Tíminn - 09.06.1990, Blaðsíða 4

Tíminn - 09.06.1990, Blaðsíða 4
a4 WrlMrí btíHiköuí'æ^lawoisðb FRETTAYFIRLIT TURNBERRY, Skotlandi - Utanrtkisráðherrar NATÓ luku tveggja daga fundi sín- um með því að fagna rót- tækum áformum um breyt- ingar á Varsjárbandalaginu. Ráðberrarnir skuldbundu sig til að halda áfram viðræðum um meiri niðurskurð her- gagna í Evrópu. Bandalagiö ítrekaði að sameinað Þýska- land ætti að vera í NATÓ en sagði að áhyggjum Sovét- manna skyldi mætt með skilningi. MOSKVA - Forseti Úsbe- kistan sagði að þjóðernis- átök hefðu breiðst út frá Kírgisíu og næðu nú til Ús- bekistan. Hann bað Moskvu um hjálp til að stöðva rós- turnar. Á.m.k. 78 menn hafa dáið og átökin hafa aukist. %p% /••" 4 5L ",1 ' %• T^ jt 3? HPfey^' >' **?",* *-lií!í 7~ - 9R* •¦ -. MONRÓVÍA - Stjórn L[- beríu vill semja um frið við uppreisnarmenn sem nálg- ast óðum höfuðborgina. For- setinn Samúel Doe neitar þó að ræða við leiðtoga upp- reisnarmanna, Charles Tayl- or. Stjórnarhermenn virðast hafa unnið sína fyrstu sigra í hinum sex mánaða gömlu átökum. MOSKVA - Forseti Sovét- ríkjanna Míkael Gorbatsjof greindi frá áhyggjum sínum vegna sameiningar Þýska- lands og veru þess í NATÓ þegar hann ræddi við Margr- éti Thatcher í gær. Thatcher sagði eftir fund þeirra að leita yrði leiða til að minnka áhyggjur Sovétmanna. UTLOND GENF - Nelson Mandela varð að afboða fundi vegna heilsubrests. Hann sagði að sér liði vel en hann yrði e.t.v. að stytta ferðalag sitt um heiminn. OTTAWA - Forsætisráð- herra Kanada, Brian Mulron- ey, hóf aftur viðræður við héraðstjórnir landsins. Hann vonast enn til að hægt sé að ná samkomlagi um stööu Quebec í Kanada. SRINAGAR, Indlandi - Baráttumenn gegn stjórn Indverja í Kasmír skutu [ gær til bana frænda innan- rikisráðherra Indlands, Mo- hammad Sayeed. Þetta var önnur árásin á fjölskyldu ráðherrans. Jeltsín stígur skref í átt til sjálfstæðis: Rússnesk stjórnarskrá æðri lögum Sovétríkja Sovétiýðveldið Rússland lýsti því yfir á föstudag að stjórnar- skrá landsins væri æðri en lög Sovétríkjanna. Rússneska þing- ið, samþykkti lagaákvæði með 544 atkvæðum gegn 271, sem segir að sovésk lög, sem brjóti í bága við rússnesk réttindi, gildi ekki lengur í Rússlandi. Fréttastofan Tass sagði ennfremur að um miðja næstu viku verði yfirlýsing um sjálfræði Rússlands bor- in undir þingheim. Jeltsín, forseti Rússlands, lýsti því yfir þegar hann var kosinn forseti að hann myndi þrýsta á um að þessi lög verði samþykkt Hann hefur líka sagt að Rússar áskyldu sér rétt til að segja skilið við Sovétríkin en hann sagðist þó ekki leggja það til. Þegar Eystrasaltsríkin lýstu yfir sjálfstæði sínu var það fyrsta verk þeirra að samþykkja sams konar lög og Rússar hafa nú sett. Lögin gera það að verkum að rúss- neska þingið getur hafhað öllum sov- éskum lögum sem það telur ógna hagsmunum sínu en Jeltsín hefur meðal annars lýst því yfir að hann vilji hafha nýrri umbótaáætlun Gor- batsjovs. Rússneska þingið ræðir nú flókin lög um sjálfræði Rússlands. Jeltsín sagði þingheimi í síðustu viku að lögin myndu gera öll náttúruauðæfi Rússlands að einkaeign Rússa. Rúss- ar ættu þá einir oliu-, gas- og kola- birgðir landsins sem eru grundvöllur auðlegðar Sovétríkjanna. En þar sem öll samgöngumannvirki og stjórnun landsins er í höndum Sovétstjórnar er ekki ljóst hvernig Rússar geta fram- fylgt nýjum lögum sínum. Landsbergis, forseti Lithauga, fagn- aði lagasetningu Rússa. Hann sagði að Lithaugar hefðu gert það sama fyrir einu ári og að fleiri sovétlýð- veldi væru að gera svipaða hluti. Hann nefhdi í því sambandi Moldav- íu, Kákasuslýðveldin og Úkraínu. Hann sagði að sovéska stjórnarskráin héti öllum 15 lýðveldum Sovétríkj- anna sjálfræði en hann sagði að það værí aðeins á pappírnum en eklci í raun. Forseti Sovétríkjanna, Mikael Gorbatsjof vildi gera sem minnst úr ákvörðun rússneska þingsins. Hann sagði að Rússar hefðu ekki gert neitt sem bryti í bága við srjórnarskrá Sov- étríkjanna og hann gaf í skyn að hann vildi komast að samkomulagi við Jeltsín. Jeltsín vígreifur. Hann vill að Rússland og