Vísir - 18.12.1978, Blaðsíða 14

Vísir - 18.12.1978, Blaðsíða 14
14 Mánudagur 18. desember 1978 VISIR Fyrstu spilin hingað til lands á 16. ðld Guðbrandur Magnússon á Siglufirði hefur skrifað fyrstu bókina, sem út kemur hér á landi um sögu spilanna. Vísir birtir hér kaflabrot úr bókinni með leyfi útgefandn og höfundar Þrátt fyrir að menn handlelki spil ir.ikið, þá eru fáir sem kunna sögu peirra, enda hefur hún ekki komio út á islensku fyrren nú. ,,Saga spilanna" nefnist nýstárleg bók, sem Guð- brandur AAagnússon/ fyrr- um kennari á Siglufirði, hefur skrifað og Siglu- fjarðarprentsmiðja gefur út, en bókin er að öllu leyti unnin á Sigluf irði. Þarna er um að ræða f rásögn af þróun spila um víða veröld ásamt ítarleg- um sérkafla um íslensk spil, bæði spil, sem gefin hafa verið út, og einnig spil, sem teiknuð voru en komust aldrei i fram- leiðslu. Guöbrandur Magnússon er mikill spilasafnari og eru birtar úr bókinni myndir af fjölda spila- gerba bæbi úr safni hans og séra Ragnars Fjalars Lárussonar, en söfn þeirra eru meðal stærstu spilasafna f Evrópu. Fjöldi lit- mynda af spilum er i bókinni, þar á meðal myndir af ýmsum spilum sem islenskir listamenn hafa teiknað. Höfundur bókarinnar telur, ao spil hafi fyrst borist hingaö til lands i kringum áriö 1500. Um þetta segir meðal annars I bókinni „Saga spilanna": „Ekki er vitað með vissu hvar eöa hvenær spilin voru fyrst fund- in upp. Til Evrópu komu þau fyrst til Italiu i kringum 1375. Þau munu fljótlega hafa borist norður yfir Alpafjöll til Þýskalands og i Danmörku munu þau hafa veriö oröin allalgeng um 1480. Viröist tæplega hægt aö draga i efa, aö þau hafi komið hingao snemma á 16. öld, e6a jafnvel fyrr. Eins og aö lfkum lætur, hefur ekkert varðveist af þeim gömlu spilageröum, sem hingað hafa flust á liönum öldum. Er a6 þvi mikil eftirsjá. 1 Þjó&minjasafni tslands er til einn danskur spila- pakki, sem vita6 er aö var notað- ur hér á landi um 1830. Og þess má raunar geta, að öll spil sem þar eru nú, eru þangað komin frá einum manni, hinum vökula þjóð- minjasafnara Andrési Johnson i Hafnarfiröi". Við förum ekki nánar út i sögu- legt yfirlit um sögu spilanna en birtum hér brot úr köflum um þrenns konar islenskar spilagerð- ir, sem Guðbrandur Magnússon f jallar um i bók sinni, en þar er af nógu að taka. Kort-spilin „Elstu spil, sem ég hefi séð og gero eru hér á landi, eru heima- gerð eða handmáluð og eru frá arinu 1817. Ekki hefur mér tekist að fá vitneskju um, hver hefur teiknað þau, en þau eru talin vera af Austurlandi. Ekkert veit ég um Kort-spilin islensku frá 1817. Spa&akóngur og tigulkóngur. Muggs-spilin. Spaðakóngur og tlgulkongur. MED GESTSAUGUM TEIKNARI CHRIS JACKSON •^ ( Þftd ER ANÆGJULEGT : AÐ 5JÁ Af) FO'LK WlfiÐi/? N^JU LÖGIN, UM BftNNViÐ VREVK'INGU^ í LElGUBlFREIÐUMf in $m> m i

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.