Atuagagdliutit

Árgangur
Tölublað

Atuagagdliutit - 21.06.1978, Blaðsíða 21

Atuagagdliutit - 21.06.1978, Blaðsíða 21
Alfred Toft NUK.NUUK Kanga månalo_______ 1737 1737: Stach Københavnimit uter- poK anersåkut timikutdlo nutå- mik sapissuseKalersimavdlune, timikut, tåssa inussutigssanik pigssarsisimagame. Katångut Bohnisch ingipoK ajo- Kersuineruvdlo måna tikitdlugo ingerdlanera agdlauseralugo, taig- dlatut pissusiligkamik. kingorna tugsiutingorsimavOK tusåmassaK.: verse kingugdleK imaikånerpoK: tåssauvutit inuit tarnerpålunguei suniarnivut silarssup igdlautigiu- éinarsinauvai aperalunilo, uvagut sångitsut Ka- låtdlit-nunane sunersugut. umiatsiårarput Kasuersertiniångi- larput, igdlulo sernigssorniarparput uma- ssorujup pencusersiorneranut, kuisimångitsutdlo pivdluartu- ngortiniarpavut. måna imailisåput. tugsiut inerneKarsimångilaK, ti- tarneK kingugdleK amigautausi- mavoK, ukiumile tugdlerme ilå- nguneKarpoK. 1738 — K'ajarnaK ukioK tugdleK — 1738 — tuping- nardluinartumik pissoKarpoK: K'ajarnaK, kalåleK ilisimaneKa- ngitdluinartOK ilisimassaKångit- sordlo Jisusip åniarneranik toKU- neranigdlo oxalugtuaK atuarne- Kartildlugo eKérsagauvoK ugper- tungordlunilo. „KanoK-una"? K'ajarnaK Kimatsangårdlune o- KarpoK nautsivingme Getsemane- me pisimassoK tusaramiuk, „— tusarKigdlara, uvangåtaoK piv dluartungorusugkama!" tamatumalo kingorna Jisusip å- niarneranik toKuneranigdlo OKa- lugtuaK Katångutigingniat ajoKer- suineråne KitiulerpoK: „Kanormitauvauna pissoKartoK? erxarsautise måna uvavtinut nalerKutdluinalerput. Gute åma Adame Evalo oKaluseriuåina- ratdlaravsigik ima erKarsartar- pugut: uvanga susavarput?... taima OKalugtarnise avångusu- tigåvut. manale tusarpugut ti- merne inilitoKarsinaussoK, ta- månalo nunamativta påsisi- nauvdluarpåt". taima OKarput nungmiutsialag- ssuit. ukioK eKérsaivik ukioK 1743 Nordlerne eKérsaivig- SSUVOK. taimåitumik Katångutigingniat aulaniatåKalutik iluamérsumik OKalugfiliulerput. Chr. David u- torKalisscK atarKinartordlo tikiu- poK sanassungordlunilo (sanassu- tiime atorfeKarérpoK). torKavigsså ilineKarpoK 5. juli 1747, åmalo 16. oktober nåpainer- siorput. nagdliutorsiorneK tåuna naggaserneKarpoK kalåleK Jona- than umåmit pissumik Kinussing- mat. Nordlerne måna arfinilingnik igdlorujugssuaKalersimassune i- nuit 180 sivnigdlit najugaKarput (134 kuisimassut) niuvertoKarfing- milo 100 sivnigdlit, katerssukå- ngamigdlo OKalugfiup iluane inuit 300 angumangajagtarpait! kuisitugssat pivdlugit piuma- ssarineKarpoK ukiunerane ajoKer- suissoKarfingme najugaKåsassut. taimåitumik Nordlerne kalåtdlit igdlue igdloKarfingmisutdle ing->- mingnut Kanigtigaut, agdlåme „avKusernit" nardlusut kigdli- ngåne iluarsartusimavdlutik, tai- maingmatdlo issikua niuvertoKar- fingmingarnit kussanarnerujug- ssuvdlune Walløe ima oKalugtuarpoK: Walløep oKalugtuå „ajoKersuiartortitat Mæhrini- miut Nup ertcåne niuvertoKar- fiup kujatåtungåne kangerdliu- manerme najugaKarput; Grøn- bek (Grønbek 1724—67. Walløep suleKatå). uvangalo tikitdluar- Kuvdluta KaerKuvåtigut nerisit- dluaualutalo. Karmardluagkamik