Tíminn - 20.08.1975, Blaðsíða 6

Tíminn - 20.08.1975, Blaðsíða 6
TÍMINN • i Miövikudagur 20. ágúst 1975 Þorsteinn AA. Jónsson níræour I DAG er Þorsteinn M. Jónsson fyrrum alþingísmaöur og skóla- stjóri nlræður. Hann er fæddur aö Utnyrðingsstöðum á Völlum á Fljótsdalshéraði. Hann varð kennari og skólastjóri I Borgar- firði eystra. Litlu slðar kaupfél- agsstjóri I nýju Kaupfélagi Borg- arf jarðar. Arið 1916 var Þorsteinn kjörinn þingfulltrui Norðmýlinga. Sat hann á Alþingi til 1923. Þor- steinn hefir ritað stofnsögu Framsóknarflokksins, sem hann telur raunverulega stofnaðan á Seyðisfirði í nóvember og desem- ber 1916, af fimm þingmönnum, sem biðu þar skipsferðar. Þor- steinn er þvl einn af stofnendum Framsóknarflokksins. Arið 1918 sendu Danir samninganefnd til að semja við íslendinga um réttar- stöðu landsins. Þorsteinn var einn af fulltrúum Alþingis sem samdi við Danina. Niðurstaðan af störf- um sambandslaganefndarinnar leiddi til fullveldis Islenzku þjóð- arinnar. Arið 1922 fluttist Þorsteinn til Akureyrar. Þar átti hann lengi sæti i bæjarstjórn og var löngum forseti hennar. Þorsteinn var nær tvo áratugi formaður I sáttanefnd I vinnudeilum norðanlands., Hann var einnig i stjórn sild- arverksmiðja rikisins á árunum 1936-1944. Arið 1930 var stofnsett- ur gagnfræðaskóli á Akureyri. Þorsteinn hafði mikla forystu um það mál og varð skólastjóri skól- ans um langa hrlð. Þá var hann bóndi á Svalbarði á Sválbarðs- strönd á árunum 1934-1939. A Akureyri varð Þorsteinn einn hinn umsvifamesti og vandvirk- asti bókaútgefandi landsins. Gaf hann m.a. út margar merkar bækur I Islenzkum bókmenntum, syo og vandaðar kennslubækur. Þorsteinn er einn fremsti bóka- maður þjóðarinnar og stofnaði mjög vandað og fullkomið einka- bókasafn, sem gengur til kenn- araháskólans. Þorsteinn M. er gáfaður at- orkumaður, sem um langa ævi hefur verið sístarfandi að þjóð- málum og menntun og menningu almennings I landinu. Hans verö- ur nánar getið I Islendingaþáttum blaðsins. Kona Þorsteins er Sigurjóna Jakobsdóttir, glæsileg dugnaðarkona, og eignuðust þau nlu börn. UM NÆSTU helgi heldur finnsk listakona, Elina Sandström, mál- verkasýningu I sýningarsal Iðnaðarfélags Suðurnesja að Tjarnargötu 3 I Keflavlk. Elina átti heima I mörg ár hér á landi, en er núna búsett I Finnlandi. Húr hefur sýnt hér áður, meðal ann- ars voru málverk eftir hana á sýningu I Eden I juní s.l. A þessari sýningu hefur Elina um 15 oliumálverk og þar að auki fjölda smámynda, sem einnig eru málaðar með olíú á striga. Fyrir- myndir málverkanna eru bæði frá fslandi og Finnlandi. A sýningunni I Keflavik eru einnig nokkur málverk eftir tvo aðra finnska listmálara. Juhani Tai- valjarvi og Kelervo Konster. Málverk eftir þá hafa oft verið á sýningu hér á landi. Sýningin stendur dagana 22.