Vísir - 26.01.1980, Blaðsíða 12

Vísir - 26.01.1980, Blaðsíða 12
VÍSIR .«-,««»>«-* ^f.. Laugardagur 26. janúar 1980 12 helgarpopp Kristján Róbert Kristjánsson skrifar Ljódskáldid og söng- konan JANIS IAN Er Flower-Power tímabilið hóf innreið sína, varð bylting ítónlistarlífi í Bandaríkjunum. Fram komu hljómsveitir og sóló-listamenn í svo miklum mæli að aðeins lítið brot þeirra náði að vekja verulega at- hygli. Ein þessara fáu var sextán ára stúlka,Janis lan. Fyrstu fimmtán ár ævisinn- ar var Janis á sífelldu flakki um Bandarikin með foreldrum sinum, og á þeim tima hafði hún búiö á þrettán stöðum. Hún kynntist skorti og fátækt hins almenna borgara sem snart hana djúpt. Janis sat i mörgum skólum sem hún var ósátt við og þaö var ekki fyrr en hún flutti til New York og hóf nám við New York's High School of Music and Arts að hlutirnir fóru að ganga. Janis var þá þegar far- in að semja lög og ljóö. Hún kynntist blues-söngvaranum Reverend Gary Davies og stuttu siðar var henni boðinn samningur við hljómplötu- fyrirtækið MGM. Hennar fyrsta lag „Society's Child" hlaut góðar viðtökur og varö mjög vinsælt. Texti lags- ins vakti mikla athygli og fjall- ar hann um vandamál hvitrar stúlku og svertingjapilts sem felldu hugi saman. Lagið kom einnig á LP-plötu „Janis Ian" gefin út 1966 og urðu vinsældir hennar slikar að hún varð að ferðast um öll Bandarikin til að metta hungraða aðdáendur. Á næstu tveimur árum gaf hún út plöturnar „For all.the seasons of the mind" og „The Secret Life of J. Eddy Fink" sem hlutu miður góða dóma flestra gagnrýnenda sem höfðu þá meiri áhuga á hinu svo- kallaða sýru-rokki. Janis dró sig i hlé næstu tvö árin og gifti sig, en frægðin hafði stigið henni til höfuðs og hún lenti i ýmsu vafasömu auk eiturlyfja. Hún var nálægt þvi að fremja sjálfsmorð en hægt var að forða henni frá þvi og flutti hún þá til California. Hún hóf tónsmiðar á ný og gerði samning við Capitol sem gaf út plötu hennar „Present Company". Nú voru gagnrýn- endur henni hliðhollir nema hvað varðaði texta sem þeir töldu skorta þýðleika og dýpt. Janis hafði samt annað að segja: „Þarna fór ég að hugsa meira um eigin tónsmiðar. Ég bjó mér reglur sem ég braut ef mér fannst ég þurfa, mótaði minar eigin kenningar og komst að eigin niðurstöðum. Ég reyndi,að segja i einni linu það sem ég hefði þurft heilt vers áður og sagði aldrei neitt nema það væri algjörlega min eigin sannfæring". En Janis dró sig aftur i hlé og það var ekki fyrr en 1974 að hún kom aftur fram á sjónar- sviðið með plötuna „Stars" og nú á samning hjá Columbia Re- cords. Ári siðar kom út plata henn- ar „Between The Lines" sem jafnframt hefur verið talin hennar besta plata. „Between The Lines" inni- heldur hvert gullkornið af öðru og meistaraverkið „At Seventeen" komst i fyrsta sæti bandariska vinsældalistans. Platan var víðs vegar kosin ein af bestu plötum ársins 1975 og átti hún það fyllilega skilið. Siðan hefur Janis gefið út fjórar plötur sem innihalda efni undir áhrifum folk- og jazztónlistar og þó sérstaklega þrjár fyrri plöturnar. Súhin sfðasta „NightRains" er kom út stuttu fyrir síðustu jól er hins vegar nær „Between The Lines" og er sennilega hennar besta siðan þá. Janis Ian er perfectionisti sem veröur aldrei ánægð fyrr en allt er fullkomið og er þá jafnvel ekki ánægð. I viðtali sem hún gaf i tilefni útkomu „Night Rains" sagði hún m.a.: „Mér finnst ég syngja betur en áður en ég vil