Tíminn - 03.01.1990, Blaðsíða 6

6 Tíminn
Miðvikudagur 3. janúar 1990
Tíminn
MÁLSVARIFRJÁLSLYNDIS, SAMVINNU 0G FÉLAGSHYGGJU
Útgefandi: Framsóknarflokkurinn og
_____Framsóknarfélögin í Reykjavík
Framkvæmdastjóri:
Ritstjórar:
Aðstoðarritstjóri:
Fréttastjórar:
Auglýsingastjóri:
Kristinn Finnbogason
Indriði G. Þorsteinsson ábm.
IngvarGíslason
OddurÓlafsson
Birgir Guðmundsson
EggertSkúlason
SteingrímurGíslason
Skrifstofur: Lyngháls 9, Reykjavík. Sími: 686300. Auglýsingasími:
680001. Kvöldsímar: Áskrift og dreifing 686300, ritstjórn, fréttastjórar
686306, íþróttir 686332, tæknideild 686387. Setning og umbrot:
Tæknideild Tímans. Prentun: Blaðaprent h.f.
Frá og með 1. ágúst hækkar:
Mánaðaráskrift í kr. 1000,-, verð í lausasölu í 90,- kr. og 110,- kr. um
helgar. Grunnverð auglýsinga kr. 660,- pr. dálksentimetri
Póstfax: 68-76-91
Hornsteinarfrelsisins
Stjórnmálaforingjar hafa að venju ritað áramótahug-
leiðingar, þar sem þeir virða fyrir sér atburði liðins árs,
og meta stöðu almennra þjóðmála í árslok og horfur
um þróunina á nýbyrjuðu ári. Forseti íslands flutti
þjóðinni einnig áramótaboðskap sinn á nýársdag og
kom víða við í máli sínu.
Ekki er við að búast að yfirlitsgreinar eða ræður af
þessu tilefni verði samhljóða um efni og túlkun, því að
hér eiga fulltrúar andstæðra skoðana hlut að máli og
líta misjöfnum augum á einstaka stjórnmálaatburði og
þjóðmálaástandið í heild. Samanburður á áramóta-
greinum stjórnmálaforingjanna ber því að sjálfsögðu
ekki vitni að allir tali einum munni, sem hvorki er
heldur það sem gera má ráð fyrir né telja verður
æskilegt. Þvert á móti ætti fjölbreytni skoðananna og
hinar frjálslegu umræður að minna þjóðina á það frelsi
til orða og athafna sem hún býr við. Hvað sem deilum
um landsmál líður og þeirri valdabaráttu sem stjórn-
málastarfsemi hlýtur að hafa í för með sér, þá er ekki
ágreiningur um að fjölhyggja lýðræðisins og þingræðis-
skipulagið eru hornsteinar frelsisins.
Gegn verðbólgu
í grein sinni „Við áramót“, sem birt var sl. laugardag
hér í blaðinu, gerði Steingrímur Hermannsson forsætis-
ráðherra glögga grein fyrir þeim efnahagserfiðleikum
sem þjóðin hefur verið að ganga í gegnum að
undanförnu og þeim ráðstöfunum í efnahagsmálum
sem ríkisvaldið hefur beitt sér fyrir síðustu 14-15
mánuði.
Forsætisráðherra bendir á að þessar aðgerðir hafi
skilað miklum árangri að því er varðar útflutningsfram-
leiðsluna sem býr nú við allt aðra rekstrarafkomu en
var fyrir einu ári. Ráðherrann telur almennar horfur í
efnahagsmálum benda til þess að afkoman fari batnandi
á þessu ári. Mikilvægustu þættir í því sambandi eru:
Hagstæður vöruskiptajöfnuður og viðunandi raungengi
íslensku krónunnar.
Pá nefnir forsætisráðherra hinn augljósa vilja aðila
vinnumarkaðarins til þess að gera samning um kaup og
kjör sem ekki spenni bogann um of, heldur hafi sem
markmið minnkandi verðbólgu, lækkun vaxta, atvinnu-
öryggi og verndun kaupmáttar.
