Tíminn - 21.12.1972, Blaðsíða 8

Tíminn - 21.12.1972, Blaðsíða 8
TÍ.Vll.W Fimmtudagur 21. desember 1972 Sérfræðingur Staða sérfræðings i liffærameinafræði við Rannsóknastofu Háskólans er laus til umsóknar og veitist frá 1. febrúar 1973. Umsóknir, er greini námsferil og fyrri störf, sendist stjórnarnefnd rikisspitalanna, Eiriksgötu 5, fyrir 19. janúar 1973. Umsóknareyðublöð fyrirliggjandi á sama stað. Reykjavik, 18. desember 1972. Skrilstola rikisspitalanna. Við veljum runtal það borgccr sig EmM • QFNAR H/F. Síðumúla 27 . Reykiavik Símar 3-55-55 og 3-42-00 Varahlutaverzlun okkar verður lokuð 27. — 30. þ.m. vegna vörutalningar I Globusn LÁGMÚLI 5, SIMI 81555 Aðstoðarlæknir Staða aðstoðarlæknis við Rannsóknastofu Háskólans er laus til umsóknar og veitist frá 1. febrúar 1973. Umsóknir er greini námsferil og fyrri störf sendist stjórnarnefnd rikisspitalanna, Eiriksgötu 5, fyrir 19. janúar 197:(. Umsóknareyðublöð fyrirliggjandi á sama stað. Reykjavik, 18. desember 1972. Skrilstola rikisspitalanna. ð&FCt Traktor umsóknir inn íyrir 31. des. TRAKTORAR g rf , vinna hraðar , , Ætlið þiö að vinna betur endumvja? ¦ ¦ Munið að FORD hefur hátt endur- söluverð. önnumst lánaumsóknir fyrir ykkur hafið þið ekki þegar lagt inn um- sóknir til Stofnlánadeildarinnar, siminn er 81 500 P ÞÖRHF ^i ¦.....! reykjavík skólavöroustíg 2s traktorarI Hinn varfærni framfararhugur úr reynsluskóla harðræðanna Guniiur M Magnúss: DÁGAK MAGNÚSAIt A GRUND. liókai'Dilag Odds Björnssonar Magnús Sigurðsson, bóndi og kaupmaður á Grund i Eyjafirði, var maður, sem verulegt frægð- arorð ior af norðan lands á fyrstu áratugum aldarinnar og oft siðan iiefur verið til vitnað sem burðar- áss á vorskeiði nýrrar menn- ingaraldar i landinu. Hann var einn þeirra manna, sem lagði grunninn að þeirri byggingu, sem siðar reis. Magnús á Grund var vaxinn upp úr harðræðum nitjándu aldarinnar gegnsýrður þeirri ihaldssemi og varfærni, sem dýrkeypt reynsla gæddi þessa kynslóð. En þetta var samt kynslóðin, sem sá fram úr, og beztu menn hennar höfðu jafn- framt bjartsýni og framfarahug til þess að leggja á nýjar brautir. En þeim var ætið efst i huga að hafa jörð til þess að standa á. Þeirra aðall var kapp með forsjá, sem siðar hefur gleymzt sumum vikingum tuttugustu aldar. Slundum virtist Magnús vera að- sjáll sérhagsmunamaður og lifði ei'tir þeim lögmálum, en framlög hans til menningarviðleitni og barátta fyrir atvinnuumbótum sýndi hver hann var, þegar hann var laus við skókreppuna. Og liann var einnig hreinskiptinn mannlundarmaður, sem fengur er að kynnast. Gunnar M. Magnúss hefur l'ærzt allmikið i iang með þvi að rita sögu Magnúsar nær hálfri öld eftir hans dag. Að visu eru ýmis elnisiöng nokkuð aðgengi- leg, þótt dreifð séu, og hægt að fá lýsingar nákominna og gagn- kunnugra manna, en þó hygg ég, Gunnar M Magnúss að Magnús sé ókunnum höfundi i raun og veru bæði of nálægur og fjarlægur. Of fjarlægur til þess, að unnt sé að segja sögu hans skilmerkilega og of nálægur að þvi leyti, að enn lifa margir, sem höfðu af honum persónuleg kynni og fella sig illa við.að saga hans sé sögð eftir öðrum heimfldum. Mér virðist lika auðsætt, að Gunnar hafi fundið þetta og reynt að fá bókinni sögusnið, sem sigldi hjá þeim skerjum, er af þessu risu. Gunnar reynir þvi að bregða upp stórri mynd af viðu þjóðlífs- sviði þessara áratuga og sýna Magnús þar i hlutverkum, án þess að rakin sé i föstu samhengi einangruð lifssaga hans. Ég hygg, að þetta fangaráð hafi verið bezt til þess fallið að gera Gunn- ari fært að skrifa læsilega bók af Magnúsi, samtið hans og héraðs- háttum. Þess kennir þó sums staðar, að höfundur er ekki nógu samsamaður lifsbrag þessa landshluta til þess að höndla rétt- an frásögublæ. 