Tíminn - 30.12.1988, Side 5

Föstudagur 30. desember 1988
Tíminn 5
Samningaviðræður ríkisins við sérfræðinga í læknastétt komnar á lokastig:
Magnafsláttur veittur
á sérfræðingaþjónustu?
Samningaviðræður heilbrigðisráðuneytis og fulltrúa sérf-
ræðinga um greiðslur ríkisins eru nú á lokastigi. Nú þegar
hefur verið gengið frá öllum helstu atriðum samningsins,
en í dag verður gengið endanlega frá orðalagi og nokkrum
minni háttar atriðum.
Málið er enn á mjög viðkvæmu stigi því eftir er að leggja
samningsdrögin fyrir Tryggingaráð og Læknafélag Reykja
víkur. Ef samningurinn fæst ekki samþykktur verða
greiðslur áfram samkvæmt eldri samningnum sem runnu
út í apríl sl., en að sögn talsmanna ríkisins í samninganefnd-
inni, þá mun aftur verða tekið upp s.k. tilvísanakerfi þar
til samningar nást.
Eins og kom fram í viðtali við
Guðmund Bjarnason heilbrigðis-
ráðherra í Tímanum í gær, þá
hefur sérfræðikostnaður hækkað
mjög mikið á undanförnum árum
og fulltrúar ríkisins gengu til samn-
inga með það augljósa markmið að
ná fram lækkun á greiðslum fyrir
sérfræðiþjónustu. í viðtalinu sagði
Guðmundur einnig að sérfræðing-
arnir væru til viðræðna á þeim
nótum að ná þessum kostnaði
niður.
1 skýrslu sem Ríkisendurskoðun
vann fyrir Heilbrigðisráðuneytið í
tengslum við samningaviðræðurn-
ar kom fram að heildargreiðslur
ríkisins vegna sérfræðiþjónustunn-
ar voru um 670 milljónir króna á
árinu 1987. Þar af fengu yt'ir 50
sérfræðingar yfir 5 milljónir í
greiðslur á því ári.
Samkvæmt áreiðanlegum heint-
ildum Tírnans er í samnings-
drögunum m.a. kveðið á um að
sérfræðingar veiti hlutfallslegan
afslátt af þjónustu sinni. þ.e. að
afslátturinn verði meiri eftir því
sem meiri þjónusta er innt af
hendi. En fram hefur komið að
mestur kostnaður ríkisins er til
rannsóknarsérfræðinga, sem starfa
sjálfstætt.
Sem fyrr segir er mál þetta á
mjög viðkvæmu stigi og þeir nefnd-
armenn sem Tíminn hafði sant-
band við voru ófáanlegir til aö láta
í té nokkrar upplýsingar um inni-
hald samningsins. En sögðust þó
vera tiltölulega bjartsýnir á að
samningarnir verði undirritaðir.
SSH
Mætti spara 2-3 miHjarða á lyfjum og sérfræðingum?
„Bolvíkingaheilsa“
gæti sparað stórfé
Bolvíkingar virðast áfram bera af öðrum íslendingum
um heilsuhreysti. Ef öðrum landsmönnum hefðu nægt
álíka skammtar af lyfjum og svipuð læknisþjónusta sér
fræðinga utan sjúkrahúsa hefði það lækkað kostnað
sjúkrasamlaganna vegna þessara tveggja útgjaldaliða úr
um 1.760 milljónum niður í um 780 milljónir - eða hátt í
einn milljarð - árið 1987. Ef allir landsmenn hefðu á hinn
bóginn þurft á eins mikilli sérfræðiþjónustu og lyfjum að
halda og höfuðborgarbúar hefðu þessi útgjöld hækkað um
500 milljónir í viðbót
Munurinn er um hálfur annar
milljarður á verðlagi 1987 - eða
185%. Það gæti svarað til 3ja
milljarða á því ári sem nú fer í
hönd, þ.e. ef svipuð þróun heldur
áfram.
