Atuagagdliutit

Ukioqatigiit
Ataaseq assigiiaat ilaat

Atuagagdliutit - 21.06.1978, Qupperneq 21

Atuagagdliutit - 21.06.1978, Qupperneq 21
Alfred Toft NUK.NUUK Kanga månalo_ 1737 1737: Stach Københavnimit uter- poK anersåkut timikutdlo nutå- mik sapissuseKalersimavdlune, timikut, tåssa inussutigssanik pigssarsisimagame. Katéngut Bohnisch ingipoK ajo- Kersuineruvdlo måna tikitdlugo ingerdlanera agdlauseralugo, taig- dlatut pissusiligkamik. kingoma tugsiutingorsimavOK tusåmassaK.: verse kingugdleK imaikånerpoK: tåssauvutit inuit tarnerpålungue, suniarnivut silarssup igdlautigiu- éinarsinauvai aperalunilo, uvagut sångitsut Ka- låtdlit-nunåne sunersugut. umiatsiårarput Kasuersertiniångi- larput, igdlulo sernigssomiarparput uma- ssorujup perKUSersiorneranut, kuisimångitsutdlo pivdluartu- ngortiniarpavut. måna imailisåput. tugsiut inerneKarsimångilaK, ti- larneK kingugdleK amigautausi- mavoK, ukiumile tugdlerme ilå- nguneKarpoK. 1738 — K’åjarnaK ukioK tugdleK — 1738 — tuping- nardluinartumik pissoKarpoK: K’åjarnaK, kalåleK ilisimaneKå- ngitdluinartoK ilisimassaKångit- sordlo Jisusip åniarneranik toKu- neranigdlo oKalugtuaK atuarne- Kartildlugo eKérsagauvoK ugper- tungordlunilo. „KanoK-una“? K’åjamaK Kimatsangårdlune o- KarpoK nautsivingme Getsemane- me pisimassoK tusaramiuk, „— tusarKigdlara, uvangdtaox piv dluartungorusugkama tamatumalo kingorna Jisusip å- niameranik toKuneranigdlo OKa- lugtuaK Katångutigingniat ajoKer- suineråne KitiulerpoK: „Kanormitauvauna pissoKartoK? eruarsautise måna uvavtinut nalerKutdluinalerput. Gute Sma Adame Evalo OKaluseriudina- ratdlaravsigik ima erKarsartar- pugut: uvanga susavarput?... taima oicalugtarnise avångusu- tigåvut. månale tusarpugut u- mdme inilitoKarsinaussoK, ta- mdnalo nunarxativta påsisi- nauvdluarpåt". taima OKarput nungmiutsialag- ssuit. ukiox eKérsaivik ukioK 1743 Nordlerne eKérsaivig- SSUVOK. taimåitumik Katångutigingniat aulaniatåKalutik iluamérsumik OKalugfiliulerput. Chr. David u- torKalisscK atarKinartordlo tikiu- poK sanassungordlunilo (sanassu- tume atorfeKarérpoK). torKavigsså ilineKarpoK 5. juli 1747, åmalo 16. oktober nåpainer- siorput. nagdliutorsiorneK tåuna naggaserneKarpoK kalåleK Jona- than umåmit pissumik Kinussing- mat. Nordleme mana arfinilingnik igdlorujugssuaKalersimassune i- nuit 180 sivnigdlit najugaaarput (134 kuisimassut) niuvertoKarfing- milo 100 sivnigdlit, katerssukå- ngamigdlo OKalugfiup iluane inuit 300 angumangajagtarpait! kuisitugssat pivdlugit piuma- ssarineKarpoK ukiunerane ajoKer- suissoKarfingme najugaKåsassut. taimåitumik Nordlerne kalåtdlit igdlue igdloKarfingmisutdle ing-- mingnut Kanigtigaut, agdlåme „avKusernit“ nardlusut kigdli- ngåne iluarsartusimavdlutik, tai- maingmatdlo issikua niuvertoKar- fingmingarnit kussanarnerujug- ssuvdlune Walløe ima oKalugtuarpoK: Walløep oKalugtuå „ajoKersuiartortitat Mæhrini- miut Nup eruåne niuvertoKar- fiup kujatåtungåne kangerdliu- manerme najuganarput; Grøn- bek (Grønbek 1724—67. Walløep suleKatå). uvangalo tikitdluar- Kuvdluta KaerKuvåtigut