-24. ágúst. Hún er opin frá kl. 14-22 á föstudag og laugardag, en á sunnudag frá kl. 16 til 23. Flest málverkin eru til sölu. Land- helgis- laga- brot Opið bréf til Ólafs Jóhannessonar, dómsmálaráoherra, frá Markúsi B. Þorgeirssyni, skipstjóra Hafnarfirði „Með vinsemd ráðherra ætla ég að senda þér bréf eitt litið, er fjallar um landhelgislagabrot og fleira er þau mál varða, og hvernig við Islendingar stönd- um að meöferð þeirra mála er varða okkur sjálfa. Eins og ég mun sýna fram á erum við hinn mesti bölvaldur á sviði rán- yrkjuframkvæmda oglagabrotd hvað landhelgis- og friðunarlpg- in varðar, og sú sorgarsaga hófst 1958 og virðist standa enn þá, ráðherra, — því miður í rík- um mæli. Upplýsingar, sem ég hef undir höndum, eru fengnar hjá fiskifræðingum og ráðuneyti þínu, dómsmálaráðherra. Þetta eru þvi heimildir, sem standa fyrir slnu, sanna okkar siðgæði og er öllum vansæmd að, sem að því standa. Frá 1. sept. 1958 til 1. sept. 1972 eru framin 760 landhelgis- brot innan 12 sjómflnamark-. anna. íslenzkir skipstjórnar- menn eiga 700þeirra, erlendir skipstjórnarmenn 60 þeirra. Dómsmálaráðuneytið hefur gefið mér upplýsingar þar um, að innkomnar sektir af hálfu Is- lenzkra skipstjóra til land- helgissjóðs væru greiddar rösk- ar 35 tnilljónir og fyrir 60 land- helgisbrot framin af útlending- um væru greiddar 10 milljónir. Hér er ekki talin upptaka á veið- arfærum og aflaverðmæti. Þetta er til 1. sept. 1972. Þarna má sjá I verki friðunaraðgerðir og afrekaskrá viðreisnar- stjórnarinnar með þáverandi dómsmálaráðherra Jóhann Hafstein í broddi fylkingar á sviði landhelgislagabrota. Þetta er saga þeirra mála og meðferð. Hefur hún verið sýnd hér með skýringardæmum á undan, og til viðbótar skal óskað eftir, og ég hef fullan hug á, að fá frá þinni hendi, ráðherra, eða ráðu- neyti þinu upplýsingar þar um. Um áramót 1968—1969 eru Is- lenzkir skipstjórnarmenn, sem brotið hafa þáverandi land- helgislög — og verða þeirrar sæmdar og heiöurs njótandi undir merki þáverandi viðreisn- arstjórnar og þáverandi dóms- málaráðherra Jóhanns Haf- stein. Þá eru Islenzkum skip- stjórnarmönnum gefnar upp sakir er hafa brotið landhelgis- lögin. Því spyr ég ráðherra: 1) Hvað voru þær landhelgis- sektir háar I krónutölu, sem rlk- issjóður gaf þarna eftir þessum aðilum, sem áttu ógreiddar landhelgissektir til rikissjóðs er sakaruppgjöf var framkvæmd? 2) Hvað kostaði rlkissjóð i krónum réttarhöldin yfir land- helgisbrotaskipstjórum með dómsuppkvaðningu og skrif- stofu- og prentkostnaöi á dóms- skjölum? 3) Hvað hafa mörg landhelgisbrot verið framin a. af Islenzkum skipstjórnar- mönnum á ráðherratíð þinni? b. af erlendum skipstjórnar- mönnum? c. Hvað um réttarfarskostnað og annan dómskostnað, hvað er hann I krónutölu? 4) Hvernig hefur verið staðið að innheimtu landhelgissekta I tlð núverandi dómsmálaráð- herra? 5) Hvað nemur heildar-upp- hæð landhelgissekta hjá Is- lenzkum skipstjórnarmönnum frá þvi aö þessi mál lentu I þín- um höndum? 6) Hvað nemur heildarupp- hæð hjá erlendum skipstjórnar- mönnum á sama tima? 7) Hvað er há upphæð I dag útistandandi og óinnheimtar landhelgissektir hjá Islenzkum skips tj órnarm önnum. 