Steingrímur Hermannsson dró ekki dul á að sam-
dráttur í landsframleiðslu héldi áfram á árinu, en úr því
myndi hagvöxtur aukast. Ekki er efamál að staða
efnahagskerfisins er á viðkvæmu stigi og að árið 1990
er mikilvægt í þessu sambandi eins og forsætisráðherra
leggur mikla áherslu á, þegar hann segir m.a. að þá
muni koma í ljós hvort tekst að draga svo úr verðbólgu
að hún verði svipuð og í samstarfs- og samkeppnislönd-
um okkar.
Undir þau orð hljóta allir að taka að íslendingum sé
nauðsynlegt að einbeita sér að stöðugu verðlagi,
minnkandi verðbólgu, því að hún er það átumein sem
dregur mátt úr eðlilegri framleiðslu og rýrir kaupmátt
almennra launa. Hvað sem öllum stjórnmálaágreiningi
líður ættu áhrifaöfl þjóðfélagsins að gera alvöru úr
þeim viljayfirlýsingum að ganga sameiginlega á hólm
við verðbólgudrauginn. Á þann hátt gæti árið 1990
orðið tímamótaár í íslenskri efnahagsþróun svo að þess
sæi lengi stað.
GARRI
Stöðin lifir
Tekist hefur að leysa einhverja
mestu fjölmiðlakrísu sem á okkur
hefur dunið, síðan fjölmiðlun varð
eitt helsta viðfangsefni íslendinga.
Stöð tvö er talin skulda 1,2 milljarð
króna þegar allt er talið, en eignir
eru flestar fengnar með kaupleigu.
Stöðin hefur ekki starfað lengi, og
látið hefur verið af því að hún hefði
tugmilljóna tekjur á hverjum mán-
uði fyrir áskriftir. Hún hefur þvi
eytt gott betur en 1,2 milljarði á
stuttum lífstíma sínum við að
skemmta áhorfendum, því erindi
hennar er fyrst og fremst að flytja
fólki skemmtiefni. Gamanið hefur
því orðið dýrt. Að vísu kostar ágæt
fréttastofa mikið fé og svo Jón
Óttar sjónvarpsstjóri, sem flytur
rabbþætti við karla og kerlingar
svona eftir því sem kaupin gerast á
eyrinni. Sérkennilegt var t.d. að
fara að róta í fjölskyldualbúmi
Jóns Sigurðssonar, ráðherra, dag-
ana sem verið var að ræða ósk um
ríkisábyrgð í ríkisstjórninni.
Fjórar útgáfur
af áramótaávörpum
Dæmið um Stöð tvö gefur nokk-
uð til kynna þá erfiðleika sem
Ríkisútvarpið hefur löngum átt við
að stríða og hafa þó ekki verið
haldnir sérstakir fundir í ríkis-
stjóminni til að ræða lánamál
þeirrar stofnunar. Það er kannski
vegna þess að ríkið á Ríkisútvarpið
og hafði einkarétt á að svelta það
áratugum saman með þeirrí skot-
heldu röksemd að hækkun á af-
notagjaldi þýddi hækkun á vísitölu.
Nú hefur hagur Ríkisútvarpsins
batnað nokkuð, en þá bregður svo
við, eins og núna um jólin, að
dagskráin var með versta móti.
Einhver ballettþáttur var sýndur
kvöld eftir kvöld og margt annað
efni var svo grútleiðinlegt að áhorf-
endur svitnuðu undir því. Besti
þátturínn var um Thor Vilhjálms-
son og hefðu margir ekki trúað því
að óreyndu. Það liggur grunur á að
Stöð tvö, sem var að fara á hausinn
um áramótin hafi haft vinninginn
hvað dagskrána snertir yfir hátíð-
arnar, með Jóni Óttari og öllu
saman, en hann var sagður hafa
Jón Óttar Ragnarsson.
samið fjögur áramótaávörp til að
geta talað við hæfi eftir því sem
úrslit réðust.
Nú hefur Eignarhaldsfélag
Verslunarbankans tekið við meirí-
hluta í hlutfélaginu sem á Stöð tvö,
og ráðinn hefur verið nýr fram-
kvæmdastjórí. Jón Óttar, sá
eyðslusami, heldur áfram að vera
sjónvarpsstjórí um sinn, eða þang-
að til fúndinn hefur verið annar af
hinum nýjum eigendum. Þannig
getum við haldið áfram að
skemmta okkur fyrír milljarð eða
svo á meðan Jón Óttar er á himni.