nerisit- dluaualutalo. Karmardluagkamik igdluliorsi- måput silatå Kissulersordlugo suvdlulingni&dlo Kalia xagdliu- serdlvgo. KernampoK inerujugssuaK ila- gigsitigdlo nålagiartarfiat. ine ulivkårångat ilait ualianu- kartariaKartarput; tauvalo Kilåme angmartartoru- jugssuaK angmarneKartarpoK, onalugtutdlo tusåsinaussarpait. Katångutigingniat ajoKersuiar- tortitat ikigtuinåuput, kisiåne miserratigssåungilaK kuisimd- ngitsorpagssuamik sångniartit- sisimangmata; nautsorssutigineKarpoK ilagig- sait taimane tdssaussut kuisi- massut 400 migssait. igdlup teKernuine ajoKersuiar- tortitat ilaKutarit tamarmik ingmikut ineuarput (titartagaK takuk). inerssuarmit tdukununga isåria- KarpoK. tduko saniatigut igdlo uiggiuteKarpoK puilassuliarta- lingmik åmalo ilaKUtaringnut ineKardlune, uviussoK nuliau- ssordlo igassussarput nerissag- ssiortardlutigdlo. igdlorssup kigdlingane ungalussamik ku- ssanartumik nautsivenarpoK". 1752-ime Nordlit puigunaitsumik tikerårteKarput, nalivtine mini- sterip biskorpivdlunit tikerårne- ranut åssingussumik. Wattewille tåssalo Katångutigingniat biskor- piat Wattewille. Kåumatit 2 inger- dlaneråne kalåtdlit ilagit tovKe igdluilo tamaisa pulaorpai. såkortumik kajumigsårutigå kalåtdlit ajoKit atomeKarKuvdlu- git sujunersutigalugulo kujasing- nerussume ajoKersuiartortitaKar- fik nutåK pilersineKåsassoK. (ajo- KersuissoKarfik Akunåt 1758-ime pilersineKarpoK). siaruarnigssaK ilagit taima siaruamerat iluaKu- taussugssauvoK, pingårtumik pui- ssiniarneK pissutigalugo, taima CKarpoK. peKatigiåt ukioK tåuna ugpertut ingmikor- titerneKarput „peKatigiånut" ima- lunit atautsimortunut, Kavsinik ukioKarneK, erKardlit sussuserdlo maligdlugit. peKatigiåt katitdlutik 30-uput: mérKat, åmalo Katångu- tit angutit arnatdlo åipaKångitsut åipagdlitdlo, uvigdlarnerit nulér- neritdlo ingmikortitdlugit. Katdfit åssigingitsunik Kalipautigdlit taimanernit nagguveKarpoK iler- kok una, arnat Kilertimikut åssi- gingitsunik Kalipautilingnik Kale- Kartardlutik. nivissat uveKångit- sut augpalugtunik, arnat uveKå- ngitsut méragdlit Korsungnik, ar- nat uvigdlit tungujortunik uvig- dlarneritdlo Kernertunik. taimåisaorme. titartagkamut nalunaerssutit: I. ilagit igdluat 1. OKalugfiup initå 2. niviarsiarKat atuarfiat 3. nerissarfik II. inuit inåt (ine KutdleK) 1. nukagpiarKat atuarfiat 2. nukagpissat inåt III. inuit inåt (ine atdleK) 1. puilassuliaK 2. kissarssut igavfik 3. kissarssut igfiorfik 4. peKusivik IV. igdlorssup agfardlia 1. perKumautit 2. Kissuit 3. peKusiorfik 4. savat inåt V. nautsivik VI. iliveKarfik VII. angatdlatinut Kangatsivfik VIII. kalåtdlit igdlue a. Katångutit angutit igdluat b. Katångutit arnat igdluat c. uvigdlarnerit igdluat d. perKumautit e. inigssiat. Drachard Christen Drachard niuvertoKar- fingme Nungme ajoKersuiartorti- tat eKiasuinerpåt ilagåt — ajora- luartumik! 