Tíminn - 06.04.1972, Blaðsíða 9

Tíminn - 06.04.1972, Blaðsíða 9
Fimmtudagur 6. april 1972. TÍMINN UJ$efwdU Ffanuoknarfl&kkurmn Framl<v?eiwJ9*tí(ir<; Krlstfan B«n*dfkfsSPti, ftjtttjöfdri Þorarirtii Þórarinsson láW, A-rtdrés KrktfíártSSOrt, Jón H«l9*S*rt, thdrlðl 0. Þorsteirvsson 0g Tómftj Ksrfwon, AogKýSfnaaíTiórt: Stélrt-: &r>mor Gislasqn. RHsf jófnarsfcrjfstofur i £<Jdu)»ií*irtU> síwr ,18300 — 18306. Skrifstöfyr Bankastfæfi 7. ~ Af3relSsf.usímÍ:: 1U23t Augfýsingasími 19523h ASrar sftrifstofvr simj T83O0, Áikrtftaroíold kr. Í2$,0Ö á rnánuSt InnanlanrJs. í lausaí»1«# kr. lidfr #irtUk«. — fiíiíaprent h.f. (Ótt**t]t Lítið gleður vesælan Sú ákvörðun rikisstjórnarinnar að veita leyfi til lengingar á flugbraut á Keflavikurflugvelli, hefur orðið ritstjórum Mbl. mikið skáldskapar- og óskhyggjuefni. Ritstjórarnir birta langa fréttagrein undir stærstu fyrirsögn um klof- ning i rikisstjórninni og fylgja henni eftir með stórri forustugrein um klofna rikisstjórn. Bersýnilegt er, að ritstjórarnir taka þessi skrif sin alvarlega og hlæja i hjarta sinu likt og Sara forðum. Það er alltaf leiðindaverk að þurfa að svipta menn hjartfólgnum vonum sinum og óska- draumum, en samt verður að hryggja ritstjóra Mbl. með þvi, að þeir eiga hér ekki neitt nýtt i vændum, og þar skilur á milli þeirra og Söru. Sá ágreiningur, sem varð i rikisstjórninni i sambandi við flugbrautarmálið, er ekki nýr, heldur er tekið fram i s jálfum stjórnarsáttmál- anum, að hann sé fyrir hendi og verði fyrir hendi að óbreyttum ástæðum, en hér er átt við afstöðuna til Atlantshafsbandalagsins. Um það er fullt samkomulag að láta hann ekki valda neinum friðslitum á stjórnarheimilinu. Af hálfu Framsóknarmanna var lenging flug- brautarinnar m.a. talin eðlileg með tilliti til þeirra skyldna, sem þátttaka i Atlantshafs- bandalaginu kann að leggja okkur á herðar, og samkvæmt þvi er eðlilegt, að bandalags- þjóðirnar, ein eða fleiri, taki þátt i kostn- aðinum, Afstaða ráðherra Alþýðu- bandalagsins er hins vegar skiljanleg með tilliti til þess, að þeir eru andvigir þátttöku i Atlantshafsbandalaginu. En þótt stjórnar- flokkarnir hafi verið og séu ósammála um aðild að Atlantshafsbandalaginu, er óbreytt samstaða þeirra um það, að stefna beri að þvi á kjörtimabilinu, að ameriski herinn fari héðan. Leyfið til að lengja flugbrautina breytir ekki neinu i þeim efnum. Hér hefur þvi ekki skapazt neinn ágreiningur innan rikisstjórnarinnar, sem gefur Mbl. tilefni til að fagna og hugga sig við það, að rikisstjórn Jóhanns Hafstein sé á næstu grö- sum. Hér sannast aðeins á ritstjórum Mbl., að litið gleður vesælan. Það er bersýnilegt á þessu og öðru, að aðstandendum Mbl. liður ákaflega illa i stjórnarandstöðunni og eru eiginlega fyrst nú að átta sig á þvi, að Sjálfstæðisflokkurinn er ekki lengur alvaldur. Þess vegna liður foringjum hans illa og reyna að drekkja sorgum sinum með alls konar falsvonum um að rikisstjórnin sé að klofna, og ekki bætir það skapsmunina, að þeir finna áreiðanlega til þess, að stjórnarandstaða þeirra og Mbl. getur ekki lélegri verið. Að lokum skal svo ritstjórn Mbl. sagt i mesta bróðerni, að fjarri fer þvi, að þeir komi á sundurlyndi milli stjórnarflokkanna með um- ræddum klofningsskrifum sinum. Hafi þessi skrif nokkur áhrif, eru þau helzt á þann veg að auka samheldni stjórnarflokkanna. Þ.