Vísir - 14.11.1977, Side 8

8
Mánudagur 14. nóvember 1977
Áhrif Bandaríkjanna ó þessu svœði
grundvallast ó herstyrk ísraels
Takmarkið verður að gereyða
herjum Sýrlands og Egyptalands
óla
Hernaðarstyrkurísraelser nú meiri en nokkrusinni fyrr.
ÍSRAEL HYGGST EYÐA
HERJUM ARABARÍKJANNA
Nú fyrir helgina var útlit fyrir
að meiriháttar átök væru aö
hefjast I Miðausturlöndum. Það
er að visu ekki óhugsandi að svo
verði á næstunni, en þó frekar
ólíklegt.
t>ótt enn beri mikið i milli
vilja báðir deiluaðilar reyna
hvort ekki veröi hægt að komast
að viðunandi samkomulagi á
fyrirhugaðri Genfar ráðstefnu.
Ef hinsvegar Genfar ráð-
stefnan fer út um þúfur er eng-
inn vafi á að nýtt strið hefst
fljótlega eftir það. Liklega
verða það israelar sem hefja
það strið með mikilli leiftursókn
gegn Arabarikjunum.
Aöal- takmarkið verður að
gereyöa herjum Egyptalands og
Sýrlands, ganga þannig frá
þeim að israel stafi ekki ógn af
þeim að minnstakosti næstu tiu
árin.
Herir annarra Arabarlkja
skipta minna máli, en þeir
veröa „teknir út” I leiöinni, eftir
þvi sem hentar. Þaö er litill vafi
á að israel er fært um að fram-
kvæma þetta.
Hernaöarsigur
blasir við
Ef til striös kemur ætlar isra-
el ekki aö una sömu úrslitum og
i Yom Kippur striöinu árið 1973.
Þótt þvi væri þá komið I opna
skjöldu og gengi illa i fyrstu, var
taflinu fljótlega snúið við.
Alger hernaðarsigur blasti
við og þá jafnframt gerðeyðing
herja Egyptalands og Sýrlands.
En þá gripu risaveldin i taum-
ana og tsrael neyddist til að
semja um vopnahlé.
Það var beiskur bikar en ekki
um annað að ræða. Bandarikja-
stjórn hótaði að stöðva þegar i
stað allar hergagnasendingar ef
Israelar héldu áfram sókn sinni
inn i Sýrland og Egyptaland.
Uppbygging og endurskipu-
lagning israelska hersins siðan
hefur miðað að þvi að tryggja
að þetta geti ekki endurtekið
sig. Arangurinn hefur orðið sá
aö hernaðarsérfræðingar eru
sammála um að hernaðaryfir-
burðir tsraels séu algjörir.
Herinn margfalt
öflugri
Fram að Yom Kippur striðinu
höfðu átök tsraela og Araba
jafnan verið snörp en skamm-
vinn. tsrael var þvi ekki búiö
undir jafn-langt strið og varð
(þrjár vikur).
Það fór þvi fljótlega að bera á
skorti á skotfærum og ýmsum
hergögnum og þvi var aðeins
bjargaö með mikilli loftbrú frá
Bandarikjunum. Bandarikin
höfðu það þvi i hendi sér hve
lengi Israel héldi áfram að berj-
ast.
En israelska herstjórnin lærði
sina lexiu og nú er ástandið allt
annað. Þótt Israel yrði að ganga
að hörðum kostum urðu Banda-
rikin um leið að ganga að „dýr-
um kostum”.
Eitt skilyrðið sem tsrael setti
var nær ótakmörkuð hernaðar-
og efnahagsaðstoð. Arangurinn
varð sá að tsrael hefur fengið
flest fullkomnustu vopnakerfi
sem Bandarikin eiga i vopna-
búri sinu.