1739-mit 1751-imut sulivoK. palase tåuna inuk mikissoK, ni- paerdluk ilungersortordlo pissut- sit nåpertordlugit ajoraluartumik ima erKarsauteKalersimavoK: ka- låtdlit tamaisa katerssorniardlu- git ilagingordlugi atausinait. — ajoKutåle tåssauvoK umatå Nordlemikame. „Nungme ajoKersuinen Dra- chardip sujugdlermik iluamik ingerdlapå... kisidne ukiuane kingugdlerme sut tamarmik i- lagtorsimåput", kingcrårtaisa ilåt Thorhallesen taima OKarpoK. Jutdle 1747 Nordlit OKalugfissårssuåne jut- dliarKame nålagiarput Jisusi- nguaK BitdlimimitoK OKalussi- ssutigalugo åmalo tyskisut kalåt- dlisutdlo jutdlisiutinik tugsiardlu- tik. tauvalo kalåtdlit igdlumingne unuarssuarmut nangiput. Jutdlerujugssup uvdlåvane nal. 3 '/2 KardlortartoKartitdlugo nåla- giariartorKusserKigput, tunissuti- siagssatdlo Tysklandimit nagsiu- ssat avguåuneKarput, tamatuma kingorna nålagiat ta- marmik niuvertOKarfingmukarput tåssanilo najugaKartut itersardlu- git tugsiardlutik Kardlortardlu- tigdlo, tauvalo niuvertoKarfiup o- Kalugfiane jutdlisiutinik tugsia- Kåtårdlutik. kisalo niuvertoKarfingme kuisi- massut NordlernukaKatåuput, tå- ssanilo OKalugfik pinersameKarsi- mavoK uitdlutdlo Kaleruåinik igi- nermik imalingnik KåumarKuser- sorneKarsimavdlune. kalåtdlit jutdlip unuåne silata- ngiaiisarnerat jutdlisiomermit tå- ssånga nagguveKarpoK. (H. Oster- mannip agdlauserissånit OKalug- tuarerKitaK). Rosina 1745-me palase tåuna inuk miki- ssok Tysklandime Hermhut-imér- sumik (imeråunerup kingoma) nuliarpoK atilingmik Rosina, nå- parsimalermatdlo mardluvdlutik niuvertoKarfiup igdlorssuånit Ka- tångutigingniat igdlutaisa ilånut sanardlåmut nugterput. „tamatuma nalåne Kavdlunåt ajoKersuivfidne iluarissartik malinardlugo iliorput, mérarpå- lui t kuivdlugit atorfiligtutdlo suliagssat avdlat kalåtdlinut su- liaralugit, ilaKutarit ilait ing- mingnut nugtitdlugit, tåukulo ilagåt kalåleK ajone tusåmassaK ilisimaneKardluartordlo Abraham Abraham, Hr. (ajotcip) Laer- senip nuliata uatångutå...“ Hans Egede tunuarpoK Biskop Egede ilungersortumik norKailerpoK Drachard angerdlar- terKuvdlugo, ajoKersuiartortitse- Katigitdlo taimaisiorumångingma- ta Kalåtdlit-nunåne ajoKersuiner- mit tunuarpoK åmalo 5. januar 1747 KinuteKardlune København Kimagkumavdlugo, akuerineKar- dlunilo. *) *) tunuarame Hans Egedep ator- fingmine taigune pigtnarpå ajo- Kersuiartortitatdlo nalunaemtait tigoncartuardlugit, tåukulo pi- r.gårnersiordlugit ajoKersuiartor- titseKatigingnut nalunaertarpai. 1751-ime Rosina toKungmat Drachard Herrnhut-imut Tysk- landimitumut autdlarpoK tåssani- lo Kalipaissutut inussutigssarsior- dlune. (nangisaoK) GRØNLANDSPOSTEN • landsdækkende • to-sproget • er bladet, som læses1 i næsten alle grønlandske hjem nat-stop Bekvem overnatning før og efter flyrejsen Enk. vær. fra kr. 90,- dobb. vær. fra kr. 180,- incl. morgenkomplet, betjening og moms. hotel Flyverbo kun 400 meter fra Københavns Lufthavn Alleen 73 . 2770 Kastrup Tlf. (01) 50 21 23 „inoKutigit pisut igdluånit11. Rinkip atuagkiånit „Danish Greenland“imit. „Interiør fra et rigt hus“. Fra Rinks „Danish Greenland". 21

x

Atuagagdliutit

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Atuagagdliutit
https://timarit.is/publication/314

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.