hvað eru margir íslenzkir stúdentar innritaðir í háskólann múna? — Þeir eru nú ekki margir, 4—5, en ýmsir fleiri íslendingar eru þarna í borginni, ýmist við nám eða störf. Þarna er m.a. lista háskóli, sem nokkrir fslendingar hafa numið við, og eins búmaðar- háskóli. — Hvernig er námsaðstaðan við Rætt viö tvo íslenzka námsmenn í Stuttgart >:-::•> ~ - * Eirikur Bjarnason og SigurSur Dagbjartsson. skólanmi? ,¦- .— Hún er mjögigóð, og e.r. stöðugt að batna. Háskólinn var svo til algjíJrlega lagður í rúst í heimstyrjöldinni, og var endur- reistur að fullu með aðstoð stód- enta fyrstu ,árin eftir stríð. Hann er mjög nýtdzkulegur í alla staði, byggdngarnar stórar og rúmgóðar og námsfyrirkomulagið að mörgu leyti frjálslegt og gott. — Leggja ekki Vestur-Þnóðverj ar mikla áherzlu á að hafa mennta mál í sem beztu lagi? — Jú, þéir leggja talsverða rækt við s'kólana og aðrar menntastofn- anir, en kjör menntamanna eru ekki betri en svo, að mikill hluti þeirra fer utan til starfa og þá einkum til Bandaríkjanna. Þetta er náttúrlega geysileg blóðtaka fyrir þjóð, sem ver miklu fé til að mennta ungt fólk, og er óheil'la vænleg þróun, en eriitt virðist að sporna gegn henni, hvar sem er í heiminum. — Drógust þið ekki inn í þess- ar stúdentaóeirðdr í Þýzkalandi í vetur? — Það mun hafa borið fremur lítið á þeim í Stuttgart miðað við það sem var annars staðar. Jú, það logaði nú stunduim glatt, en svo fjöruðu, lætin út, eftir því sem á veturinn leið, og í sumar má ÚTSALA HJÁ TOFT ÖLL KJÓLAEFNI Á HÁLFVIRÐI Næstu daga og meðan birgðir endast, seljum Við öll kjólaefnin, einlit og rósótt, út á hálfviröi. VERZLUNIN H: TOFT, Skólavörðustíg 8. heita, að allt hafi verið með kyrf- um kjörum meðal stúdenta. — Og slagurinn stóð um au'kin áhrdf stódenta á stjórn háskól- anna? — Já, það var aðalbaráttumál- ið. Til skamms tíma hefur það verið svo, að prófessorarnir hafa einír ráðlð lögum og iofum í há- skólunum, en aðrir starfsmenn, kennarar og stódentar hafa lítil sem engin áhrif haft. Þettá hefur þó verið að þróast á betri veg smám saman, — en sem starfs- maður við háskólann, get ég mæta vel skilið óánægju stúdentanna og mér finnst kröfur þeirra á margan hátt réttmætar. — En höfðu óeirðirnar eitthvað að segja? — Það hef.ur verið sáralítið. Reyndar gekk í gildi í vor ný reglugerð fyrir háskólana, og hún gerir ráð fyrir auknum áhrifum stódenta, en þó ekki í þeirri veru, sem þeir hafa barizt fyrir, enda mun hafa verið byrjað að vinna að þessari reglugerð talsverðu áð- ur en til óeirðanna kom. Stódent- ar gera sig heldur alls ekki á- nægða með þessa málamdðlun .en það er óvíst, hvort þeir láta sverfa til stáls á ný í vetur. Persónulega held ég að þeir beri mjög lítið úr býtum með því, einkum vegna þess að fólkið stendur á móti bessu, en ekki með eins og í Frakklandi. — Og hverju sætir það? — Ja, meðal hinna vinftandi stétta í Þýzkalandi er það mikil velsæld að fólkið hefur ekki á- stæðu til að kvarta, og lætur sig því litlu skipta óénægjuraddir stúdenta. Ailt öðru máli gegndi í Frakklandi, þar sem verkalýð- urinn var mjög óánægður með kjör sín og tók því höndum sam- an við stúdenta í því skyni að knýja fram kjarabætur sér til handa. Svo eru Þjóðverjar allt öðruvísi en Frakkar, vilja hafa allt í röð og reglu og gott skipu- lag og aga, og þeim eru óeirðir og uppþot yfirleitt mjög á móti skapi. (Tímamynd Gunnar) — Ér ekki þýzkuím stúdentum yfírleitt mjög upþsigað við blaða- kóngimn, Springer? — Ja, þeiim er illa við veldi hans, og finnst hættulegt að einn einstaklingur skuld geta haft svona áhrif á landslýð. — Ég las nú einhvers staðar, að 50% Þjóðverja hefðu alls ekki heyrt nafnið Springer, — segir Eiríkur. — Já, það er sjálfsagt erfitt að átta sdg á því, hversu mikil völd hann í rauninni hefur, en milljon- ir manna lesa daglega dagblöð hans og vikurit, og skoðanir hans mótast sjálfsagt af þeim að miklu leyti. Að hvað miklu leyti, veit maður þó aldrei. Sennilega er þó eitthvað orðum aukið, að hánn geti skipað