Tíminn - 15.10.1972, Blaðsíða 6

Tíminn - 15.10.1972, Blaðsíða 6
TtMINN Sunnudagur 15. október 1972 Innbrotin i sundlaugarnar um helgina, verða til þess að beina athygli fólks enn á ný að þvi þjóð- félagsböli, sem skemmdarverka- æði og eyðileggingarhneigð er orðið. Þar er siður en svo um nokkuð nýtt að ræða, skemmdar- verk á almenningseignum eru að vcrða daglegt brauð. Hér er um að ræða félagslegt vandamál, sem þarf að reyna að kryfja til mergjar. Þar er þó við ramman rejp að draga, þvi að altæk lög- mál mannlegs atferlis eru ófund- in enn og skoðanir skiptar manna á mcðal um slík efni. Timinn leit- aði álits nokkurra manna um or- sakir afhrola scmþcssara og ráð lil úrhóta, og fara svör þeirra hcr á cflir. Hvar liggur sökin? Skemmdarverk á almenningseignum að verða daglegt brauð fyrst og fremst við unglinga og börn, en við skulum hins vegar varast að skella allri skuld á þau i svona málum. Þar geta aðrir allt eins átt hlut að máli. Það er engin altæk lausn á þessum vanda, en benda má á, að þjóðl'élagið mótar og rekur þá stofnun, sem mest og lengst sam- skipti hel'ur við börnin á mótunar- skeiði, og á ég þar við skólann. Vilji þjóðfélagið breyta sjálfu sér, er skólinn réttur vettvangur til að hefjast handa, að ógleymdum hjálpartækjum eins og fjölmiðl- um, og við skulum hafa hugfast, og börnin i dag eru foreldrar á morgun. Ilinrik Hjarnasoii Iram kvæmdastjóri Æskulýðsráðs. Það er ákaflega erfitt að gefa algildar lausnir við þessum spurningum og nánast ekki hægt. Til þessa liggja flóknar ástæður, og vart hægt að henda reiður á þeim öll- um. Þaðere.t.v.eðlilegtað hugsa ser, að l'ólk, sem hér á hlut að máli, eigi við mikil innri vand- kvæði að striða og sé sjálfu sör ónógt á einhvern hátt og athafnir þess tilraunir til að upphef ja sig i eigin augum og hópsins, sem það umgengst. Gagnvart þessu virð- ist mér hinn almenni borgari varnarlitill og verður að þola alls konar aniðslu bótalaust. Hin hliðin á þessu máli er svo aðgerðarleysi þjóðl'oiagsins i þá átt að hjálpa svona lólki að leysa sin vandamál og beiha athöfnum þess inn a nytsamari brautir. frg gæti t.d. sagt ýmislegt um skóla- kerl'ið, sem mér virðist ol't á tið- um beinlinis niðurlægja þá, sem minna mega sin. Þetta gerist að minu vili einkum á erfi sligum -skyldunámsins. Við getum lika nefnl það tvölalda siðferði, sem rikir i þjóðlélaginu, lil dæmis gagnvart ál'engi. Við stöndum með glasið i hendinni og prédik- um bindindi. Við höfum allskyns lagasetningar. tiem þverbrotnar eru daglega, án þess að nokkur kippi sér upp við það.Þetta grefur auðvitað uiidan virðingu lólks l'yrir liigum og reglu. Við höi'um dæmin fyr'ir okkur. Lög. sem ekki er liirl um að sé Iramlylgt, eru verri en éllgiii liig. Kagna l'ctiirsdóllir. Kg álít, að ekki sé hægt að lelja eina ástæðu orsök skemmdar- verkafýsnar, heldur komi þar til ýmsir þættir, sem lléttast saman, og vil ég nel'na nokkra. t islenzku þjóðfélagi, sem og öðrum, er svo að sjá, sem virð- ingarleysi fyrir eigin eignum og annarra sé mjög almennt. I aug- lýsingaáróðri t.d. virðist líka Oest gert til að óvirða það, sem t'ólk þegar á, til að skapa þörf íyrir ný innkaup. Ýmis konar Ijöimiðlar, kvikmyndir, og og viss tegund blaða og bóka verka oft á tiðum sem kennsla i skemmdarverkum. Fólk l'remur stundum skemmdarverk vegna sjúklegs ástands, sem getur átt rætur sinar að rekja til andlegrar eða likamlegrar takmörkunar, uppeldishátta, eða andstöðu við þjóðl'élagið. Kristján (iiiðmuiKlsson kcniiar. Undirrótarinnar er e.t.v. að leita ieftirlöldum atriðum.en þó i misjóinum mæli. 1. Almennt alhafnaleysi og lifs- leiði. 