Tíminn - 11.01.1981, Blaðsíða 3

Sunnudagur 11. janúar 1981.
3
„Heitir nú í huga mínum
Heklu-flúors magister”
Sem fyrr eru Hekla og Krafla
efstar á blaði 6g hugtækastar
þeim, sem fella orð sin í stuðla
(þvi að ekki hefur enn brotist út
gos vegna örvandi tillags kjara-
dóms til verðbólgumála nna).
Engum þarf að koma á óvart, að
nú eru það norðanmenn, sem
krafla i Sunnlendinga, er mest
létu að sér kveða siðast. Og eins
og fyrri daginn er það hið áttræða
visnaskáid Húsvíkinga, Egill
Jónasson sem gengur I allri sinni
herneskju fram á orrustuvöllinn.
í bréfi, sem fylgdi visum hans,
segir:
„I sunnudagsblaði Timans eru
nú orðnir tveir ljóðasmiðir á móti
mér og annar þeirra magister,
svo nú verður að vanda tungu-
takið og lúta höfði í lotningu fyrir
menntun og menningu þeirra
sunnanmanna. Þessi Árni magi-
ster er i formála talinn upp alinn
hjá Heklu og hennar fóstursonur.
Þegar ég las þetta, varð mér að
orði:
Heklu innsta eðli rikt
Arna styrkir ráðum.
Fé er jafnan fóstri likt
— fýlulykt af báðum.
Og enn fremur þetta:
Eiturs búinn örvum sinum
Arni snúinn skaut að mér,
heitir nú i huga minum
Heklu-flúors magister.
Svo er þaðSelfyssingurinn, sem
verður að fá sinn skammt:
Upphafs-kring um efnið flýr
uns það springur sundur.
sumu kingir, sumu spvr
Selfoss-Ingimundur.
Hann talar um helviti og Húsa-
vikur-Jón — heldur máski, að ég
sé út af honum i beinan karllegg.
Annars er tilsú sögn, að hann hafi
verið galdramaður úr Húsavik á
Ströndum. En það skiptir ekki
máli, hvaðan hann var. En Satan
óttaðist hann:
Fjandinn hræddist þrjóskan þjón,
þessu sagan vitni ber.
Húsavikur-hrausti Jón
hefur verið magister.
Ég býst nú við, að ég láti hér við
lenda með orðaskipti við þessa
sunnanmenn og lofi þeim að eiga
siðasta orðið, ef þeir vilja.Ég hef
haft gaman af þessum hnipping-
um og bið fyrir kveðju til þeirra:
Farsælt, komandi ár”.
Svo mælir Egill á Húsavik.
En til sögu er kominn annar
maöur ættaður norðan yfir
Reykjaheiði, Sigurjón Jónsson.
Hann hugsar búmannlega um
þær Heklu og Kröflu, og þegar
hann hefur vegið þær og metið á
þá visu, kemst hann að þeirri
niðurstöðu, að Hekla sé mun ill-
skeyttari og tilbekknari við þá,
sem fjarri búa, en Krafla.
Hann segir:
Aska úr Heklu er á kafla
ill á túnum Þingeyinga.
Ekki hefur ennþá Krafla
eitrað slægjur Sunnlendinga.
Þannig syngur þá i tálknunum
núna um Eldbjargarmessuna.
Manni er vorkunn, þótt i hug-
ann komi visa, sem eignuð er
Ölafi Ólafssyni á Hvolsvelli, en
ort við annað tækifæri, þegar Jón
Bjarnason frá Garðsvik var að
lofta út hjá sér:
Þingeyskt loft menn þekkja vel,
það hefur streymt um landið.
Eitrað það ég ekki tel,
en ansi lævi biandið.
Þingeyskt loft hét sem sé
kvæðabók eftir Jón Bjarnason frá
Garðsvik. Enúr þvi að hann hefur
óforvarendis borið á góma, má
skjóta hér að visu, sem hann orti,
þegar Danadrottning kom til
Akureyrar sumarið 1973 (þá
fengu þeir Drottningarveginn,
sem ella hefði ekki orðið fyrr en á
næstu öld) og var leidd i lysti-
garðinn, þar sem fyrirmenn
Akureyrar snerust i kring um
hana:
Heimsviðburð ég horfði á,
hann er Ijúft og skylt að muna.
Það var dýrleg sjón að sjá
Sólnes upp við drottninguna.
Og önnur eftir sama mann, er
sú nýlunda hafði gerst, að kona
tók prestsvigslu og fékk brauð:
Góður biskup i góðri trú
gerði konu að sálnahirði.
Mikið öfunda margir nú
meðhjálparann á Súgandafirði.
Og þá hefur okkur borið frá
eldfjöllunum alla leið vestur á
firði, þar sem aldrei gýs — nema
Oddný Guðmundsdóttir:
ORÐALEPPAR
(Skætingsmál)
Fullorðna fólkið temur sér skæt-
inasmál af tízkutilaerð. En börnin
vita ekki betur og læra þetta mál í
sakleysi sínu. Það hlýtur að hafa áhrif
á smekkvísi barna og tilf inningalíf, ef
f ullorðna fólkið temur sér að tala með
kaldhæðni og lítilsvirðingu um allt og
alla. Ætli sú græðgi, sem unglingar
sýna leirburði og öskurtónlist eigi ekki
rót sína að rekja til þess, hve f ullorðið
fólk er farið að forðast einlægni í tali
og riti? Orð glata merkingu sinni, ef
þau fá ekki að njóta sín, þar sem þau
eiga við.
