Pressan - 18.02.1993, Side 6

6
FIMMTUDAGUR PRESSAN 18. FEBR0AR 1993
F Y R S T
&
F R E M S T
M E N N
<
2
O
Matthías Johannessen, ritstjóri Morgunblaðsins
Játningar um þrjátíu
ára misnotkun
Það voru sláandi játningar í
Helgispjallinu hans Matta Jó um
daginn. Þar viðurkenndi hann
blákalt að sá vondi maður, K.
Hastings Banda, núverandi lífstíð-
arforseti Malaví, hefði misnotað
hann snemma á sjötta áratugnum.
Frásögn Matthíasar gékk út á
að Banda þessi, sem þá var í út-
legð frá Malaví vegna andstöðu
sinnar við bresk yfirvöld í landinu,
sendi hingað til lands sendisvein
sinn til að lokka Matthías til að
skrifa illa um Breta og vel um
Banda. Sem og Matthías gerði.
Nú, þrjátíu árum síðar, eru hins
vegar runnar á Matthías tvær
grímur. í kjölfar þess að Jón Bald-
vin Hannibalsson utanríkisráð-
herra heiðraði Banda þennan með
heimsókn sinni og gaf honum
skip frá íslensku þjóðinni, í tilefni
þess hversu hygginn maður
Banda er og vel menntaður að því
er Jón segir, þá hefur komið í ljós
að Banda er ekki sá maður sem
hann var sagður vera. Að minnsta
kosti er hann miklu verri en
sendisveinn hans hafði lýst hon-
um fyrir Matthíasi. Hann er ekki
bara betur menntaður en venju-
legur breskur nýlenduharðstjóri
heldur er hann líka miklu harðari
og óvægnari við eigin þjóð. Það
hefur líka komið fram að í hjarta
hans býr mun meiri fyrirlitning á
malavísku þjóðinni en bresku ný-
lenduherrarnir báru.
Af þessari sögu dregur Matthí-
as þá ályktun að blaðamenn geti
misstigið sig þegar þeir fjalla um
frelsisbaráttu fjarlægra þjóða. Eins
og draumaprinsar stúlknanna
geta reynst bölvaðir drulludelar
þegar á reynir geta frelsishetjurnar
verið hinir verstu harðstjórar þeg-
ar á reynir.
Auðvitað er þetta rétt hjá Matt-
híasi. Blaðamenn eiga ekki að trúa
öllu sem þeim er sagt — ekki
frekar en aðrir menn. Þeir eiga
hefdur ekki að láta einhverja hug-
sjónaglýju eða hagsmunatengsl
blinda sig svo þeir sjái ekki kjarna
málsins. Þetta veit Matthías og
hefúr meira að segja lagt út í um-
fangsmikla auglýsingaherferð til
að benda á það.
í ljósi játninga Matthíasar um
misnotkun Banda fyrir þijátíu ár-
um er von til að fleiri fylgi í kjöl-
farið. Það er ekki allt Ijótt sem
Mogginn hefur skrifað um ein-
ræðisherra þá og harðstjóra sem
„íIjósi játninga Matthíasar um misnotk-
un Bandafyrirþrjátíu árum er von til að
fleirifylgi í kjölfarið. Það er ekki allt Ijótt
sem Mogginn hefur skrifað um einrœðis-
herra þá og harðstjóra sem hafa verið
tryggir bandamenn Bandaríkjanna og
þar afleiðandi Moggans ígegnum árin.
Oggamall lesandi Moggans man ekki bet-
ur en þar hafi stjórnmálamönnum stund-
um verið hampað fyrir það eitt að vera í
Sjálfstœðisflokknum og aðrir rakkaðir
niður einungis vegna þess aðþeir voru
ekki íþessum samaflokki.“
hafa verið tryggir bandamenn
Bandaríkjanna og þar af leiðandi
Moggans í gegnum árin. Og gam-
all lesandi Moggans man eldd bet-
ur en þar hafi stjórnmálamönnum
stundum verið hampað fyrir það
eitt að vera í Sjálfstæðisflokknum
og aðrir rakkaðir niður einungis
vegna þess að þeir voru ekki í
þessum sama flokki.