1 þessari bók er safnað saman margvislegum almennum fróð- leik um viðskiptahætti aldamóta- tiðarinnar, atvinnuhætti og lifs- kjör, en sá fróðleikur snertir ekki ætið sérstaklega Magnús á Grund og er auk þess svo almennur og margsagður, að ýmsum finnst ef til vill sú upprifjun leiðigjörn og langdregin. Eigi að siður skýrir þetta þó ýmsar athafnir Magnúsar og viðbrögð og sýnir hann i órjufanlegu samhengi við þjóðlif sins tima. En þetta drepur persónulegri sögu hans nokkuð á dreif. Úr þessu er reynt að bæta með þvi að tengja æviatriði saman i smágreinum á undan aðalköfluni, en ég kann ekki að meta þá aðferð. Bezt tekst höfundi.þegar hann lýsir skiptum Magnúsar við samferðafólk i svo nánum frásagnarhætti, að hann fellir þau i samtöl. Þá verður sagan allt i einu lifandi. Dagar Magnúsar á Grund eru þó óneitanlega vel rituð bók og skemmtileg á köflum, og höfundur hefur gert sér far um að draga aðhenni mikinn efnivið, en hann nýtir hann óþarflega vel til sögufyllingar. Bókin er myndar- lega út gefin og segir frá merki- legum manni á merkilegum mótunartima i þjóðarsögunni; gott framlag til þeirrar geymdar, sem er nýjum kynslóðum nauðsyn. —AK Sjöunda örlagaþátta- bók Sverris og Tómasar I I Sverrir Kristjánsson og Tómas Guömundsson: FÝKUR i SPORIN Forni gaf út. Nú hafa þeir Sverrir og Tómas náð hinni heilögu tölu sjö i gerð bóka um islenzka örlagaþætti. Varla hafa þeir hugsað sér að teygja þráðinn svo vel, er þeir héldu úr hlaði með Konum og kraftaskáldum árið 1964. En hvort tveggja var. að fram var reitt eitthvert girnilegasta lesefni lestraríúss islenzks fólks og um það fjallað af kröfuhörðu list- fengi og litt brigðulum frásagnar- þokka tveggja höfuðsmanna islenzkrar ritlistar. Þvi var sifellt beðið um meira, og höfundar hafa orðið við ákallinu á hverju ári. Fyrir bragðið eiga unnendur þjóðlegrar fræðalistar nú flokk bóka, sem þeir meta mikils og munu oft leita til, og komandi kynslóðir munu þar njóta yndis- arðs i rikum mæli. I þessari sjöundu bók, sem nefnist Fýkur i sporin, eru fimm þættir eftir Sverri og þrir eftir Tómas, mislangir nokkuð eftir efnisföngum. Bókín hefst á frásögn Tómasar, tslenzkur ævintýra- maður, og segir þar frá Vestur- tslendingi, Helga Einarssyni, sem ýmist hefur búið ,,á finustu hótelum Bandarikjanna og Kanada eða sofið á gólfinu hjá fátækum Indiánum, legið við eld i skógunum með snjóinn við bakið". Næst er þáttur Tómasar, Leyndarmál öræfanna, og er þar enn einu sinni sögð i stórum dráttum saga helfarar Reyni- staðabræðra, en með öðrum blæ Tómas Guðmundsson en tiðkazt hefur i greinum á siðustu árum. Þá kemur þáttur Sverris, Tvitýnd hempa og endurheimt, og er söguhetjan þar enginn annar eh sá frægi klerkur Asgrimur ,,illi" Hellnaprestur. Þessu næst er þáttur Sverris af Skárastaða- málinu, — römm og kunn af- brotasaga úr Húnaþingi, aldar- gömul. Við tekur svo þáttur Sverris um ,,viðskipti Arna Magnússonar og andskotans", stuttur og hressilegur, og þvi næst Makt myrkranna eftir Sverri, og vikur þar sögu vestur að Djúpi, þar sem galdrar voru land- lægastir. Segir þar frá Kirkju- bólsfeðgum og pislum þeirra á sautjándu öld. Horfallin tengdamóðir er Sverrir Kristjánsson siðasti þáttur Sverris, og er þar rakin gömul sveltisaga úr Eyja- firði. Lengsti og siðasti þáttur bókar- innar er Svipmyndir frá Sigurði málara eftir Tómas. Þar er fjallað um hugstætt efni og af heitrisamúð meðbróðuri listinni. Er verulegur fengui að þeim myndum, sem Tómas bregður upp af lifi þessa merkilega manns. Af þessari upptalningu má sjá, að enn eru nægilega stórbrotin þau söguefni, sem Sverrir og Tómas finna sér, og varla þurfa lesendur að óttast. að þeim séu farin að förlast frásagnar- tökin. enda mun þessi bók engu minni gerðar en hinar fyrri. -AK

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.