Sumir halda því fram, að ekki eigi
aðgera aðrar kröf ur til talaðs máls og
ritaðs, en að það skiljist. En það er
engan veginn sama, hvort sagt er
deyja eða drepast, tala eða kjafta,
gráta eða grenja. Vinir okkar deyja,
ærnar drepast úr mæðiveiki. Syrgj-
endur gráta, berserkir fara grenjandi.
Og fór hann ekki orðavillt, maður við
símaafgreiðslu, sem sagði í sumar við
konu, að reikningurinn hennar væri nú
ekki hærri en þetta, því hún hefði
ekkert kjaftað þennan mánuð?
Maðurinn var einstaklega kurteis og
hafði vist ekki hugboð um, að konan
hafði gaman af orðavalinu.
Þessa fyrirsögn gat að líta í dag-
blaði: „Kjaftaþing bænda á Kirkju-
bæjarklaustri".
Barnið, sem segir við gestinn:
„Pabbi kemur rétt strax, hann er að
kjafta í símann", veit ekki betur.
Þegar menn eru orðnir sljóir fyrir
blæbrigðum málsins, eru þeir orðnir
eins og útlendingur, sem ómögulega
getur fundið á sér, hvert orðið af
mörgum, sem hann sér í orðabókinni,
eigi bezt við, þar sem hann ætlar að
nota það.
Ekki er þó um óviljaverk að ræða,
þegar merkingu orða er gjörbreytt,
eins og þegar talað er um viðbjóðslega
gott veður og ógeðslega fallegt útsýni.
Þetta er haft í staðinn fyrir fyndni. Ef
fyndni er á annað borð að hverfa úr
daglegu máli, getur ekkert komið í
staðinn, og bezt er þá að sætta sig bara
við orðinn hlut. Ungt skáld talar um
„norðlæga átt úr suðri". Annar segir,
að einhver hafi skegg ofan á hæla.
(Eigum við að hlæja?) Þessi tízku-
fyndni hefur þann kost, að hægt er að
iðka hana, án þess að bera skyn á orð-
heppni. Við þurfum ekki annað en
nefna svartan snjó eða sætt salt.
Þá er íþróttinni fullnægt.
Oddný Guðmundsdóttir.
þá úr pólitfskum gigum. En það
minnir okkur aftur á, að ekki er
aðeins eldfjallakrytur i landinu.
heldureinnig pólitiskar væringar,
þó kannski ekki i raun jafnheitt i
kolunum og mikið rýkur úr
stónni. En þetta er ekki nýtt af
nálinni, og þannig skvetti Gisli
Ólafsson á Eiriksstöðum á þá
elda á sinni tið:
Blööin eggja landsins lið,
lygin seggjum hljómar.
Hlustir leggja löngum við
lymska og sleggjudómar.
Tiskualdar ómar mál,
oft þó gjaldið sviki.
Innreið halda I ýmsra sál
aura- og valdasýki.
Illa er þokkað timans tál,
töpuð og sokkin menning.
Spillir okkar eigin sál
allra flokka kenning.
Dyggðin sanna dáin finnst
á dagsntálanna þingum.
Flest er spannað yst og innst
eftir mannvirðingum.
Til heljar sogast heimsins fijót,
heift I logar sálum.
Svndin togar sifelit mót
sannleiks vogarskálum.
Aldrei slotar ágirndin,
Ula notast gróðinn.
Min eru þrotin þetta sinn
þankabrotaljóðin.
Og þegar máttmn dregur úr
skáldunum, þá er lika þrotinn
þátturinn. Oti er ævintýri, ef
þeirra nýtur ekki við.
JH.
Bændur!
1 vetur munum við getað útvegað
ELTEX, merki í lömb. ELTEX-merkin
eru gerð úr þunnri álplötu, með bogn-
um járnpinna, sem stungið er í eyrað og
lokað.
ELTEX-merkin fás* áletruð (2X4
stafir) samkvœmt pöntun, með tölu-
stöfum og/eða bókstöfum. (sjá mynd)
Einnig munum við eiga merkjaraðir á
lager — 7—?nn 1__znn i__dnn
1—500
Bœndur! Vinsamlega pantið merkin
sem fyrst og ekki seinna en lö.janúar
n.k.,á varahlutalager okkar.
XS Véladeild
m Sambandsins
Ármúla3 Reykjavik Simi 38900
Höfum iyrirliggjandi
mikið úrval diesel-
raístöðva.
Grunnaílstöðvar,
vararafstöðvar og
tlytjanlegar verk-
takastöðvar.
Góðir greiðsluskil-
málar.
%laralon)
Gorðostraeti 6
Símor 1-54-01 g 1-63-41