spila betur á gitarinn og pianó- ið. Ég hef ekki einu s inni komis t nálægt þvi „soundi" sem ég vil ná". Nú i dag er Janis Ian komin fast að þritugu og nýlega gift i annað sinn og nú rithöfundinum portúgalska Tino Sargo. Hún hefur þroskað tónlist sina I gegnum árin og hlotið mismun- andi dóma fyrir. Þaö er ekki alltaf tekið út með sældinni að reyna að vera ferskur og breyta til. Hennar merkilegustu verk eru ljóðin sem hún flytur með lögum sinum. Hún skrifar af skilningi og reynslu um ýmis viðfangsefni mannlegs lifs og oft eru ljóð hennar lostafull eða raunaleg eða jafnvel bæði i senn. Er hún var gagnrýnd fyrir þetta sagði Janis eitt sinn: „Égheldaðþað sé ekkert raunalegt.við ljóð sem boðar ákveðna von. Billie Holiday var einnig gagnrýnd fyrir þetta og hún sagöi að það væri ekki allt- af góður endir (á ljóöum sln- um), en það væri samt alltaf von til að halda i. Það sama finnst mér um eigin ljóð. Þau eru margbrotin og krefja fram ákveðnar tilfinningar frá hlust- andanum. Gott ljóð lætur mann finna til og ef mér tekst að gera svoleiðis, þá hef ég náö minu takmarki". Janis er einkar lagin við að segja frá tilfinningum hinnar einmana persónu, kannski vegna þess að hún sjálf hefur þjáðst vegna þess. 1 lagi sinu „Belle of the Blues " af plötunni „Aftertones segir hún: I'm the belle of the blues and it's easy to see if I win, or I lose it's all one to me I was born on a shelf in the rare books library I reside by myself with my books and my TV. Texti þessi er gott dæmi um ljóðagerð hennar og segir ýmislegt um hennar innri mann. Það verður ekki dregið i efa að Janis Ian er ein af merkustu söngkonum siðustu fimmtán ára, en þeir eru alltof margir sem fa.rið hafa á mis við hæfi- leika hennar. K.R.K. Kristján Róbert Kristjánsson skrifar Janis lan Nightmoves — Ýmsir flytjendur K TEL NE 1065 A sfðustu árum hefur æ meira borið á ýmiss konar safnplótum á markaðinum. K- TEL samsteypan á drýgstan þatt í þessari próun og plötur þess með vinsælum lögum á hverjum tima hafa flestar hyerjar hlotið harla góðar við- tökur, — og. sumar sérdeilis góðar. Megnið af þessum vin- sælu lögum er tekið af 2ja laga plötum, sem t.d. islenskir poppunnendur hafa trauðla get- að eignast sókum litils in- flutnings á smáskffum. Safn- plötur þessar hafa þvi einatt orðið býsna vinsælar hér og nægir þvi til staðfestu að nefna Star Party og The Best Disco Album In The World. Night- moves er óvenju áheyrileg safnplata og fjölbreyttari en almenn t tiðkast. Eöli málsins samkvæmt eru lögxn mis jöfn en grútleiðinlegu lögin eru hér færri en ég þekki dæmi um fyrr, —• og það gerir gæfumun- inn. Greatest Hits — Waylon Jennings RCA PL 13378 Ég held að það sé nokkur uppgangur hérlendis i svokall- aðri bandariskri sveitatónlist um þessar mundir. Sérstakir og ágætir útvarpsþættir um þessa merku tónlistargrein hafa stuðlað að þessu ásamt ýmsu öðru. Mest hefur borið á kántrlrokkinu á síðustu árum, en gö'míu harðjaxlarnir sem flytja ómengaö kántri hafa i vaxandi mæli látið i sér heyra. Má þar nefna WHlie Nelson, Don Williams, — og Waylon Jennings. AUt eru þetta karlar komnir af léttasta skeiði og /farnir að gjóa augunura I átt til ellilifeyrisins. Allt um þaö eru þeir miklir tónlistarmenn og min einkaskoðun er sú að Way- lonséeinhver albestikántrtisti niilifandi. Þessi Greatest plata ættí að taka af 811 tvimæli um það. 6,5 9,0

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.