Sovétríkin séu ekki eitt og það sama. Shamir myndar stjórn með trúarofstækisflokkum: Hægri öfgastjórn mynduö í ísrael Yitzhak Shamir myndaði í gær stjórn, sem er sú hægrisinnaðasta í sögu ísraels, og sagði að forgangs- verkefiii hennar yrði að sinna inn- flutningi Gyðinga frá Sovétríkjunum. Þrír sjálfstæðir þingmenn og sjö öfga- fullir trúar- og hægriflokkar undirrit- uðu samning um samsteypustjórn. Nú eru 12 vikur liðnar frá þvi að rikistjórn ísraels var felld vegna ágreinings um friðartillögur Bandaríkjamanna sem Verkamannaflokkurinn vildi sam- þykkja en Shamir og flokkur hans, Likúd- bandalagið hefiir hafhað. Stjórnmálaskýrendur telja að hin nýja rikisstjórn muni liklega lenda saman við Bandaríkjastjórn vegna ósáttfysi í deilum Palestínumanna og Gyðinga. Utanríkisráðherra stjórnarinnar verð- ur David Levy sem nýlega reitti Bandarikjastjórn til reiði með þvi að fjármagna í laumi búsetu Gyðinga i kristna hverfi Jerúsalemborgar. Meðal stuðningsflokka hinnar nýju stjórnar í Israel eru flokkarnir Tehiya og Tso- met sem vilja að herteknu svæðin verði innlimuð í ísrael og flokkurinn Moledet sem vill að Arabar í landinu verði fluttir nauðugir til Jórdan. Ráð- herrar stjórnarinnar eru líklegir til að styðja aukna búsetu Gyðinga á her- teknum svæðum landsins sem hefur verið mjög umdeild. Ráðamaður Efhahagsbandalags Evrópu lýsti því yfir í gær að innflutningur sovéskra gyðinga til Vesturbakka Jórdanar væri ólöglegur og hann væri hindrun í vegi fríðar í Miðausturlöndum. Forsæti Evrópubandalagsins er nú í höndum íra og utanríkisráðherra írlands, Gerry Collins, sagði þetta við gesti ráðstefhu í Dyflinni. Evrópubandalagið reynir nú að endurvekja viðræður milli sín og Araba en þær hóíust 1974. Collins sagði meðal annars að Evrópubanda- lagið skyldi hve alvarlegt ástandið væri á herteknu svæðunum og sagði að það myndi reyna að þrýsta á ísra- elsstjórn að virða mannréttindi ibú- anna. Ungverjaland: Ur Varsjárbandalagi fyrir árslok 1991 Varnarmálaráðherra Ungvérja- lands, Lajos Fur, sagði 1 gær að Ungverjar my ndu ekki taka þátt í heræfiiiguin Varsjárbandalags- ins á þessu ári og að þeir vfldu segja sig út' bandalaginu f iok næsta árs. Fur sagði þetta í Moskvu í viðtali við fréttastofu Ungverjalands MTÍ, sem útvarp- a& var til Búdapest. Hann tók þátt í fundi Varsjárbmidaiagsins ó fímmtudag og hitti erobættis- menn bandalagsins i hermálum • gær. Ungverjar hafa ekki áftur ncfnt neina dagsetningu þegar þeir hafa talað um úrsögn. Þessi yfirlýsing nú kemur nokkuð á ovart þar sem á fundinum á iinuntudag var talao iim breytt hlutverk Varsjárbandalagsins sem gera átti aðiid að því auð- veldari i'yrir lýðræðisriki í A- Evrópu. Kosningar í Tékkóslóvakíu og Búlgaríu: Flokkur Havels sigurstranglegur Fjölsky Ida nýkomin frá Sovétríkjunum sest að í Aríel á Vesturbakkanum. Borgaravettvangur, flokkur Havels forseta, er líklegur til að vinna stór- sigur í kosningum í Tékkóslóvakiu um helgina. Kjörstaðir voru opnaðir á fostudag og verður kosið áfram í dag, en á sunndudag er búist við fyrstu tölum. Samkvæmt óformlegri skoðanakönnun, sem fréttamenn Reuters stóðu fyrir í 17 borgum Tékkóslóavakiu, fær Borgaravett- vangur hreinan meirihluta á tékk- neska þinginu. Skoðanakönnunin náði ekki til sveitahéraða þar sem bú- ist er við að kristilegir demókratar njóti meira fylgis. Kosningarnar eru fyrstu frjálsu kosningarnar í rúm 40 ár. Fjöldi er- lendra eftirlitsmanna fylgist með því að þær fari heiðarlega fram. Meðal þeirra eru Garret Fitzgerald fyrrver- andi forsætisráðherra írlands og söngvarinn Paul Simon. Kosningar verða einnig í Búlgaríu um helgina. Meðal erlendra eftirlits- manna verður Steingrímur Her- mannsson. Kosning hefst á sunnudag og verða Búlgarir siðasta A-Evrópu- þjóðin til að halda frjálsar kosningar eftir hrun kommúnismans. Stjórnar- andstæðingar voru í gær sigurvissir eftir góða þáttöku landsmanna í fund- um þeirra en skoðanakannanir bentu hins vegar til að sósialistaflokkurinn, arftaki kommúnistaflokksins fengi flest atkvæði.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.