Vikublaðið


Vikublaðið - 08.04.1994, Blaðsíða 8

Vikublaðið - 08.04.1994, Blaðsíða 8
8 Samfélaffíð VIKUBLAÐIÐ 8. APRIL 1994 Konur til sölu kosta eina tölu Um kvenmynd í'íslenskum fjölmiðlum Eitt veggspjaldannasem Ýmsar konur útbjuggufyrir kynningarfund á Hótel Borgþar sem kvennaþingið sem haldið verður íFinnlandi í ági'tst var kynnt. A því má sjá brot afþví sem Ýmsar konurfundu í atbugunum sínum. Ieina tíð sást varla bert hold í ís- lenskum blöðum nema í Samúel, og þá alls ekki íslenskt. Nú eru aðrir tímar og vikublöðin keppast við að birta myndir af íslenskum fyrirsæt- um, gjarnan án fata. Það virðist vera hluti af því að vera töff hjá blöðunum að daðra við bert hold. Vart þarf held- ur að rifja upp fjaðrafokið í kringum nektannyndir sem voru birtar án sam- þykkis fyrirsætu á dögunum. Jafh árvisst og að farfuglar koma á vorin er val á fegurðardrottningum Is- lands og fyrirsætum í Elite, Ford og hvað þær nú heita allar þessar kepp- nir, og fjölmiðlansinna þessu vali af milum áhuga. Kannanir sýna að hlutur kvenna í fréttum er margfalt minni en karla og einnig virðist umfjöllun um konur vera á annan hátt, a.m.k. hjá ákveðn- um prentmiðlum. Berar konur og eilífur æskublómi I tæpt ár hefur hópur ungra kvenna úr ýmsum áttum komið saman og rætt stöðuna í jafnréttismálum, en þær kalla sig Ymsar konur. Eyja Margrét Brynjarsdóttir er meðal þeirra. Hún kynnti niðurstöður athugunar Ymissa kvenna á hvernig konur birtast mynd- rænt í blöðum á fyrirlestri sem Kven- réttíndafélag Islands gekkst fyrir í nóvember s.l. „I hvert sinn sem hóp- urinn hittist hafði einhver eitthvað nýtt fram að færa sem okkur þótti lít- illækkandi fyrir konur," segir Eyja Margrét. „Við fórum því að fletta blöðum og skoða hvernig konur birt- ust í þeim og fyrir kynningu á Nor- disk forum, kvennaþinginu sem hald- ið verður í Finnlandi í ágúst, útbjugg- um við veggspjöld með því sem við höfðum fundið." Eyja Margrét segir að niðurstöður Ymissa kvenna hafi verið mjög á einn veg þó athugunin hafi ekki verið vís- indalega unnin. I fyrirlestrinum sagði hún að ef fjölmiðlar eiga að vera speg- Nýleg dæmi úr fjölmiðlum ilf samfélagsins er helmingur kvenna 18 ára fegurðardrottningar. Hinn helmingur þeirra reyndi allt til þess að líkjast fegurðardrottningunum og æðsta takmarkið virtist vera glæsilegt útlit og eilífur æskublómi. Ennfremur að frá fjölmiðlum flæði myndir af mis- mikið klæddum, grannholda stúlkum sem lygna aftur augunum og eru á svipinn eins og þær bíði óþreyjufullar eftir því að einhver karlmaður komi og geri eitthvað við þær. Með öðrum orðum sýni fjölmiðlar konur sem kyn- verur, þöglar og meðfærilegar. Dr. Sigrún Stefánsdóttir, frétta- maður og lektor í hagnýtri fjölmiðlun, segir „fallegar konur" ekki vera áber- andi sem umfjöllunarefni í sjónvarps- fréttum ef frá eru taldar góðviðris- myndir úr sundlaugunum. Annað sé hins vegar uppi á teningnum í auglýs- ingum og þegar „falleg" kona liggur t.d. á bíl í auglýsingu án þess að finna megi vitræna skýringu er um mis- notkun að ræða. „Nektarmyndir í vikublöðunum eru tímaskekkja og ef ritstjórar blaðanna haldi að þetta selji er það argasti misskilningur. Ég hef furðað mig á þessum myndum í blöð- unum því þær verða aldrei fallegar í prentun. Þetta verða svartar klessur. Ég get þess vegna ekki ímyndað mér að myndirnar selji og spái þeim ekki langlífi. Lifi þessi blöð af er það fyrir Myndir: Ol.