Tíminn Sunnudagsblað - 28.02.1965, Side 18

voru eLgir peningar til fyrir nýjum
reimum.
Þegar veizlan stóð sem hæst, ,fór
mig að langa heim. Ég fékk skó-
inn minn aftur, og galdramaðurinn
hélt sýningunni áfram, en ég var
ekki eins hrifinn af brögðum hans
og áður. Ég horfði á félaga mína
og sá, að þeir voru allir betur klædd-
ir en ég. Ég hafði aldrei hugleitt,
að það væri mikill munur á fötum
okkar, en nú sá ég það. Ég var
líka sá eini, sem ekki var _ á lakk-
skóm, og það kvaldi mig. Ég fyrir-
leit lakkskó, og þó óskaði ég þess
á sama andartaki, að ég ætti eina
slíka.
En auðmýking mín átti eftir að
vera meiri, áður en við settumst að
borðum. Töframaðurinn lauk við sýn
ingu sína, og við sátum kyrrir og
biðum. Sumir vildu útskýra brellur
hans, en aðrir nenntu ekki að tala
meira um þær. f hléi, sem varð,
sneri Ib sér allt í einu að mér:
„Er það satt, að þú eigir að hætta
í skólanum?"
Spurningin kom mér á óvart. Ég
varð ringlaður, þegar þeir horfðu
allir á mig. Hverju átti ég að svara?
Mamma hafði talað um, að ef til
vill yrði að láta Jörgen og mig ganga
Við helgan kross
Framhald af bls. 183.
dæmis einum af mektarmönnum þjóð
arinnar, Ara Magnússyni í Ögri,
sæmandi að verja sig með því á
Þingvöllum, er hann komst í klípu
út af bréfi, sem hann hafði skrifað
brotlegum manni, að hann hefði
einungis ætlað að ginna hann á vald
sitt undir grimmilega refsingu með
fögrum fyrirheitum um líkn og mildi.
Þeim mönnum þjóðarinnar, sem hvað
hæst bar, hefur því ekki þótt ýkja-
mikil vanvirða að bregða fyrir svik-
um, hvort sem mikið eða lítið var
í húfi. Og albúinn var Kristófer
Hvítfeldur að taka þátt í slíkum leik
með Gissuri Einarssyni.
Gissur biskup Einarsson var uppi
á þeim tíma, er til mikilla tíðinda
dró. Kannski er það sanngjarnasti
ðómurinn úm hann, að hann hafi
einungis verið leiksoppur skriðþungr-
ar, óumflýjanlegrar atburðarásar —
þeirrar elfu, sem var jafn ómótstæði-
leg O'g hraunflóðið, sem valt yfir
Landbrot endur fyrir Iöngu og fergðu
undir sig stör og sef.
(Helztu heimildir: Fornbréfa-
safn, Annálar 1400—1800, Bisk
upasögur, Safn til sögu fs-
lands, Alþingisbækur, Dan-
marks historie, Menn og
menntir eftir Pál Eggert Óla-
son.
í ódýrari skóla, en ég hafði ekki
trúað því. Hvers vegna ættum við
að skipta, þegar við vorum ánægð-
ir, þar sem við vorum?
„Því skyldi ég hætta í skólanum?"
Ég var neyddur til að svara, og ég
fengi þá líka að vita, hvað hann
ætti við. Ib yppti öxlum, með hreyf-
ingu, sem aðeins hefði hæft full-
orðnum manni:
„Nú, pabbi þinn hefur víst ekki
efni á að hafa þig í skólanum okkar,
þegar honum verður sagt upp. Hann
verður víst aldrei heilbrigður."
Ég veit ekki, hvaðan Ib hafði feng-
ið þessa vitneskju, en nú skildi ég
allt í einu ýmsa atburði frá undan
fömum mánuðum, þegar pabbi hafð_i
verið heima. Ég varð ofsareiður. Á
þessari stund hataði ég Ib, og ég
hataði alla félaga mína. Þeir störðu
á mig eins og ég væri furðulegt dýr,
sem hefði komið inn í stofuna til
þeirra og yrði að rannsaka. í kulda
sínum voru þeir eins miskunnarlaus-
ir og böm ein geta verið, og það
var enginn fullorðinn viðstaddur.
Ég var fangi í hóp þeirra og engr-
ar undankomu auðið. Ung stúlka
bauð okkur að setjast, og hinir þutu
inn að borðinu. Ég kom hægt á
eftir þeim. Þar sem ég hafði þegið
boð Hinriks, gat ég ekki farið úr
húsinu án þess að vekja athygli,
fyrr en veizlunni var lokið.
Ég man ekki lengur, hvað við
fengum að borða. Ég man aðeins,
að ég var einmana og þagði, með-
an bekkjarbræður mínir skvöldruðu
og skemmtu sér. Við vorum margir
í stofunni, og þó var ég einmana.