Ef Matthías notar það Ijós sem
rann upp fyrir honum þegar Jón
Baldvin heimsótti Banda til að
bregða á fréttir Moggans í gegn-
um árin getur hann án efa fundið
óteljandi dæmi um sambærilega
misnotkun. Og ef hann skrifar um
það allt í helgispjallið sitt verður
sjálfsagt úr því heljarinnar játn-
ingabók; einskonar játningar
vændiskonu af ritvellinum._________
ÁS
Aðalheiður Guðjónsdóttir, ekkja Arnþórs Sigtryggs-
sonar, fer með mál sitt fyrir héraðsdóm eftir að Borgar-
spítalinn hafnar bótakröfu á hendur sér
Allt að þriggja ára
bið eftir niðurstöðu
í dómskerfinu
PRESSAN/JIM SMART
Tryggingafélag Borgarspítalans
hafnaði kröfu Aðalheiðar Guð-
jónsdóttur, ekkju Arnþórs Sig-
tryggssonar, að upphæð 8,1 millj-
ónar króna í kjölfar dauða Arn-
þórs er lést á Borgarspítalanum
eftir svokallaða kæfisvefnsaðgerð,
sem PRESSAN greindi ítarlega frá
fyrir hálfum mánuði. Þá hafði
læknaráð úrskurðað í máli þessu
og niðurstaða þess varð að hvorki
hefði verið um slys né mistök að
ræða af hálfu lækna Borgarspítal-
ans; tilhlýðilega hefði verið staðið
að aðgerðinni þó að svo hörmu-
lega tækist til að Arnþór lést á
sjúkrahúsinu skömmu síðar þrátt
fyrir að vera fullkomlega heibrigð-
ur. Óháð nefnd á vegum heil-
brigðisþjónustunnar hefur hins
vegar gefið álit um að málið sé
bótaskylt.
„Ég er hálfundrandi á þessari
afgreiðslu, því ég lít aldrei öðruvísi
á þetta mál en svo að eitthvað hafi
farið úrskeiðis á Borgarspítalan-
um. Mér finnst leiðinlegt að málið
þurfi að ganga alla þessa leið á
meðan það liggur fyrir að maður-
inn kafnaði í eigin blóði á gjör-
gæsiudeild Borgarspítalans.
Læknarnir virðast einblína á að-
gerðina sjálfa, sem þeir segja að
hafi tekist vel, ekki á eftirmála
hennar sem leiddu til dauða Am-
þórs,“ segir Aðalheiður, sem ætlar
að stefna Borgarspítalanum og
vinnur nú ásamt lögmanni sínum,
Jóni Steinari Gunnlaugssyni, að
undirbúningi málsóknar á hendur
spítalanum fyrir héraðsdómi. „Ég
er ákveðin í að ganga eins langt og
ég þarf til að ná fram rétti mín-
um.“
Aðalheiður segir að þau hjónin
hafi einnig verið örorku- og slysa-
tryggð hjá VÍS, Vátryggingafélagi
íslands, að upphæð fimm milljón-
ir króna. Það hafi þau gert til að
geta staðið við skuldbindingar
sínar ef eitthvað kærni upp á.
„Þegar ég ætlaði að ganga á þær
tryggingar var mér tjáð að ég hefði
eldci rétt á þeim af því Arnþór lést
með þessum hætti inni á sjúkra-
húsi. Ég hefði hins vegar fengið
tryggingabæturnar ef hann hefði
dáið í bflslysi eða drukknað."
Allt að ári tekur að fá dæmt í
máli fyrir héraðsdómi því nú þeg-
ar liggur þar fyrir mikið af málum.
