Vikublaðið


Vikublaðið - 08.04.1994, Blaðsíða 13

Vikublaðið - 08.04.1994, Blaðsíða 13
VIKUBLADIÐ 8. APRIL 1994 Sajnfélaffið 13 Sumar konurnar sem Hulda talaði við höfðu lagt í það að leita aðstoðar hjá stóru atvinnuþróunarsjóðunum. - Þar voru konurnar beðnar um allskyns upplýsingar og áætlanir sem kostaði meira að vinna en nam upp- hæðinni sem konurnar fóru fram á, sagði Hulda. Nefndin um atvinnumál kvenna notaði tíunda hluta ráðstöfunarfjáfins til námsstyrkja fyrir atvinnulausar konur. Þrír skólar skipulögðu nám fyrir rúmlega 50 konur og Hulda sagði reynsluna af þessum þætti verk- efhisins jákvæða. Hún var þó ekki á- nægð með það hvernig opinbera kerf- ið virkaði sem heild og sagði það ekki sniðið fyrir þá sem ættu að njóta þess heldur væri ætlast til að Fólk lagaði sig að kerfinu. Hulda sagði reynsluna af starfi nefhdarinnar eindregið benda til þess að mikil þörf væri fyrir stuðning við konur sem reyna að auka atvinnu- möguleika sína. Hún nefndi tvö atriði sem mikilvægt væri að hafa í huga í þessu samhengi. 1 fyrsta lagi að beina athyglinni að þeim sem ekki eiga greiðan aðgang að bönkum og lána- stofhunum. I öðru lagi að fylgja út- hlutuðum styrk vel eftir. - Við verðum að hætta að líta svo á að ástandið núna sé bara vondur draumur. Atvinnuleysið er vandamál sem komið er til að vera. Það eru eng- ar patentlausnir til og átaksverkefhin sem sveitarfélög hafa staðið að eru skammtímalausnir, sagði Hulda og brýndi menn til að leita frambúðar- lausna á atvinnuleysisvandanum. Félagsleg hryðjuverk Katrín Fjeldsted flutti næsta erindi og sagðist tala sem læknir en ekki borgarfulltrúi. Hún sagði afleiðingar langvarandi atvinnuleysis vera bæði félagslegar og líkamlegar. Vöðva- bólga, höfuðverkur, síþreyta, hjória- erjur og sjálfsvíg væri veruleiki sem heimilislæknar kynntust hjá atvinnu- Katrín Fjeldsted: Efhagrceðing þýðir barafækkun á störfum verður það að kallast félagslegt hryðjuverk. lausum mönnum og konum. Katrín sagði að jafhvel þeir sem hefðu menntað sig og sérhæft ættu erfitt með að fá vinnu. Langskóla- gengið fólk xtti oft erfitt með að fá störf sem ekki krefðust fagkunnáttu vegna þess að atvinnurekendur gerðu ekki ráð fyrir að það staldraði lengi við og réðu heldur ófaglærða. íslendingar eru góðu vanir, sagði Katrín, og taldi að við gætum bjargað okkur í bráð með því að herða sultar- ólina. Hún varaði við ýmsum þeim hugmyndum sem uppi eru í opinberri umræðu nú um stundir. Katrín vitnaði í nýlega grein Péturs I. Péturssonar læknis sem skrifaði að það væri ekkert annað en félagslegt hryðjuverk að auka atvinnuleysi af kredduþjónkun einni saman. - Ef hagræðing þýðir bara fækkun á störfum verður það að kallast félags- legt hryðjuverk, sagði Katrín. Björn Grétar Sveinsson formaður Verkamannasambands Islands hóf mál sitt með þeirri fullyrðingu að þjóðfélagið allt ætti að bera byrðar at- vinnuleysisins en ekki þolendurnir. Hann taldi verkaiýðshreyfinguna ekki hafa notað tímann vel á meðan at- vinnuleysi var óþekkt. Þá hefði verka- lýðshreyfmging átt að gangast fyrir breytingum á atvinnuleysistrygging- um en núna sé erfitt að hnika kerfinu. Björn Grétar þekkir ekki atvinnu- leysi af eigin raun, nema hluta úr vetri árið 1969, og því fékk hann ungan mann til að skrifa nokkrar línur um þá raun að vera atvinnulaus. Björn Grét- ar las upphátt það sem ungi maðurinn hafði skrifað og niðurlagið var svona: „...