igdlwliorsi- måput silatd Kissulersordlugo suvdlulingnifgdlo xalia Kagdliu- serdlvgo. KemanipoK inerujugssuan ila- gigsitigdlo nålagiartarfiat. ine ulivkårångat ilait Kalianu- kartariaKartarput; tauvalo Kilåme angmartartoru- jugssuaK angmarneKartarpoK, oualugtutdlo tusåsinaussarpait. Katångutigingniat ajoKersuiar- tortitat ikigtuinåuput, kisiåne miserratigssåungilaK kuisimd- ngitsorpagssuarnik sångniartit- sisimangmata; nautsorssutigineKarpoK ilagig- sait taimane tdssaussut kuisi- massut 400 migssait. igdlup teKerKuine ajoKersuiar- tortitat ilaKutarit tamarmik ingmikut inexarput (tttartagaK takufc). inerssuarmit tåukununga isåria- KarpoK. tåuko saniatigut igdlo uiggiuteKarpoK puilassuliarta- lingmik åmalo ilaKutaringnut ineKardlune, uviussoK nuliau- ssordlo igassussarput nerissag- ssiortardlutigdlo. igdlorssup kigdlingane ungalussamik ku- ssanartumik TiautstueKarpojc". 1752-ime Nordlit puigunaitsumik tikerårteKarput, nalivtine mini- sterip biskorpivdlunit tikerårne- ranut åssingussumik. Wattewille tåssalo Katångutigingniat biskor- piat Wattewille. Kåumatit 2 inger- dlaneråne kalåtdlit ilagit tovKe igdluilo tamaisa pulaorpai. såkortumik kajumigsårutigå kalåtdlit ajoKit atorneKarKuvdlu- git sujunersutigalugulo kujasing- nerussume ajoKersuiartortitaKar- fik nutåK pilersineKåsassoK. (ajo- KersuissoKarfik Akiinåt 1758-ime pilersineKarpoK). siaruarnigssaK ilagit taima siaruarnerat iluaKU- taussugssauvoK, pingårtumik pui- ssiniarneK pissutigalugo, taima CKarpoK. peKatigtåt ukioK tåuna ugpertut ingmikor- titerneKarput „peKatigiånut" ima- liinit atautsimortunut, Kavsinik ukioKarneK, erKardlit sussuserdlo maligdlugit. peKatigiåt katitdlutik 30-iiput: mérKat, åmalo Katångu- tit angutit arnatdlo åipaKångitsut åipagdlitdlo, uvigdlarnerit nulér- neritdlo ingmikortitdlugit. Katdlit éssigTngitsunik Kalipautigdlit taimanernit nagguveKarpoK iler- kok una, arnat Kilertimikut åssi- gingitsunik Kalipautilingnik Kale- Kartardlutik. nivissat uveKångit- sut augpalugtunik, arnat uveKå- ngitsut méragdlit Korsungnik, ar- nat uvigdlit tungujortunik uvig- dlarneritdlo Kernertunik. taimåisaorme. titartagkamut nalunaerssutit: I. ilagit igdluat 1. OKalugfiup initå 2. niviarsiarKat atuarfiat 3. nerissarfik II. inuit inåt (ine KutdleK) 1. nukagpiarKat atuarfiat 2. nukagpissat inåt III. inuit inåt (ine atdleK) 1. puilassuliaK 2. kissarssut igavfik 3. kissarssut igfiorfik 4. peKusivik IV. igdlorssup agfardlia 1. pentumautit 2. Kissuit 3. peKusiorfik 4. savat inåt V. nautsivik VI. iliveKarfik VII. angatdlatinut Kangatsivfik VIII. kalåtdlit igdlue a. Katångutit angutit igdluat b. Katångutit arnat igdluat c. uvigdlarnerit igdluat d. perKumautit e. inigssiat. Drachard Christen Drachard niuvertoKar- fingme Nungme ajoKersuiartorti- tat eKiasuinerpåt ilagåt — ajora- luartumik! 