Þ. Katrin Hallman, Göteborgs Handels- och Sjöfartstidning: Fyrirætlanir Norðmanna ímálefnum umhverfisins Sérstakt umhverfismálaráðuneyti sett á stofn VATNSORKAN er hrein, en öðru máli gegnir þegar hún er notuö til iðnaðar, er veldur mengun, segir Olav Gjá'revoll, sem verður sennilega fyrsti umhverfismálaráðberra Noregs. A þessu ári á að af- greiða frumvarpað lögum um ráðuneytið. Gjárevoll fer nú með launa- og verðlagsmál. Hann varð doktor i grasafræði við háskól- ann i Uppsölum, kenndi við norska kennaraháskólann og var félagsmálaráðherra i þrjú ár. Er þvi eðlilegt að hann dveljist til að veita hinu nýja ráðuneyti forstóðu. Skoðunum hans má lýsa á þessa leið: Vatnsorkan er notuð til áliðnaðarins, sem veitir fluor út i andrúmsloftið og úrgangi i vatn. Oliunám Norðmanna i Norðursjónum gerir kleift að reisa oliukyntar aflstöðvar og hefja ýmsan orkufrekan iðnað i sambandi við oliuna. Brenni- steinssýru frá oliukyndingu i Evrópu hefir rignt yfir Noreg, og vötnin þar verða súr. Timburiðnaðurinn veldur - innig sýringu. Iðnvæðing byggist á ódýrri orku, en af henni leiðir aftur, að ibúar Norður-Noregs hverfa til iðju- veranna i borg unum. Vörur, sem mikla orku þarf til að framleiða, kunna að verða bannaðar i framtiðinni. Sviar og Norðmenn bruðla með orku. Hún er of ódýr. Við högum okkur eins og við værum siðasta kynslóðin i þessum löndum. ENDA þótt vatnsorkan sé hrein, veldur vatnsmiðlun illvigustu deilunum um spillingu. Rúmlega helmingur af vatnsorku Noregs er nú nýttur, og röðin kemur að Aurlandsá og Mardölsfossi. Þá breytir heill dalur um eðli, og hæsti foss i Norður-Evrópu hljóðnar. 1 fyrra var loks lögð fram áætlun um, hvaða vatnsföll ætti að varðveita, og náttúru verndarmenn glöddust, er varðveita átti þriðjung þess, sem óvirkjað er. Norska Vatns- og orkumálastjórnin hafnaði áætluninni og lagði fram eigin tillögur. Samk- væmt þeim á ekki að varð- veita Hardangervidda, og náttúrverndarmenn reiddust. Gjárevoll segir, að vatn- sorkan verði fullnýtt eftir 12—15 ár og iðnaðurinn verði þá að treysta á kjarnorku eða gas úr Norðursjónum. Kjarnaverin verða reist við sjó vegna kælingarínnar. Verið er að athuga um hen- tugustu staðina, og fyrsta verið á að vera tilbúið 1978. Gjarevoll telur óliuna ekki breyta miklu, en rikisstjórnin heldur fram, að olian eigi að efla iðnaðinn og oliu- hreinsunarstöð á að reisa i Mongstad skammt frá Bergen. OLIAN gerir fleira en að bæta hag rikissjóðs, þar sem verjast verður óliumengun. Mikil mengun i Norðursjó yrði fiskveiðunum örlagarik og enn háskalegri þó við Svalbarða. Þar lifa siðusti isbirnirnir og litlu má muna, að þeir lúti i lægra haldi. Litið er af brennisteini i Norðursjávaroliunni, en brennisteinn frá Mið-Evrópu hefirvaldið miklum spjöllum i Noregi og vesturhluta Sviþjóðar. Kalksnauður