Verður ekki skýrt með...
Þessar tölur er að finna í tímariti
Tryggingastofnunar, þar sem segir
m.a.:
„Þegar farið er yfir tölurnar
kemur í ljós að kostnaður á íbúa er
mjög misjafn í hinum einstöku
sjúkrasamlögum og verður það
ekki skýrt með ólíkri aldursskipt-
ingu og tilviljanakenndum sveifl-
um nema að litlu leyti. Fyrirkomu-
lag og vinnutilhögun hljóta að
skipta miklu máli og væri ástæða til
að gefa því gaum. Lækniskostnað-
ur er t.d. mjög hár á höfuðborgar-
svæðinu, en aldursskipting er þar
mjög misjöfn eftir bæjarfélögum."
Fimmfaldur munur á
sérfræðingakostnaði
Bolungavík sker sig sérstaklega
úr en víðar má sjá geysilegan
mismun. T.d. sýnist athyglisvert
að hjá öllum sjúkrasamlögum á
Vesturlandi, Vestfjörðum og
Norðurlandi-vesta er sérfræð-
ingakostnaður um eða undir 1.000
á hvern íbúa (lægst 608 kr.) á sama
tíma og Sjúkrasamlag Reykjavíkur
þarf að borga 3.100 kr. á hvern
íbúa.
Alls greiddu sjúkrasamlögin um
526 milljónir vegna læknisþjónustu
sérfræðinga utan sjúkrahúsa árið
1987. Sú upphæð hefði aðeins orð-
ið um 227 millj. ef engir hefðu
þurft meira til jseirra að leita en
Vestfirðingar, en hins vegar meira
en þrefalt hærri ef allir hefðu þurft
eins mikið á þjónustu þeirra að
halda og Reykvíkingar.
Skýringin á þessum gífurlcga
mun felst þó ekki í meiri greiðslum
til almennra lækna. í Reykjavík
var lækniskostnaður utan sjúkra-
húsa (almennir læknar og sér-
fræðingar) um 4.200 kr. á hvern
íbúa, í kringum 3.000 kr. í ná-
grannabæjum borgarinnar, en aðe-
ins um 1.500 - 1.700 kr. hjá ýmsum
sjúkrasamlögum á Vestfjörðum og
víðar á landinu.
Tekið skal fram að læknis- og
lyfjakostnaður cr innhcimtur hjá
sjúkrasamlagi hvers sjúklings livar
á landinu scm hann leitar sér
læknishjálpar.
Hvergi er sérstaða Bolvíkinga
þó meiri heldur cn þegar kcmur að
lyfjakostnaðinum. Lyfjakostnaður
var þar aðcins 2.250 krónur á
hvern íbúa árið 1987, scm var
m.a.s. heldur lægri upphæð cn áriö
áður. í öðrum kaupstöðum lands-
ins var lyfjakostnaðurinn hvcrgi
undir 3.500 kr. á hvcrn íbúa og í
Rcykjavík tæplega 6.000 krónur -
þ.e. 165% hærri en í Bolungavík.
Enn athyglisverðara kann að
vera að gera samanburö við annaö
álíka mannmargt sjávarpláss.
Þannig var t.d. lyfjakostnaður um
5.600 krónur á hvern íbúa Ólafs-
fjarðar, þ.e. 150% hærri cn í
Bolungarvík. Lækniskostnaður var
þar hins vegar frcmur í lægri kant-
inum, þannig að ckki verður beint
samhengi séð þar á milli.
Örugglega hægt að spara
„Þessi lági lyfja- og lækniskostn-
aður í Bolungarvík er mjög eftir-
tektarverður - og örugglega því að
þakka hvernig haldið hcfur verið á
heilbrigðismálum á staðnum á
undanförnum árum,“ sagði Guð-
jón Magnússon, aðstoðarland-
læknir í samtali við Tímann.