1739-mit 1751-imut sulivoK. palase tåuna inuk mikissoK, ni- paerdluk ilungersortordlo pissut- sit nåpertordlugit ajoraluartumik ima encarsauteKalersimavoK: ka- låtdlit tamaisa katerssorniardlu- git ilagingordlugi atausinait — ajoKutåle tåssauvoK Qmatå Nordlernikame. „Nungme ajoKersuineK Dra- chardip sujugdlermik iluarrvik ingerdlåpå... kisiåne ukiuane kingugdlerme sut tamarmik i- lagtorsimåput", kingcrårtaisa ilåt Thorhallesen taima OKarpoK. Jutdle 1747 Nordlit OKalugfissårssuåne jut- dliarKame nålagiarput Jisusi- nguaK BitdlimimitoK OKalussi- ssutigalugo åmalo tyskisut kalåt- dlisutdlo jiitdlisiutinik tugsiardlu- tik. tauvalo kalåtdlit igdlumingne unuarssuarmut nangiput. Jutdlerujugssup uvdlåvane nal. 3 1li KardlortartoKartitdlugo nåla- giariartorKusserKigput, tunissuti- siagssatdlo Tysklandimit nagsiu- ssat avguåuneKarput. tamatuma kingorna nålagiat ta- marmik niuvertoKarfingmukarput tåssanilo najugaKartut itersardlu- git tugsiardlutik Kardlortardlu- tigdlo, tauvalo niuvertoKarfiup o- Kalugfiane jiitdlisiutinik tugsia- Kåtårdlutik. kisalo niuvertoKarfingme kuisi- massut NordlernukaKatåuput tå- ssanilo OKalugfik pinersarneKarsi- mavoK uitdlutdlo Kaleruåinik igi- nermik imalingnik KåumarKuser- sorneKarsimavdlune. kalåtdlit jutdlip unuåne silata- ngiaissamerat jutdlisiornermit tå- ssånga nagguveKarpoK. (H. Oster- mannip agdlauserissånit OKalug- tuarerKitaK). Rosina 1745-me palase tåuna inuk miki- ssok Tysklandime Herrnhut-imér- sumik (imeråunerup kingorna) nuliarpoK atilingmik Rosina, nå- parsimalermatdlo mardluvdlutik niuvertoKarfiup igdlorssuånit Ka- tångutigingniat igdlutaisa ilanut sanardlåmut nugterput. „tamatuma nalåne Kavdlunåt ajoKersuivfiåne iluarissartik malinardlugo iliorput, mérarpå- luit kuivdlugit atorfiligtutdlo suliagssat avdlat kalåtdlinut su- liaraluoit, ilaKutartt ilait ing- mingnut nugtitdlugit, tåukulo ilagåt kalåleK ajoKe tusåmassaK ilisimaneKardluartordlo Abraham Abraham, Hr. (ajomp) Laer- senip nuliata Katångutå..." Hans Egede tunuarpoK Biskop Egede ilungersortumik noncailerpoK Drachard angerdlar- terKuvdlugo, ajoKersuiartortitse- Katigitdlo taimaisiorumångingma- ta Kalåtdlit-nunåne ajoKersuiner- mit tunuarpoK amalo 5. januar 1747 KinuteKardlune København Kimagkumavdlugo, akuerineKar- dlunilo. *) *) tunuarame Hans Egedep ator- fingmine taigune pigtnarpå ajo- Kersuiartortitatdlo nalunaerutait tigoncartuardlugit, tåukulo pi- r.gårnersiordlugit ajoKersuiartor- titseKatigingnut nalunaertarpai. 1751-ime Rosina toKungmat Drachard Herrnhut-imut Tysk- landimitumut autdlarpoK tåssani- lo Kalipaissutut inussutigssarsior- dlune. (na-ngisaoK) GRØNLANDSPOSTEN • landsdækkende • to-sproget • er bladet, som læses' i næsten alle grønlandske hjem nat-stop Bekvem overnatning før og efter flyrejsen Enk. vær. fra kr. 90,- dobb. vær. fra kr. 180,- incl. morgenkomplet, betjening og moms. Hotel Flyverbo kun 400 meter fra Københavns Lufthavn Alleen 73 . 2770 Kastrup Tlf. (01) 50 2123 hotel Flyverbo The airport hotel „inoKutigit pisOt igdluånit". Rinkip atuagkiånit „Danish Greenland"imit. „Interiør fra et rigt hus". Fra Rinks „Danish Greenland". 21

x

Atuagagdliutit

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Atuagagdliutit
https://timarit.is/publication/314

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.