Tíminn - 02.06.1989, Page 8

8 Tíminn
Föstudagur 2. júní 1989
Tíminn
MÁLSVARIFRJÁLSLYNDIS, SAMVINNU OG FÉLAGSHYGGJU
Útgefandi: Framsóknarflokkurinn og
______Framsóknarfélögin í Reykjavík
Kristinn Finnbogason
Indriði G. Þorsteinsson ábm.
IngvarGíslason
OddurÓlafsson
Birgir Guðmundsson
EggertSkúlason
SteingrímurGíslason
Framkvæmdastjóri
Ritstjórar:
Aðstoðarritstjóri:
Fréttastjórar:
Auglýsingastjóri:
. Skrifstofur: Lyngháls 9, Reykjavík. Sími: 686300. Auglýsingasími:
680001. Kvöldsímar: Áskrift og dreifing 686300, ritstjórn, fréttastjórar
686306, íþróttir 686332, tæknideild 686387. Setning og umbrot:
Tæknideild Tímans. Prentun: Blaðaprent h.f.
Frá og með 1. mars hækkar:
' Mánaðaráskrift í kr. 900.-, verð f lausasölu í 80,- kr. og 100,- kr. um
helgar. Grunnverð auglýsinga kr. 595.- pr. dálksentimetri
Póstfax: 68-76-91
fslandsför páfa
Æðsti yfirmaður rómversk-katólsku kirkjunnar,
Jóhannes Páll páfi II mun dveljast á íslandi u.þ.b.
einn sólarhring nú um helgina, frá hádegi á laugar-
dag fram undir hádegi á sunnudag.
Páfinn ferðast í einkaflugvél með 35 manna
föruneyti og 50 fréttamönnum. Hingað kemur hann
frá Noregi, en heldur síðan til Finnlands, Danmerk-
ur og Svíþjóðar. íslandsdvöl páfa er því hluti af
Norðurlandaför hans. Tilgangur ferðarinnar er að
páfi hitti katólska söfnuði á Norðurlöndum, flytji
þeim messur eftir sínum sið og veiti þeim blessun.
Páfinn er ekki á ferð hér sem opinber gestur
íslenskra stjórnvalda né þjóðkirkjunnar. Hann er
hingað kominn í „hirðisferð“ sem æðsti kirkjuhöfð-
ingi rómversk-katólskra manna á þeirra vegum og
sínum eigin. Páfi mun þó hitta forseta íslands á
Bessastöðum, enda er hann þjóðhöfðingi Vatíkans-
ríkisins.
Ákveðið er að fram fari á Þingvöllum síðdegis á
laugardag samkirkjuleg athöfn, þar sem herra Pétur
Sigurgeirsson, biskup Islands og Jóhannes Páll páfi
flytja Guðs orð. Páfi kom þeirri ósk á framfæri við
Þingvallanefnd gegnum fulltrúa sinn hér á landi að
efnt yrði til slíkrar athafnar á hinum forna þingstað.
Þeirri beiðni vísaði nefndin til yfirmanns síns,
forsætisráðherra, sem stuðlaði að því að þessi athöfn
mætti eiga sér stað með þátttöku þjóðkirkjunnar og
greiddi á annan hátt fyrir því að för páfa væri
virðingu hans samboðin og samskipti hans og
íslendinga færu í hvívetna vel fram.
Gert er ráð fyrir að íslensk prestastétt taki
almennt þátt í Þingvallaathöfninni með nærveru
sinni nema hvað flestar konur í prestastétt munu
ekki sækja guðsþjónustuna og vilja með því mót-
mæla þeirri stefnu rómversk-katólsku kirkjunnar að
meina konum að taka prestsvígslu. Núverandi páfi
er talinn íhaldssamur í kirkjumálum og geyminn á
fornar kreddur. Þar fyrir nær það engri átt að telja
skoðunum hans og viðhorfum allt til foráttu í nafni
frjálslyndis og réttlætis. Jóhannes Páll II er enginn
afturhaldsmaður í þjóðfélagsmálum. Hann hefur
þvert á móti lesið yfir einræðisseggjum og fordæmt
þjóðfélagslegt ranglæti. Hann hefur reynt að stuðla
að sáttum og friði í heiminum og hvatt til góðrar
sambúðar manna af ólíkri trú og menningu.