„Þarna - í lyfjum og scrfræöikostn-
aöi - eru örugglega peningar sem
hægt væri aö spara," sagöi Guöjón
ennfrcmur.
Hcildarútgjöld sjúkrasamlag-
anna vcgna lyfja (utan sjúkrahúsa)
voru um 1.230 milljónir króna árið
1987 -eöa tæplcga 5.000 krónur á
hvcrn landsmann að meðaltali.
Hækkun frá árinu áður var 15,5%.
Greiðslur til almennra lækna og
sérfræðinga voru rúmlcga 750
milljónir, hvar af 70% fóru til
sérfræðinga - og hafði sá kostnaður
hækkað um 50% frá árinu áður.
Þá greiddu sjúkrasamlögin um
317 milljónir króna vegna tann-
lækninga barna og aldraðra, scm
cinnig var um 50% hækkun milli
ára.
Samtals námu greiðslur vcgna
þessara þriggja þátta hcilbrigðis-
þjónustunnar því 2,3 milljörðum
króna. Sú upphæð svarar t.d. nær
helmingi allra tekjuskatta lands-
manna það sama ár. - HEI
Breytingar á reglugerð varðandi búmark og fullvirðisrétt:
ÓHEIMILT AD RÁDSTAFA
RÉTTINUM TIL ANNARRA
Nýlega tóku gildi reglugerðar-
breytingar varðandi búmark og full-
virðisrétt, annarsvegar varðandi
mjólkurframleiðslu yfirstandandi
verðlagsárs og hinsvegar fyrir sauð-
fjárafurðir næsta verðlagsárs.
Breytingarnar eru þær að frá og
með 21. desember s.l. er framleið-
anda óheimilt að ráðstafa fullvirðis-
réttinum til annars framleiðanda eða
lögbýlis eða leggja afurðir inn í
afurðastöð í annars nafni. Þó eru
sem fyrr heimil skipti framleiðenda
á fullvirðisrétti í sauðfé og mjólk
með samþykki viðkomandi búnaðar-
sambands. Þrátt fyrir þessar breyt-
ingar er tekið fram í nýju reglugerð-
inni að þeir samningar um ráðstöfun
fullvirðisréttar milli framleiðenda
sem samþykktir hafa verið af við-
komandi búnaðarsambandi fyrir
gildistöku reglugerðarinnar skuli
halda gildi sínu.
í eldri reglugerðinni var heimilt
að ráðstafa fullvirðisréttinum með
samþykki viðkomandi búnaðar-
sambands, með breytingunni er því
um sinn alfarið tekið fyrir viðskipti
bænda með fullvirðisréttinn.
Hjá Jóni Höskuldssyni, lögfræð-
ingi í landbúnaðarráðuneytinu feng-
ust þær upplýsingar að ástæður þess-
ara breytinga væru fyrst og fremst
þær að verið væri að skapa visst
svigrúm til að skoða ákvæði um
framleiðslustjórnunina í víðtækara
samhengi. „Það er ekkert sérstakt
tilefni sem hvetur okkur til að stöðva
þetta núna með þessum hætti."
Aðspurður sagði Jón að engar
tölur lægju fyrir um það í hve
miklum mæli bændur hafa skipst á
fullvirðisrétti eða jafnvel stundað
sölu á honum. „Það hefur alltaf
verið eitthvað um ráðstafanir af
þessu tagi en þaö hefur ekki verið í
miklum mæli,“ sagði Jón að lokum.
SSH
Áramóta-
mynda-
gáta
Áramótamyndagáta Tímans
mun birtast í blaðinu á morgun,
gamlársdag. Verðlaun eru
vegleg, tíu þúsund krónur. Að
vanda er efni gátunnar um ýmsa
atburði sem hæst hefur borið að
undanförnu. Þótt við vonum að
hún reyni á hugmyndaflug manna
á köflum, ætti hún ekki að verða
mörgum ofviða með dálítilli þol-
inmæði og yfirlegu.