jarð- vegurinn ræpur ekki við brennisteinssýruna i regn- vatninu, en hún eykst um 2% á '«' Fagurt umhverfi skammt frá Hylland-fossi I Þelamörk. Gjarevoll. Ef við megum missa þrjá milljarða til að varðveita frelsið, ættum við að geta varið álika miklu til að varðveita tilveru okkar. — Vera má, að hann telji hér með fjárstuðning við ákveðna landshluta. Við Sviar þekkjum flótta fólks úr svcitum suður á bóg- inn. t Noregi eru lögð niður smá og úrelt liskiver, og þá hverfa ibúar heilla þorpa til borganna. 1969.fluttust 5000 manns frá N'oregi, þar af 3000 á- starfsaldri. Þetta kostar nýja fjárfestingu i sam- göngum, vatnsleiðslum, skolpræsum og skólum. Búsetubreytingin var talin kosta 300 millj. norskra króna þetta ár. Rikisstjórnin greiðir á ýmsan hátt fyrir fjár- festingu i Noður- og Vestur- Noregi, auk beins rikisstyrks til hennar allt að 35% kost- naðar á vissum svæðum. Margir óttast, að aðildin að • Efnahagsbandalaginu auki enn búferlaflutningana. VIÐ getum haldið áfram stuðningi okkar við ákveðna landshluta þrátt fyrir aðild að EBE, segir GjSrevoll . Við verðum að varðveita um- hverfið, sem fólkinu hentar, og ég held, að framvindan verði á þá leið hvarvetna i Evrópu. Norðmenn eru taldir stunda útilif manna mest og verja til þess 2—3 milljörðum kr. á ári. Lengd norsku strandar- innar nemur 14 metrum á hvern ibúa landsins. Nú i des. voru sett lög til að koma i veg fyrir, að fáir einstaklingar helgi sér stór strandsvæði undirsumarbústaði. Svipaðar ráðstafanir eru fyrirhugaðar til fjalla. Sjö þjóðgarðar eru til, og bæta á átta við á næstu árum. „Starfsmaður i verksmiðju sagði mér eitt sinn," segir Gjárevoll, „að hann legði á sig ömurlega stöðu við vél fimm daga vikunnar til þess eins að geta farið með vfjölskylduna siðdegis á föstudögum" i - kofann okkar i Dröbak, ,,eins og hann komst að orði.". Olav Gjá'revoll ári. Arnar súrna og laxinn deyr. Norðmenn veita út i andrúmsloftið 165 þús. smá- lestum af brennisteinsdioxið á ári, en það eru mámunir hjá \ 4,5 millj. smálesta i Vestur- Þýzkalandi. Norðmenn skatt- leggja t.d. brennisteinsrika oliu. Timburiðnaðurinn leggur til 13% af útflutningnum en fimmtung af brennisteins- menguninni heima fyrir, og oft er súrum úrgangi veitt beint i árnar. Þetta á að stöðva, og i fyrra var ákveðið að samþykkja þyrfti frá- rennsli bæði fró iðjuverum og borgum. Vatns- og orkumála- stjórnin krefst lögsóknar gegn Nafos-verinu, sem ekki sótti um samþykkt i tæka tið. BINDA á endi á mengun timburiðnaðarins á næstu fimm árum, en hann á i erfið- leikum, og minnkun fram- leiðslu hefir borið á góma. Svipuðu máli gegnir um aðrar iðngreinar. 1 fyrra varð að minnka álframleiðslu um 12% samtimis og settar voru fram kröfur um dýrar mengunar- varnir. Norðmenn hafa lýst yfir i sambandi við undirbuning umhverfisráðstefnu Sameinuðu þjóðanna, að fjar- lægja eigi skaðlegar efna- blöndur úr frárennsli á næstu 10-20 árum. Þetta kostar stór- fé, ef til vill 1,25% vergu þjóðarframleiðslunnar. Þetta ber að gera, segir

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.