íslenska þjóðin mun taka á móti páfa af fullri
virðingu. Páfinn er tiginn fulltrúi fornrar menningar,
sem vissulega náði til íslands og hafði þar ómæld
áhrif og gerir enn eftir leiðum menningarsögunnar,
sem íslenska þjóðin mun halda opnum svo lengi sem
hún rækir þjóðararf sinn. Hvað það varðar hafa
minni skil orðið í íslenskri menningarsögu en
margur vill vera láta. íslensk bókmenning blómstr-
aði á katólskri tíð sem hluti miðaldamenningarinnar.
Ávexti þessa menningarblóma telja íslendingar
dýrmætastan þjóðararf sinn. Menningarlega á ís-
lenska þjóðin ekkert sökótt við páfadóm nema síður
sé. Það kemur því ekki við að kirkjusöguleg tengsl
við páfavaldið rofnuðu fyrir hálfri fimmtu öld og
verða varla hnýtt að nýju.
GARRI
Spegill, herm þú mér
Þá er komið að gleðidögum í
Ölduseisskóla, dögum jafnvægis
og friðar, dögum eindrægni meiri-
hluta kennaraliðs og foreldrafé-
lags, vegna þess að skólanum hefur
tekist að hrinda af höndum sér
kratakellingunni vondu, en í þess
stað fengið einn úr miðstjóm Al-
þýðubandalagsins sem skólastjóra,
hreinþveginn af allri synd og fag-
lega hæfan að mati foreldrafélags-
ins að manni skilst og skólayfir-
valda. Hefur ekki í annan tíma
orðið meiri hávaði út af skóla-
stjórastöðu en þegar Sjöfn Sigur-
bjömsdóttir var sett skólastjóri af
fyrrverandi menntamálaráðherra,
að því er virðist í óþökk þeirra sem
í raun og vem ráða kennslumálum
í landinu að foreldrafélaginu
ógleymdu.
Ánægjan er slík með ráðningu
miðstjórnarmanns í skólastjóra-
stöðuna, þar sem fagleg þekking
hans fær að njóta sín, að hvergi
örlar á andmælum. Ekki í Morgun-
blaðinu. Ekki í DV, og heldur ekki
í Ijósvakafjöhniðlunum, sem em
mjög faglega sinnaðir, eða vora
það a.m.k. þegar umræðan um
Sjöfn stóð sem hæst.
Skóli píslarvættis
Hið ömurlega vitundarlíf, sem
fylgir athafnasemi í kringum póli-
tískar mannaráðningar, hefur um
sinn skinið af málefnum Öldusels-
skóla, sem manni skilst að hafi
veríð að leggjast í rúst undir stjóm
Sjafnar. Gekk þetta svo langt, að
hinir faglegu fóra að draga í land
og töldu Sjöfn alls ekki svo slæma
manneskju, þegar þeir vora farnir
að óttast að hún myndi enda sem
píslarvottur. Nú er komið á daginn
að það er Ölduselsskóli sjálfur sem
er píslarvotturínn, en hans mun
minnst um sinn sem mikillar öng-
þveitisstofnunar, þar sem haldast í
hendur hinir faglegu og það mið-
stýrða foreldrafélag sem hefur að
markmiði að verada böm fyrir
vondum skólastjórum. Flest aUir
voru kallaðir tU svo hægt værí að
bjarga skólanum. En hefur skólinn
bjargast?
Nú hefur loksins hinn faglegi
skólastjóri, og ómissandi maður,
þótt Birgir Isleifur Gunnarsson
kæmi ekki auga á það, aftur verið
settur í embætti af félaga sínum í
pólitíkinni og verður hann vonandi
lengi í sæti menntamálaráðherra tíl
að verja hin fagiegu viðhorf innan
skólanna og foreldrafélaganna.