Milljarðar
til skemmtunar
Það hefur ekki gerst áður að
banki yrði svo menningarlega sinn-
aður að tæki á sína eik þrjú til
fjögur hundruð miUjónir gjald-
fallnar hjá fyrírtæki sem á hvorki
saltfisk eða verslun. Eignir Stöðvar
tvö hljóta að vera stórlega ýktar,
en ótrúlega há tala flaug fyrir í
fréttum án þess dvalið væri við
hana eða reynt að skýra í hverju
eignirnar væru fólgnar. Eignir
Stöðvar tvö eru fyrst og fremst
tæki sem fengin hafa veríð með
kaupleigusamningum og geta því
ekki taUst í eigu stöðvarínnar.
Húsnæði á hún ekkert, og varla
nokkuð annað bitastætt nema leyfi
til útsendingar. Jón Óttar sjálfur
verður varla metinn til eignar, en
bréfín hans hafa nú veríð lögð inn
í Eignarhaldsfélagið, og eru kaup-
endur sagðir VífilfeU, Hagkaup og
Hekla. Þessi fyrírtæki koma því til
með að axla ríflegan bróðurpart af
1,2 miUjarði, sem sóað hefur veríð
til skemmtunar íslendingum. Mik-
ið er nú gefið fyrir snúðinn. En
hafa ber í huga að beiðni um
ríkisábyrgð hafði jafnvel verið
rædd í ríkisstjórn; þeirrí stofnun
sem á liðnum tíma hefur ekki getað
séð til þess að Ríkisútvarpið gengi
sæmilega.
Vinur bankavaldsins
Vonandi hafa nýir eigendur vit á
því að halda Jóni Óttari áfram sem
sjónvarpsstjóra. Hann hefur þann
ótvíræða kost að geta rekið sjón-
varpsstöð sem skemmtir fólki en er
ekki sífellt að benda á margvíslega
fötlun 0,05% þjóðarínnar, sem
þarfnast sífellt meiri hluta af
dagskrá Ríkissjónvarpsins, eða
þess hluta sem fer ekki í ballettsýn-
ingar. Á þeim bæ starfar dag-
skrárgerðarfólk, sem oft vinnur
eins og það hafí ekki fengið starf
við hæfi á Kópavogshælinu. Öðru
máli gegnir um Stöð tvö. Það er
aðeins Jón Óttar sem stöku sinnum
hefur komið með einskonar fötlun-
ardagskrá, og má það ekki minna
vera, enda staðreynd að ekki má
gleyma þeim þætti þjóðlífsins. Að
öðru leyti er Stöð tvö hin hressasta.
Og nú þegar bankavaldið hefur
bjargað stöðinni fyrír hom og býst
tU að mæta hálfum miUjarði í
vaxtabyrði á árí, ætti því ekki að
muna um að bjarga Jóni Óttari
líka, mesta vaxtagreiðanda
landsins. Það hafa ekki aðrír ein-
staklingar stutt betur að vexti og
viðgangi bankavaldsins en hann.
Eignarhaldsfélag Verslunarbank-
ans gerir vel í því að muna eftir
sínum vini. Garri
VÍTTOG BREITT
Húsmóðir í Vesturbænum
Húsmóðir í Vesturbænum hefur
um langt skeið skrifað í Velvak-
anda Moggans og fátt annað en
sannleikskorn um kommúnista.
Þegar Vesturbæjarhúsfreyjan læt-
ur ljós sitt skína hefur til þessa ekki
brugðist að Þjóðviljinn rýkur upp
til handa og fóta og ræðst með
óbótaskömmum á frúna fyrir að
egna upp Rússagrýlu og að bera
sjúklegt kommúnistahatur á borð
fyrir blásaklausa lesendur Velvak-
anda. En Vesturbæjarfrúin hefur
ekki látið sér segjast og hefur í
gegnum tíðina skrifað hug sinn til
kommanna í lesendadálkinn og
ekki alltaf verið orðvör.
