Heimilistíminn - 13.07.1980, Blaðsíða 15

Heimilistíminn - 13.07.1980, Blaðsíða 15
f UCDLR náttúrunnar Fyrr i öldum, þegar menn smíð- uöu skip sln úr tré, var trjámaðkur mikil ógnun sjófarendum. Ormur þessi nefnist á latinu teredinidae. Þetta er ekki venjulegur ormur heldur öllu fremur kræklingur, en að lögun til er hann langur og lflcist ormi, en tvær skeljar flytja dýriö dr staö. Lirfan litur dt eins og venjuleg skellirfa með langan fót og stutt öndunarrör. Pegar hún hefur synt um I nokkurn tfma festir hdn sig á alls konar hluti dr tré, til dæmis á báta og bryggju. Pessu næst borar hún skelinni inn f tré- verkio. Skeljarnar færast til meö vöovum, sem eru mjög sterkir, og meö skeljunum borar dýriö löng og þröng göng inn I viöinn. Dýrið tekur upp f sig sallann sem losnar úr trénu, þegar þao borar sig inn f þao, og nærist á honum. Gangarnir sem ormurinn borar þannig inn f vioinn geta orðið margir metrar á lengd. Fyrir kemur, aö skipsormar þessir ráöast I stórum hópum á Nei, þau eru ekki f sumarleyfi. Þau eru I fangelsi vegna inn- brots. bryggjustólpa eða á skipsskrokka. Þeir bora sig inn i þá og á yfirborð- inu virðist allt vera með felldu, þótt skrokkurinn sé kannski gegnsmog- inn af maðkinum, nánast eins og gatasigti að innan. Ormurinn gefur frá sér kalkblöndu, sem hann klæð- ir göngin með innan. Nú tekur lirf- an að breytast, og öndunarrörin veröa lengri, þannig aö þau ná jafnvel dt á yfirborðið, og þess vegna má stundum sjá þau standa eins og plpur ut ur tréverkinu. Lltið gagnaði að bera á skip hér áður fyrr til þess aö verjast skips- orminum, en helzta ráðið var að sigla skipum upp I árdsa, vegna þess að skipsormur þessi lifir ekki nema I söltum sjó, og i fersku vatni drepst hann. Lausn á síðustu kross gátu /1 I fi G fíé F fl £) u K\ s E t /9 H H A ' T l L ¦ V * 0 F '» H T /9 L iMi ¦ V P u S A K Wfíi-R T * 6 S fl' L M fl L flfil L L L, /E V 1 H fi Ir í \ £ £ £ e £ \ S E 6 ft N 5 |£N D L I T í L I f N 1 N gMi *>¦ T K U T (\ N li V 1 S mfi Allu M I & E L T m. ¦Rfí S ft R Ilo' I N Hl H uUn P||K 6 fl N p ¦ 6 L h N" u m|| V fl'lll N N T ft R T" R fí' N í n Mn ^ÍR o fl T?i ' I L I N ¦ m a'Ht úlls" T " N f\ B 0 bIr ^IÍT 0 S L N||tf M i n||m ft fit s ¦ a L /9 V i •£ •R -* s T £ I A/ » I s s u i p •D. p V Þ 1 s> A a 15

x

Heimilistíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimilistíminn
https://timarit.is/publication/304

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.