Meirihluti Fræðsluráðs Reykjavík-
ur vUdi fá konu sem var betur
menntuð, þ.e. faglegri skólastjóri,
en að viðbættri miðstjómar-
mennsku nýja skólastjórans,
stuðningi Þorbjörns Broddasonar í
Fræðsluráði og fuUtrúa kennara,
þykir sýnt að nýi skólastjórinn er
samt sem áður faglegrí. Með þess-
um hætti getur foreldrafélagið aft-
ur lagst tU svefns, enda ekki taUð
að börain séu lengur í hættu.
Pólitík í fyrsta sæti
Annars verður að teljast undar-
legt hvUíkur hiti þarf að hlaupa í
nauða einfalt mál, eingöngu vegna
þess að miðstjórnarmaður í Al-
þýðubandalaginu var ekki settur
skólastjóri Ölduselsskóla í fyrra.
Þá verður líka að segjast að meiri-
hluti Fræðsluráðs Reykjavíkur hef-
ur sýnt óþarfa póUtísk klókindi
með sínum ákvörðunum. Þetta ráð
hefur af hreinum þumbaraskap
hvað eftir annað tekið ákvarðanir
án minnsta samráðs við kennara,
sem óneitanlega koma máUn við.
Meirihluti ráðsins er bara að glíma
við einhvern Þorbjöra Broddason,
sem þykist vera meirí vísindamað-
ur í fjölmiðlun en hann er og gæti
annað farið eftir því. Hjá báðum
þeim aðilum sem hér hafa veríð
nefndir sitja kennslumál í öðru
sæti, en póUtíkin í því fyrsta. Síðan
er foreidrafélögum og jafnvel
bömum ýtt á foraðið.
Það er því fuU ástæða tU að
benda stríðandi herjum á, að
kennsla á að vera hlutlaus. Hún að
miða að því að uppfræða böm og
unglinga án tiUits til póUtískra
skoðana uppfræðarans. Verði hin
pólitískt faglegu sjónarmið ofan á,
er bæði verið að misnota kennara,
skóla og foreldrafélög. Nú er t.d.
svo komið fyrir Ölduselsskóla, að
einhver maður, sem er sjálfsagt
ágætur, á skólastjórasætið. Þar
hafa tveir aðilar að unnið, báðir
jafn ofstækisfullir. Á sviði kennslu
hafa þeir haldið uppi þeim gamla
leik, að horfa í spegUinn og segja:
SpegiU, spegiU, herm þú mér, hver
á landi mestur er. Á meðan sefur
MjaUhvít á skólabekknum. Garri
VÍTT OG BREITT
Poppauðvaldið sýnir klærnar
Poppheimurinn byggist á auglýs-
ingaskrumi. Blöð, útvörp og sjón-
vörp hafa undanfarna tvo áratugi
verið iðin við að auglýsa poppar-
ana, skjalla þá og hæla fyrir hver-
skyns hæfileika og hefur þetta
gengið svo langt að jafnvel er haft
orð á því að einhverjir þeirra séu
músíkalskir.
Öll þessi gargandi poppveröld
telur sjálfsagt að fjölmiðlunin liggi
kylliflöt fyrir henni og jafnvel ríkis-
rekin sjónvörp og útvörp telja sér
skylt að sinna þörfum popparanna,
auglýsa þá og plötur þeirra án þess
að gjald komi fyrir en poppurum
aftur á móti greiddar stórar fúlgur
fyrir að leyfa að þeir séu auglýstir
upp.
Poppauðvaldið veit ekki aura
sinna tal og er ein viðbjóðslegasta
auglýsingaaðferð þess að láta blá-
eyga fjölmiðlamenn margtíunda að
þeir komi fram hér og þar án þess
að taka peninga fyrir, og er þá
verið að styðja eitthvert gott mál-
efni.