þing- inu fyrir verkum. Hins vegar er það óyggjandi, að kristilegi demo krataflokkurinn nýtur stuðindngs Springers á margan hátt. — Nú hafa nýnazistar stöðugt verið að færa sig upp á skaptið í Vestur-Þýzkalandi. Hafið þið ekki orðið talsvert varir við þá þróun. — Ekki svo mjög. Við höfum auðvitað fj^lgzt með kosningum og orðið varir við framgang nazista víða um landið, en af þedm stóra hdpi Þj^ðverja, sem ég þekki og umgengst, er ekki einn einasti maður, sem aðhyllist skoðanir þeirra, segir Sigurður. — Mennta menn eru yfirleitt mo'ög andvígir þessari þróun, sem einkum hefur gert vart við sig meða'r bænda og verkamanna. -Hins vegar held ég að þeir séu alls ekki uggandi um. að nazistar komist til valda, og ég held ,að ekki sé nokkur ástæða til að ætla að svo verði. Hugsandd fólk er aðallega hrætt um að Vestur-Þýzkaland bíði álitshnekki í hinum fríálsa heimi vegna upp- ?angs nazista. — En þið hafið ekki á taktein um neina skýringu á þessu fyrir- brigði? _ — Óánægja rneð núverandi stjórnarvöld á sjálfsagt mikinn þátt í þessu. Nú eru Kristilegir demókratar og Sosialdemókratar; í stjórn, það eru stærstu flokk-• arnir í landinu, en stjórnarand- ¦' staðan er veik og þróttlítil. Svo virðist vera sem þeir, er hafa orðið fyrir vonbrigðum með stjorn ', ina, hafi lýst þeim með þvi að, greiða nýnazistUm atkvæði í kosn) ingum, en ekki stjornarandst.fi., .¦ því þeir mega sín svo lítils. Ann; ars er mjög erfitt að henda reiður; á þetta fyrirbrigði, og vomandi verður það kveðið niður sem '¦ fyrst. — Og fyrst við erum komdn út' í þessa sálma, þykir mér ekki úr- vegi að spyrja ykkur, hvort þið hafið fylgzt vel með þróun mála^ í Tékkóslóvakiu að undanförnu? — Ekki svo mjög. Stuttgart er. raunar ekki mjög langt frá landai mærum Tékbóslóvakiu, en við^ höfðum engin bein kynnd af þjóð inni, og fylgdumst þvi ekki með ástandinu þar nema í gegmum dagblöðin og önnur fjölmiðlunar-; tæki — Ég fór frá Stuttgart. örfáum dögum áður en innrásin • var gerð. Þá var mikið talað um: að Tékkar væru uggandi, en ég; held ekki að neinum hafi dottið í hug, að Rússar myndu hernema landið, segir Sigurður. — Þið hafið ekki haft nein telj, andi kynni af austantjaldslöndun-' um? — Það er þá helzt Austur-Berlín segir Eiríkur. Skólinn efnir til| viku kynningarferða þangað, —' það eru í raun réttri áróðursferð- ir, — og ég fór eina slíka í vetar.. Vika er náttórlega of skammMir. tími til að rmaður geti kveðið upp. nokkurn dóm, en ekki fannst mér. ástandið beinlínis glæsilegt. — Er ekki rekinn gengdarlaus, ároður gegn Austur-Þýzkalandi; vestan megin yfirleitt? — Jú, hann er býsna mikill. En. þrátt fyrir það eru til raddir sem, krefjast viðurkenningar Auistur-\ Þýzkalands stöðugt háværari bæði, meðal menntamanna og almenn- ings. Sennilega er fólk búið að' gefa upp á bátinn vonina um: sameiningu Þýzkalands, það gerir'' sér grein fyrir því, að Austur--' Þýzkaland er ríki og verður ríki. og viðurkenningin borgar sig. — Ég held, að orsökin fyrir, því, hvað viðurkenmingin hefur^ dregizt, sé sú, að fjöldi miamms- austan megin trúi því statt og' stöðugt, að Vestur-Þýzkaland.' frelsi það, — segir Sigurður. —, En sennilega verður fólkið að bíða. árangurslaust eftir því. — En að lokum. Er mikið \ félagslíf meðal íslendlnga I Stutt'. gart? — Já, við höfum haldið vel hóp- inn, eims og fslendingar erlendis gera yfirleitt. Við höldum blaða- kvöld hálfsmán.lega og komum stundum saman þar fyrir utan, og að undanförnu höfum við leitað. samstarfs við fslendinga í ná- ¦ grannaborgum. íslenzkir stúdent- ar í Norður-Þýzkalandi hafa stofn að með sér stúdentasamband, og hefur verið talað um að við í Suður-Þýzkalandi gerum slikt hið sama, til að efla með okkur fé- lagslif og auka og styrkja alrt samband okkar á méðal. Það er öllum'.mikilvægt. ekki sizt þeim. sem erú að hefja nám erlendis, . að geta leitað til landa sinna þ^2- ar þeir þurfa á einhverri aðtsioð" eða félagsskap að halda. — gtoe.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.