8) Dómsmálaráðherra, eru möguleikar á þvl núna, að is- lenzkir skipstjórar geti fyrir rétti, er þeir hafa viðurkennt landhelgislagabrot, samþykkt víxla fyrir dómsskuld? Þá sé lausnin fundin, og slöan séu þeir 'möguleikar fyrir hendi að guli skúí'fulilurinn i'alli á vixlana íijá viðkomandi embætti, er upp- kvað dóminn yfir sakborningi, og vlxlarnir séu ekki greiddir eða innheimtir? Ég spyr, ráð- herra. Og nú tala menn sln á milli um það, að sakaruppgjöf sé framundan hjá landhelgis- lagabrjótum vegna útfærslu- dagsins 15. okt. 1975, þegar fisk- veiðilandhelgin verður að nafn- inu til færð út I 200 sjómilur, þvi svo lengi sem erlendum fiski- skipum verða leyfðar undan- þágur I landhelgi, þá er hér að- eins um sýndarmennsku að ræða á sviði landhelgismála á Islandi í dag. Eru þessir mögu- leikar fyrir hendi, ráðherra? Ég spyr. Nií I dag er þessum málum þannig háttað, að maður litur varla svo I blað eða hlustar á út- varp eða sjónvarp, að þar sé ekki verið að segja fréttir af landhelgisbrotum Islenzkra skipstjórnarmanna og að þeir hafi verið teknir að ólöglegum veiðum innan núverandi land- helgismarka, — einn eða fleiri bátar á dag. Er ekki timi til kominn, ráðherra, að beita þeim ákvæðum laga, sem fyrir eru, meira en gerthefur verið til að svipta þá skipsljóra réttind- um um tima, er staðnir eru að ó- löglegum veiðum; I landhelgi. Þetta er algeng regla erlendis, og þvi þá ekki að framkvæma þau lög, sem fyrir hendi eru hjá okkur i dag. Mitt álit er, að þessi mál leysist ekki fyrr en rétt- indasvipting fylgi hverju laga- broti og tukthúsdómur fylgi I kjölfar dómsuppkvaðningar, sem framfylgja ber strax við lagabrot. Þvl eins og nú horfir fer virðing fyrir lögum dvínandi meðal þjóðar vorrar á þessu sviði — sem öðrum I dag, við vaxandi óvinsældir almennings á núverandi stjórnarathöfnum. Þvl er það tómt mál að tala um lokun veiðisvæða, friðun á ung- viði og fiskistofnum almennt, meðan virðing fyrir landhelgis- lögum er I lágmarki hjá þessum aðilum sem brjóta lögin, og framfylgja svp dómum þar að lútandi. Ég Ht, ráðherra, á landhelgis- lögin sem eina dýrmætustu lagasetningu, sem þjóð vor býr við I dag, og dómsvaldið verður að gera þeim skipstjórnar- mönnum, sem ekki virða þau það ljóst, eins og ég hef sýnt hér fram á. Þessi raunasaga Is- lenzkra skipstjórnarmanna er þjóðarsmán, og þeim aðilum vansæmd, sem að þvl hafa stað- ið. Og það er engin sæmd að þvi fyrir islenzka skipstjórnar- menn, að vera búnir með all- flesta fiskistofna — undir vis- indalegu eftirliti fiskifræðinga vorra, með Jón Jónsson fiski- fræðing i fararbroddi, en hann hefur iðulega lýst yfir I viðtölum og greinum, að opna ætti Faxa- bugthelzt inn að SkUlagötu fyrir rányrkju veiðarfæra I hvaða mynd og formi sem er undir vls- indalegu eftirliti. Þetta er að gerast hjá okkur I dag og undan- farin ár, ráðherra. Allt frá fjöruborði út á dýpstu mið er rányrkjuplógurinn að verki i dag og sumir fiskifræðingar að vakna I starfi. Ég treysti þvl að af þinni hálfu verði nú þegar snúið við á þeirri óheillabraut, sem farin hefur veriðtil þessa. Þú sýnir fram á, með aðstöðu þinni sem æðsti maður dómsmála I þessum málum, og kennir Islenzkum skipstjórnarmönnum, sem á þvi þurfa að halda, að virða land- helgislögin. Hvað varðar út- lendinga, þá skulum við vona að háðung og meðferð landhelgis- lagabrota sé.liðin tið, tilheyri fortiðinni.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.