Ef málinu verður áfrýjað til
„Lœknarnir virðast
einblína á aðgerð-
ina sjálfa, ekki eft-
irmála hennar, sem
leiddu til þess að
Arnþór kafnaði í
eigin blóði. “
Hæstaréttar gæti það tekið tvö ár
til viðbótar. Það gæti því tekið Að-
alheiði allt að þremur árum að
sækja málið fyrir dómstólum. Er
dánarbótamál Aðaiheiðar hið
fyrsta sinnar tegundar hér á landi.
PRESSAN hafði samband við
nokkra lækna vegna máls Aðal-
heiðar en þeir vildu ekki tjá sig
um þetta einstaka mál. Einn
læknanna hafði þó á orði að sér-
staklega illa hefði verið staðið að
samskiptum við ekkjuna af hálfu
Borgarspítalans.
Guðrún Kristjánsdóttir
Á L I T
Á ríkið að hjálpa Bolvíkingum að búa til bæjarútgerð?
Hannes H. Gissurarson dó-
sent
þeim er enginn greiði gerður með
því að venja þá af því að hjálpa sér
sjálfir."
Ólafur Kristjánsson, bæjar-
stjóri Bolung-
arvíkur
Spurningin er í raun og veru
hvort skattgreiðendur eigi að bera
kostnaðinn af mistökum stjórn-
enda Einars Guðfmnssonar hf.
Við höfum satt að segja margt
annað við peningana okkar að
gera. Bolvíkingar eiga auðvitað að
hjálpa sér sjálfir, annaðhvort að
sækja vinnu til fsafjarðar eða
stofna fyrirtæki, eitt eða fleiri, sem
kaupa togarana tvo og önnur at-
vinnutæki af þrotabúinu. Ég hef
fúlla samúð með Bolvíkingum, en
um þessar mundir en ég tel þó að
Bolvfkingar eigi inni hjá þjóðinni,
þar sem þeir hafa lagt svo mikið til
hennar. Ef manntíf þrífst ekki í
Bolungarvík þá getur það vart
þrifist hér á landi.“
Jóna V. Kristjánsdóttir al-
| þingismaður
byggðarlag leggjast af. Það verður
að leggja sitt af mörkum svo lífs-
viðurværi fólksins sé tryggt.“
Kristinn H. Gunnarsson al-
þingismaður
„Bolvíkingar hafa lagt mikið fram
til mannlífsins hér á landi með
gjaldeyrisskapandi vinnuframlagi.
A Bolungarvík lifa menn ekki á
heildsölu, sjoppurekstri né á
myndbandaleigum heldur á því
að skapa gjaldeyristekjur fyrir
þjóðarbúið. Ég geri mér grein fyrir
því að efnahagsástandið er erfitt
rekstrargrundvöll, gera hana að
arðvænlegum atvinnuvegi og
grundvalia stefnuna á því að við-
halda samfelldri byggð um allt
landið.“
Björn Grétar Sveinsson, for-
| seti VMSÍ
„Ég tel að frumkvæðið í þessum
málum eigi að koma frá heima-
mönnum, en hins vegar snertir at-
vinnulíf þessa byggðarlags alla,
einnig ríkið. Það getur ekki horft
aðgerðarlaust á 1.200 manna
„Hið opinbera mun óhjákvæmi-
lega leggja fram fé með því að af-
skrifa kröfúr í gegnum stofnanir
sínar, svo sem Landsbankann,
Byggðastofnun og ríkissjóð. Þar
fyrir utan eiga aðgerðir stjórn-
valda að vera samræmdar gagn-
vart öllum byggðarlögum og aðal-
atriðið er að skapa útgerðinni
„f stöðunni sem nú er komin upp
í Bolungarvík tel ég að leita þurfi
allra leiða til að halda þar uppi
veiðum og vinnslu. Ef fljótvirkasta
leiðin til þess er sú að bæjarútgerð
verði sett á laggirnar þá á rfldð að
hjálpa til við það.“