Þar má telja nýjustu tegund
skriðdreka, stórskotaliðs (sem
er tvöfalt stærra en 1973), eld-
flauga og flugvéla. Flugherinn
er einnig um helmingi stærri en
hann var 1973 og þótt hann hafi
verið vel búinn þá, er hann
meira en helmingi fullkomnari
núna. tsrael hefur meðal annars
fengið F15 orrustuþoturnar,
sem eru þær fullkomnustu og
bestu i heiminum. Og það hefur
fengið þær á undan mörgum
flugsveitum bandariska flug-
hersins.
Bandaríkin
//háð" Israel
Hernaðarmáttur Israels hefur
þvi aldrei verið jafn gifurlegur
og hann er nú. Og fyrir utan allt
„magnið og gæðin” eru til nógu
miklar varabirgðir til þess aö
landið getur áhyggjulitið lagt út
i nokkurra vikna strið á þrem
vigstöðvum, sem varla gerist þó
þörf. Úrslitin verða ráðin á mun
skemmri tima.
Það er kaldhæðni örlaganna
að ísrael hefur eiginlega ekki
aðeins verið að vigbúast gegn
Arabarikjunum, heldur einnig
gegn Bandarikjunum. Og það
með hjálp þeirra siðarnefndu.
Bandarikjunum er mikill
vandi á höndum. Frá pólitisku
sjónarmiði varð stórfelld breyt-
ing i Miðausturlöndum eftir
Yom Kippur striðið. Rússar
hrökkluðust burt og mun betra
samband komst á milli Banda-
rikjanna og Arabarikjanna.
Bandarikjastjórn er auðvitað
umhugað um að ekki verði
breyting á þessu ástandi, og þvi
komu mjög á óvart sameigin-
legar tillögur þeirra og Sovét-
manna um grundvöll fyrir Gen-
far ráðstefnu.
En þött Bandarikin vilji mikið
til vinna að eiga vináttu Araba,
þá grundvallast áhrif þeirra á
þessu svæði á styrk tsraels. Að-
eins með þvi að halda Israel
hernaðarlega sterku, geta
Bandarikin pint i gegn eftirgjaf-
ir (i oliu og pólitik) frá Araba-
rikjunum, gegn þvi að leggja
pressu á tsrael að vera meira
eftirgefanlegt.
Bandarikin eru þvi einu sinni
sem oftar i pólitiskri sjálfheldu.
//Farðu til fj...."
Með þvi að stjórn Carters hef-
ur neyðst til að viðhalda
hernaðarstyrk tsraels,' og vel
það, hefur hún um leið gert
landið sér óháðara, bæði póli-
tiskt og hernaðarlega.
Bandarikin geta þvi litil áhrif
haft ef tsrael ákveður að fara i
stríb. Háttsettur embættismað-
ur i bandariska varnarmála-
ráðuneytinu, sagði ekki alls fyr-
ir löngu:
„Israel hefur tryggt sér
hernaðarlega yfirburði framyf-
ir 1980. Ef við reyndum að beita
svipuðum þrýstingi og við gerð-
um 1973 til að hindra gereyðingu
' þriöja hers Egypta, gæti Begin
sagt okkur að fara fjandans til
— og mundi mjög liklega gera
það.”
Hvorki Ezer Weisman,
varnarmálaráðherra tsraels, né
aðrir leiðtogar þar i landi, hafa
farið i felur meö að þeir hafa allt
frá 1973 stefnt aö þvi að verða
ónæmir fyrir hverskonar þrýst-
ingi frá Bandarikjunum.
Þeir hafa heldur ekki farið i
felur með að þeir hyggjast eyða
herjum Sýrlands og Egypta-
lands, ef ekki fæst viðunandi
lausn I Genf.
Með heri þessara tveggja
landa úr sögunni telja þeir
sig geta stillt þvi i hóf sem þeir
þurfa að gefa eftir þegar
Arabarikin hefja pólitiska sókn
með oliu sinni og fjármagni.
—ÓT
Hernaðaryfirburðir ísraels eru I ísrael getur lagt út í 30 daga stríð |
gífurlegir og landið er nú nœr óhóð I ó þrem vígstöðvum án þess að ótt-
Bandaríkjunum I ast skort á skotfœrum og hergögnum