Það eru einhverjar mögnuðustu
auglýsingar sem liðið getur fengið,
enda er hvergi sparað skrumið um
hve hugulsamir og örlátir þeir séu,
þegar þeir eru auglýstir hvað æsi-
legast.
Popparar bjarga sveltandi böm-
um og fársjúkum konum í stríðs-
hrjáðum þriðja heimi með því að
garga uppi á palli í London og láta
sjónvarpa sér um allan heim.
Myndir af deyjandi börnum eru
þeirra auðsuppspretta, en sjón-
varpsstöðvar borga auglýsingar-
eikninginn.
Poppararnir gera sig að mann-
kynsfrelsurum á kostnað annarra
og græða á öllu saman.
Skrum
Poppauðvaldið þarf að finna upp
á nýjum og nýjum afbrigðum gott-
görelsis til að vekja á sér athygli,
en það er nokkuð sem það kann
betur en flest annað.
Auglýsingar og hraðsoðnar hug-
sjónir eru klæddar í búning sem
. this greqt
and widesea.3
wherein ... there is
that Leviathan.
whom Thou hast
ma.de toplay
therein,>
I’wlm 104:2i!2t,
best gengur í lýðinn og alltaf geng-
ur skrumið upp.
Fyrir nokkm þurfti t.d. ríkis-
sjónvarpið að kaupa beinar útsend-
ingar frá einu af eymdarbælum
Suður-Ameríku þar sem hoppandi
og gargandi skemmtikraftar þótt-
ust vera að bjarga regnskógum
álfunnar frá eyðingu.
Hungrið í heiminum og eyðing
skóga hefur ekkert látið undan
vegna poppláta, en það er auðvitað
aukaatriði.
Nú hefur þreyttur poppheimur
fundið sér nýjan vettvang til að
upphefja sjálfan sig. í boðun 1000
ára lífríkis kemur fram sá skilning-
ur sýrahausanna, að menn eigi að
hætta að veiða dýr og fiska sér til
viðurværis og helst að hætta allri
nýtingu dýraríkisins, en éta ein-
vörðungu plöntur.
Örk nefnast hin nýju alheims-
samtök auglýsingapoppara og var
sagt frá þeim í Tímanum í gær.
Þar kemur fram að þær þjóðir
sem lifa á veiðum, eins og ísiend-
ingar og aðrir þeir sem búa á
norðlægum slóðum, verði að hætta
þeim og snúa sér að öðra lifibrauði.
Annars hafi þeir verra af.
Áhrifamáttur poppauðvaldsins
er mikill. Það spilar miklu betur á
ráðamenn fjölmiðla og dagskrár-
stjóra en nokkurn tíma á hljóðfæri.
Þegar það nú hyggst blása nýju lífi
í veldi sitt velur það málefni sem
auðvelt er að blása upp og hreykja
sjálfum sér hátt með því að fylgja
eftir.
Umhverfismálin era vissulega
mikilvæg og eyðilegging náttúra-
legs umhverfis ógnvekjandi. En
það eru ekki veiðiþjóðir norðursins
sem ógna lífríkinu. Það eru iðnrík-
in og herveldin sem skemmdar-
verkin vinna og þótt enginn fáist til
að saka þriðja heiminn svokallaða
um eitt né neitt, er það í löndum
sem honum heyra til, sem dýrateg-
undir era í verulegri útrýmingar-
hættu. Þar er líka gengið nær
gróðurfari en góðu hófi gegnir.
Fyrir norðurbyggja er það aftur
á móti ógnvænlegt að nú mun
poppauðvaldið leggjst á sveif með
öðram auglýsingasnillingum, að
ráðast að veiðiþjóðum norðursins
til að sanna ást sína á lífríkinu.
Þegar áróður og auglýsinga-
skrum er annars vegar stendur
enginn poppurum á sporði nú á
tímum.
íslendingar ættu að hyggja á
gagnsókn áður en þeim verður gert
ókleyft að nýta auðlindirnar í eigin
lögsögu vegna þess að poppauð-
valdi heimsins býður svo við að
horfa. OÓ