Ég tók við ílátum, sem mér voru
rétt, og rétti þeim næsta þau án
þess að snerta matinn. f raun og
veru var ég alls ekki þarna með.
Að vísu sat líkami minn við þetta
borð, og hendur mínar héldu ósjálf-
rátt á hnífapörunum, en ég vissi
varla, hvað ég gerði. Ég sat bara
og beið þeirrar stundar, er ég slyppi
út úr þessu fangelsi og gæti farið
heim.
Seinna um kvöldið fengum við
ávexti. Það var svo mikið af ávöxt-
um, þrjár fullar skálar á borðinu,
að ég fékk löngun til að stela —
vegna Pontusar. Hann hafði beðið
um banana, og hann skyldi fá þá.
Á þessu heimil voru nógir pening-
ar til alls og enginn myndi sakna
nokkurra banana og eins gráfíkju-
pakka. Það var ekki erfitt að lauma
ávöxtunum undir blússuna og kom-
ast út í andyrið, þar sem jakkinn
minn hékk. Hinir tóku eftir, að ég
var í slæmu skapi og létu mig eiga
mig. Ég troðfyllti annan vasann og
fór inn til þess að sækja meira. Því
ekki að taka svolítið súkkulaði með,
þegar þetta gekk svona vel? Hinrik
hafði fleygt gjöfinni minni undir
borðið, svo að það var ekki nema
sanngjarnt, að ég fengi svolitlar
sárabætur.
Ég fyllti hinn vasann án þess, að
upp um mig kæmist, og ég gladdist
yfir heppni minni. Það var eins og
ég hefði hefnt fyrir þá auðmýkingu,
sem ég hafði orðið fyrir um dag-
inn. Pontus skyldi fá að reka upp
stór augu, þegar hann sæi feng minn.
Hann var aðeins barn og hafði hlakk-
að til án þess að láta á því bera.
Ég gleymdi því alveg, að ég hafði
sjálfur hlakkað til þessa kvölds. Ég
var orðinn stór drengur, og það var
timi til kominn, að ég byrjaði að
rétta föður mínum hjálparhönd, þar
sem hann þarfnaðist þess svo mjög.
Klukkan níu lauk samkvæminu, og
við þyrptumst fram í anddyrið og
börðumst þar um fötin. Ég vissi ná-
kvæmlega, hvar jakkinn minn hékk
og var fljótur að komast í hann.
Hinrik og móðir hans stóðu í dyr-
unum, og ég þakkaði þéim fyrir
mig. Ég var svo fölur, að hún spurði,
hvort ég væri veikur, en ég gat ekki
svarað henni, svo að hún lét mig
fara. Ég hafði allt í einu tekið eftir
því, að jakkavasar mínir voru tóm-
ir, og ég varð skelfingu lostinn.
Hvernig átti ég að geta -talað, þegar
allir gátu séð á mér, að ég hafði
stolið?
Mig langaði að flýja, en ég var
ekki kominn að dyrunum, þegar eitt-
hvað gerðist. Feiti Ib stóð í anddyr-
inu og dró banana upp úr vasa sín-
um, þrumu lostinn. Hann var svo
undrandi, að hann sagði ekki orð,
og hann reyndi ekki að verja sig
fyrir öllum þeim hrópum, sem dundu
á honum. Hafði hann ekki fengið
nóg að borða, og ætlaði hann að taka
eitthvað með sér heim? Vildi hann
ekki heldur fá tösku eða körfu? Ef
til vill mætti hann koma aftur á
mojgun og halda áfram að borða.
Ég reyndi ekki að hjálpa Ib. Það
var ekki fallegt af mér, en hann
átti sjálfur sök á miskunnarleysi
mínu. Hann hafði gert mig að mið-
depli hins starandi hóps, og nú gat
ég hefnt mín. Enginn trúði honum,
þegar hann hafði náð sér svo, að
hann gat útskýrt þetta. Nei, enginn
trúði honum, og enginn kom honum
til hjálpar.
Það rigndi ennþá úti. Ég var sá
fyrsti, sem fór, og ég hitti pabba
við hliðið, þar sem hann stóð og
beið í skjóli undir þéttu limgerð-
inu við húsið. Hann spurði, hvort
ég hefði skemmt mér vel, og þegar
ég svaraði ekki, spurði hann ekki
meira. Ég veit ekki, hvort hann
skildi mig, en ég held, að hann hafi
gert það. É_g var þakklátur fyrir
þögn hans. Eg tók undir handlegg
hans, og við studdum hvor annan
upp brekkuna á móti regninu, sem
lamdi andlit okkar.
J. Hafst. þýddi.
186
T f M I N N — SUNNUDAGSBLAÐ