þetta helvíti hlýtur að taka enda." - Hagtölur Iýsa ekki ástandinu. Tíu til fimmtán þúsund börn líða á sinn hljóða og sársaukafulla hátt vegna at- vinnuleysisins, sagði Björn Grétar. Við berum öll ábyrgð Björn Grétar gerði að umtalsefhi það viðhorf, sem hann sagði að væri ótrúlega algengt, að atvinnuleysingjar nenntu ekki að vinna. Hann sagði ekkert hæft í því að heilbrigt fólk á starfsaldri vildi ekki atvinnu og að þetta viðhorf yæri til marks um að menn vildu ekki horfast í áugu við veruleikann. - Okkur kemur þetta ástand við. Hinn atvinnulausi getur ekki borið á- byrgð á því að vera atvinnulaus. Það er þjóðfélagið allt sem ber ábyrgð, sagði Björn Grétar og hélt áfram: - Af hverju er það sjálfgefið að hér skuli vera atvinnuleysi? Er það af því að við erum í samstarfi við Evrópu- þjóðir? Ég segi nei. Síðasti fyrirlesarinn var Gestur Guðmundsson félagsfræðingur sem kannað hefur atvinnuleysi ungs fólks fyrir félagsmálaráðuneytið. Hann hnykkti á því sem kom fram í máli Halldórs að á Norðurlöndum er rétt- ur atvinnurekenda til að ráðskast með starfsfólk sitt mun takmarkaðri en á Islandi. Langtímaatvinnuleysi meðal ungs fólks hefur funmfaldast hér á landi á undanförnum árum. - Við erum að eignast kynslóð þar sem hluti sjálfsímyndarinnar er að vera atvinnulaus. Atvinnuleysið verð- ur fljótt lífstíll og við erum þegar farin að skapa þannig hópa, sagði Gestur. Ungmennum sem hafa starfs- menntun fækkar og Gestur telur að skólakerfið hafi ekki brugðist við þró- un síðustu ára. Ungu fólki þyrfti að gera auðveldara að sækja skóla, náms- framboð þarf að auka, sérstaklega í starfsnámi, og það mætti gjarnan vera í samstarfi við atvinnulífið. I Noregi hefur hugmyndin um „ungdomsgaranti" skotið rótum en hún kveður á um að allir eigi rétt á námi og starfi. í Svíþjóð og Dan- mörku eru atvinnurekendur skuld- bundnir til að taka að sér að ráða til sín tiltekinn fjölda fólks í starfsnám. Gestur sagði hverskyns starfsmennt- un gagnast fólki, ekki aðeins á því sviði sem starfsmennrunin væri veitt. Hefbundin átaksverkefrii sagði Gestur að væru gagnslaus. Þau bjargi fólki aðeins í skamman tíma frá at- vinnuleysi, síðan sæki aftur í sama far. - Það er verkefni þjóðarsáttar at- vinnurekenda og verkalýðshreyfmgar að deila vinnunni betur, til dæmis með hlutastörfum og námsleyfum, sagði Gestur. Þurfum nýja hugsun Eftir að frummælendur höfðu lokið máli sínu voru almennar umræður. Guðrún Helgadóttir fundarstjóri spurði um ástæður atvinnuleysisins. - Er það ríkisstjórninni að kenna? Eg hef ákveðnar efasemdir um að hún ein beri ábyrgðina, sagði Guðrún og efaðist jafnframt um réttmæti þess að tala um kreppu þegar loðnan mokveiddist. Björn Grétar Sveinsson sagði það ekki vera framtíð íslensks verkafólks að keppa við Asíuþjóðir um láglauna- störf, eins og sumir vildu vera láta. Hann sagði verkalýðshreyfinguna hafa staðið í þeirri trú að verið væri að semja um atvinnu í síðustu tveim kjarasamningum og að hreyfingin sætti sig ekki við að tíu prósent at- vinnuleysi sc bara ákveðin hagstærð. Halldór Grönvold benti á að í um- ræðunni um atvinnuleysi staðhæfðu sumir að verkalýðshreyfmgin stæði frammi fyrir tveim kostum. Annars vegar að feta bandarísku leiðina út úr atvinnulevsi með því að fjölga lág- launastörfum og hinsvegar væri um að ræða evrópsku fyrirmyndina; að sætta sig við atvinnuleysi. I stuttu máli stendur valið á milli fátæktar eða at- vinnuleysis. Halldór hafnar báðum kostunum. - Við þurfum að fmna þriðju leið- ína og til þess að þróa hana þurfum við bandamenn í pólitíska kerfinu, sagði Halldór. Guðrún Helgadóttir taldi verka- lýðshreyfinguna eiga sér bakhjarl í pólitíska kerfinu þótt sambandið þar á milli hafi verið vanrækt um hríð. Guðrún sleit fundi með því að leggja áherslu á að við þyrftum nýja hugsun til að takast á við vandann sem við blasir. pv Smgt mei mynd Höfundar: Hjörtur Gunnarsson og Puríður Hjartardóttir 66 • ¦ Lausn myndagátuaoar J síðasta blaði cr: „Albert hryggbraut Árna Sigfusson eftir uppgjör Markúsar"

x

Vikublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikublaðið
https://timarit.is/publication/310

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.