Þ. ' eitthvað annað en nektarmyndir, ruér finnst blöðin setja niður við þessar myndbirtingar og setja þau niður á lágt plan." Félagsvísindastofnun skoðar fréttir Sigrún Stefánsdóttir gerði könnun fyrir nokkrum árum á hversu sýnileg- ar konur væru í fréttum. Sigrún rann- sakaði tveggja mánaða skammt af fréttum af hverju ári á 20 ára tímabili. „Niðurstöðurnar voru sorglegar en staðfestu það sem mig hafði grunað, hversu rýr hlutur kvenna væri í frétt- um," segir Sigrún. „Frá því að nánast cngin viðtöl væru við konur fyrstu ár- in upp í að vera 13 prósent þegar best lét. Síðan hefur Jafnréttisráð fylgt þessu dálítið eftir og nú stendur fyrir dyrum að Félagsvísindastofnun geri úttekt á þessu sama. Mín tilfinning er sú að það hafi ekkert gerst síðan og það fellur að þeim tölum sem Jafn- réttisráð hefur birt." Sextán prósent viðmæl- enda í fréttum konur Elín Arna Þorgeirsdóttir og Hrefna Guðmundsdóttir gerðu ásamt fleirum innihaldsgreiningu á fréttum sem lokaverkefni í fjölmiðlafræði við Há- skóla Islands. I könnuninni sem tók yfir 6 vikna tímabil kemur fram að 84 Eyja Margrét Brynjarsdóttir, háskólanemi „Frá íslenskum fjölmiðlum flœða yfir okkur myndir afmis- mikið klœddum, grannholda stúlkum sem lygna aftur aug- unum og eru á svipinn eins og þœr bíði efiir því að einhver karlmaður komi og geri eitthvað við þœr." Stöð 2 í febrúar Frétt frá krýningu ungfrú Norðurlands. Fréttamaðurinn segir frá því að nú ætli hann að gera það sem alltaf er gert í svona frétt- um, að kyssa fegurðardrottninguna til hamingju. Allt er þetta myndað og síðan segir fréttamaðurinn frá því hvernig tilfmning það er að kyssa fegurðardrottningu. Stúlkan er hins vegar ekki spurð hvernig það er að kyssa fréttamann um fertugt. Ríkissjónvarpið 2. mars í þættinum „í sannleika sagt" hjá þeim Ingó og Völu var 2. mars sl. fjallað um baráttuna við aukakílóin. Þrátt fyrir að gestir kæmu úr ýmsum áttum snerist umræðan nær eingöngu um konur og útlit þeirra, anorexíur, líkamsrækt, fyrirsætur og fleira. Nær ekkert var reynt að komast undir yfirborðið og leita skýringa á því hvers vegna konur eru alltaf að hugsa um útlit og megrun eða hver hefur selt þeim þessa ímynd. Lítið rætt um offitu karla. Nýleg sjónvarpsauglýsing Þulurinn hefur yfir texta. „Pú skiptir um sjónvarp, þú skiptir um tannbursta, þú skiptir um bíl" og nefnir eitthvað fleira. Síðan birtist „falleg kona" liggjandi í rúmi og áhorfendur bíða eftir að þulurinn segji „og þú skiptir um konu". í stað þess nefnir hann nýtt rúm og þá kemur í ljós að verið er að augiýsa rúmdýnur. Vikublaðið mælir með bráðskemmtilegri sjónvarpsauglýsingu þar sem ónefndur íslenskur þvottalögur er auglýstur. Ekki er aðeins um að ræða gott svar við auglýsingaherferð innfiutts töfraefnis heldur er auglýsingin ágætis framlag í umræður umkynjamis- munun í auglýsingum.

x

Vikublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikublaðið
https://timarit.is/publication/310

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.