Stundum hefur Þjóðviljinn verið
að bera þessi skrif upp á nafn-
kennda áhugamenn um vestræna
samvinnu, handbendi Pentagon og
þar með föðurlandssvikara og
stríðsæsingamenn hina mestu.
En nú ber svo við að húsmóðirin
í Vesturbænum er farin að skrifa í
Þjóðviljann og kallar sig Ólaf
Ragnar Grímsson og er titlaður
formaður Alþýðubandalagsins í
málgagninu.
Gamalkunn efnistök
Fyrirsögnin á áramótagreininni
sver sig í ætt hugrenningar hús-
móðurinnar í Vesturbænum þegar
hún fer á kostum í Velvakanda:
„Hrun kommúnismans - Sigur lýð-
ræðisins."
Og eldmóðurinn, efnistökin og
hugðarefnin eru hin sömu hvort
skrifað er í Velvakanda eða mál-
gagn þjóðfrelsis: „Saga mannkyns-
ins geymir fjölmargar frásagnir af
kenningum sem reyndust ekki ann-
að en villuljós og blekkingarvefur.
Þeirra blómaskeið var stutt því
veruleikinn sjálfur er miskunnar-
laus gagnrýnandi. Hrun kommún-
ismans í löndum Austur-Evrópu -
frelsishreyfing fólksins sjálfs - hef-
ur dæmt kenningar Leníns í úreld-
ingardeild mannkynssögunnar og
sett þær á hauginn með falshug-
myndum fyrri alda.“
Við sama heygarðshom:
„Kommúnisminn, framlag Leníns
og Sovétríkjanna til hugmynda-
sögu veraldarinnar, hefur beðið
endanlegan ósigur.“
Síðan eru áratuga skrif Vestur-
bæjarfrúarinnar í Velvakanda
dregin saman í meitlaða málsgrein:
„Kommúnistaflokkarnir sóttu til-
verurétt sinn í kenninguna um
úrvalssveit verkalýðsstéttarinnar.
Alræði öreiganna var fest í sessi
með einokun Flokksins á öllu
valdi. Lýðræðislegar kosningar
voru úr sögunni. Sjálfstæðum fjöl-
dahreyfingum var útrýmt. Gagn-
rýnendur voru ýmist hnepptir í
fangelsi, settir í þrælabúðir eða
teknir af iífi. Kommúnistaflokk-
arnir breyttust á skömmum tíma í
spillta yfirstétt. Flokksmennimir
vom sviptir frjálsum vilja. Foringj-
arnir urðu valdhafar flokksvilj-
Þeir sem vita vildu
Þar kemur að í hinum langa
pistli húsmóður úr Vesturbænum,
sem farið hefur blaðavillt, að
bryddir á hugsun sem betur á
heima í höfði Svarthöfða en Gló-
kolli þeim sem allt bendir til að
skrifað hafí undir títtnefndu dul-
nefni eins duglegasta liðsmanns
Velvakanda: „Gúlagið er löngu
kunnugt þeim sem vildu vita.“
Vesturbæjarhúsfreyja er engu
lakarí þegar skrifað er í Þjóðvilj-
ann en Morgunblaðið og segir að
Grýlan í austri sé ekki lengur
gjaldgeng á umræðuvettvangi.
Svona hörmulega hélt maður að
ekki væri komið fyrir málgagni
sósíalisma, eða hverju á svo sem
að svara húsmóður úr Vesturbæn-
um með öðru en að nudda henni
upp úr ósannsögli um Rússagrýlu
með tilheyrandi glósum um drott-
insvik.
Verst er ef Velvakandi hefur
misst af góðum liðsmanni sem
kann að segja kommunum til synd-
anna því ekki er um of marga fína
drætti að ræða þar.
Hins vegar er óhætt að óska
Þjóðviljanum til hamingju með að
hafa fengið húsmóður úr Vestur-
bænum til liðs við sig og að hún
skuli ekki síður vera státin á síðum
þess málgagns en Mogga og reka
þar sams konar málflutning og gert
hefur Velvakanda að stórveldi í
fjölmiðlafárinu gegnum árin.
OÓ