2. Þörl til að l'a útrás og skeyta • skapi sinu a einhverju. 3. Þörf l'yrir, að sýnast „töff" i augum annarra. 4. Sjúkleiki og vanþroski. Varðandi siðari hluta spurning- arinnar, hef ég enga nærtæka lausn á reiðum höndum. Bönnin ein ná skammt. Þvi miður rikir nær takmarkalaus vanvirða fyrir almenningseign. Hér þarf sitt- hvað að koma til, ögun einstakl- inga, almenn hugarfarsbreyting, virðing l'yrir umhverli og, ekki sizt, virðing mannsins l'yrir sjálf- um sér. (iiiðrún \. Simonar ópcrusöng- kona, Kg er nú þeirrar skoðunar, að unglingarnir hérna haí'í þaðallt of gott. Þeir halda, að þeir séu orðn- ir fullorðnir um leið og búið er að lerma þá. Þeir hala engar skyld- ur gagnvart einum eða neinum. Skemmtanir og al'tur skemmtan- ir er það eina sem kemst að hjá þeim. Kf þeir komast ekki á boil þrisvar i viku, þá er allt ómögu- legt. Það er ekkert heilbrigt við þetta. Blöðin og blaðamennirnir gera nú lika sitt til bölvunar. Þau eru alltaf að blása út fréttir um allskonar fyllirissamkomur út um allt. Það er min reynsla, að foreldr- ar eru l'úsir til að trúa öllu illu upp a annarra manna börn, en engu upp á sin eigin. Ef eitthvað hendir börnin þeirra, er það alltaf ein- hverjum öðrum að kenna. Svo er það þáttur þess opin- bera. Það er alltai' verið að tönnl- ast á þvi, hvað eigi nú að gera næst iyrir unglingana. Hvað á nú að byggja næst íyrir þá o.s. frv. Enginn hugsar um gamla fólkið og vandamál þess. Kg ec þeirrar skoðunar. að bezta lausnin sé herskylda, eða þegnskylduvinna eins og er i Israel. Unga fóikið verður að læra að þekkja skyldur sinar gagnvart þjóðfélaginu og samborgurunum og hegða sér i samræmi við það. (iuiiiiar (iiiðmundsson skóla- stjóri, Ástæður þessa eru eflaust margar og nefni ég þessar til: Litið þegnlegt uppeldi og ófull- nægjandi fræðsla um samfélags- mál, óreglu og drykkjuskap á mörgum heimilum, óheppilegan félagsskap og neikvætt skemmti- efni skort á aðstöðu til að koma til hjálpar eða taka i taumana, þar sem þörf er brýnust, litil og óheppileg viðurlög við afbrotum. Það þarf að gefa brotamönnum færi á að bæta fyrir brot sin, svo að þeir finni sig skuldlausa að lokinni afplánun. Til úrbóta gæti meðal annars orðið meiri og betri fræðsla um samfélagið, nauðsyn þess, kosti þess og galla, skyldur við það. Meiri aðstoð til handa þeim ung- mennum, sem ekki eiga heimili, sem fær eru um að annast uppeldi þeirra,meiri viðleitni til að koma i veg fyrir, að þeir, sem komnir eru á glapstigu, nái að sýkja frá sér. Við þurfum að leggja meiri rækt við hugsjónalegt uppeldi barna okkar, þannig að þau finni lifi sinu tilgang i jákvæðri þjón- ustu við samfélagið og sjálf sig. Það, sem ég hef sagt hér, miðast Sr. Sigurður Haukur Guðjónsson. Við gleymum þvi ekki i upphafi, að hamingja tslands felst meðal annars i þvi, að þjóðin á mjög efnilega æsku, og það er æði margt, sem hún gerir til að lyfta henni til þroska. Litil þjóð þarf stóra menn og verður þvi að gera meiri kröfur til þegna sinna i námi en flestar þjóðir aðrar. Þetta leiðir af sér, að hluti hóps- ins, sem betur fer er ekki stór, getur ekki uppfylltkröfurer þjóðin gerir til meðalmannsins, fyllist þvi vanmáttarkennd, sem siðan elur af sér hatur til hins þrúgandi Framhald á bls. 19 mm Haustlækkun Nú er tækifæri til að skreppa til sólar- landa til að njóta sumarveðurs, sem margir söknuðu hér þetta árið sími 25100 beint samband við farskrár- deild LOFTLEIÐIR

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.