Sunnudagsblaðið - 15.05.1966, Blaðsíða 6

Sunnudagsblaðið - 15.05.1966, Blaðsíða 6
í Þorláks sögu helga Þórhalls- sonar, er merkilegur kafli, se3«n segir frá stofnun klausturs í Þykkvabæ í Veri 11G8. Lœt ég hann hcr birtan: Fyrir þeim bæ í því hóraði, er annar var beztur, réði sá maður er Þorkell hét, auðugur að fé, en spakur að mannviti. En er hann tók nokkuð að eldast, en átti enga allnána frændur til erfða eftir sig, þá greiddi hann sína frændur með auðæfum, en frelsti sér þann fjár- hlut til forráða, er eftir var, mik- inn og fríðan. Hann lýsti þá yfir því, að hann vildi Krist kjósa og hans helga menn sér til erfingja alls þess fjár, er þá var eftir og vildi reisa kanokasetur í Þykkva- bæ. En það mál var vant að semja í fyrsta sinni, og leitaöi hann af því það fyrst til að fá, er vandast var, manninn þann, er reglu mætti setja, þá* er þeir menn skyWu hafa, er tll hreinlífis ráðast. Hann fór í Kirkjubæ og skoraði á Þor- lák, að hann réðist til. En hann lét það ekki alltorsótt við sig vera, af því að hann hafði það áð- ur í hug sér haft að hafna heími og ráðast unríir reglu eftir orðum almátturis guð's, er hann kallar engan að fullu mega vera sinn lærisveinn, nema hann láti alla sína eign fyrir guðs sakir og þjóni honum síðan með hreinum hug. En þó leitaði hann eftir við Bjarnhéðin prest, hversu honum mætti það í skap falla eða hve ráðlegt honum sýndist, að hann játaðist undir þann vanda er hann var beiddur. En Bjarnhéðinn sagði svo, að honum mundi sá dagur mikill þykja, er Þorlákur réðist úr Kirkjubæ að vistarfari, en þá lézt hann eigi þess nenna mjög að letja, er hann sá margra mariha hjálp við liggja. Var þá síðan staður settur í Þykkvabæ að ráði og forsjá Klængs byskups (Þor- 294 SUNNUDAGSBLAÐ - ALÞÝÐUBLABIÐ steinssonar í Skálholti) og allra héraðsmanna, og síðan réðist Þor- lákur þangað og var þar þá sett kanokasetur: En þann dag, er Þorlákur fór á brott alfari úr Kirkjubæ, þá leiddi alþýða manna hann úr garði og þótti öllum mikið fyrir að skiljast við hann. Þá var Þorlákur vel hálffertugur, er hann réðist í Ver og var þar sjö vetur. Kanokavígslu tók hann fyrst og var þá í fyrstu príor settur yfir þá kanoka er þar váru og samdi hann þegar svo fagurlega þeirra líf, að a því lék þá orð vitra manna, að þeir hefðu hvergi jafn góða siðu séna, þar er eigi hafði lengur reglulíf saman verið en þar. En-eftir það vígði Klængur byskup Þorlák til ábóta í Veri, og tók hann þá að nýju merkilega stjórn að hafa yfir þeim bræðr- um, er hann var prestur yfir. Síðan segir um klausturstjórn Þorláks ábóta: Menn fóru til kanokaseturs Þorláks ábóta úr öðrum munklíf- um og reglustöðum bæði samlend- ir og útlendir, að sjá þar og nema góða siðu, og bar það hver frá, er þaðan fór, að hvergi hefði þess komið að það líf þætti jafnfagur- liga lifað sem þar, er Þórlákur hafði fyrír séð. Margii- gengu þeir heilir af hans fundi, þá er hann veitti þeim blessan og yfirsöngva er með ýms- um meinum komu á hans fund. Slik er lýsing í Þorláks sögu helga af stofnun fyrsta klausturs- ins í Skálholtsbiskupsdæmi sem stóð í aldir og hinni gifturíku klausturstjórn hins sæla Þorláks. Stofnandi klaustursins og gef- andi jarðarinnar, auðma'ðurinn Þorkell Geirsson, hefur verið hinn mesti merkismaður, unnandi klerklegra fræða og guðs kristni, eflandi hana í landinu með góðu fordæmi; er hann einnig talinn góður læknir, og hefur því verið bæði græðandi líkamlegra og and- legra meina. Þorkell var vígður kanoki til Þykkvabæjar af Þor- láki, sem þá var orðinn biskup í Skálholti, en á dögum Guð- mundar Bjálfasonar ábóta í Þykkvabæ og dó árið 1187. Þorlákur helgi Þórhallsson er Jónas Guðlai skrífor greinaflokk um

x

Sunnudagsblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Sunnudagsblaðið
https://timarit.is/publication/302

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.