Tíminn - 01.09.1990, Blaðsíða 4

Tíminn - 01.09.1990, Blaðsíða 4
M'Tímifín xLátigardagUr1. septernber 1990 Þjóðverjar ná samkomulagi: ÞYSKALAND KLART í SAMEININGUNA Austur- og Vestur-Þjóöverjar ruddu í gær seinustu hindrun- inni á leiö til sameiningar úr vegi, er þeir undirrituöu mjög umdeildan samning varðandi samræmingu laga og stjórn- sýslu við sameiningu ríkjanna tveggja, sem mun eiga sér stað 3. október nk. Innanrikisráðherra V-Þýskalands, Wolfgang Schaeuble, og varnarmála- ráðherra A-Þýskalands, Guenther Krause, undirrituðu loks samninginn, sem er upp á 1000 síður, eftir margra mánaða samingaviðræður. „Samningurinn virðist afkvæmi þýskrar fullkomnunaráráttu, en svo er ekki. Við höfúm einungis fengist við meginatriðin og það á eftir að leysa marga hnúta," sagði Schaeuble, sem er í forsvari fyrir v-þýsku samninganemd- ina, við athöfiiina í A- Berlin í gær. Áður höfðu stjórnirnar i Bonn og A- Berlin samþykkt samninginn sem mun sameina þýsku ríkin innan árs frá því að Berlinarmúrinn og stjórn kommúnista hrundu. Helmut Kohl, kanslari Vestur- Þýskalands, sagði samninginn boða nýja von fyrir almenning og stjórn- málamenn í A-Þýskalandi. Þeir treysta á að samningurinn, sem tekur yfir atriði eins og skatta- og eignamál, muni hvetja til þess að út- lendingar fjárfesti í A- Þýskalandi en fjárhagur þar er í algerri rúst. En de Maiziere benti á að endur- byggingin tæki langan tíma. „Þrátt fýrir að samningurinn sé nú undirrit- aður hafa ekki allir draumar okkar ræst," sagði hann. Samtök gyðinga í V-Þýskalandi lýstu yflr óánægju sinni með samn- inginn og talsmaður þeirra, Heinz Galinski, sagðist vera bæði sár og IRAKAR FUUGA MEÐ GÍSLANA Þær fréttir bárust frá Irak i gær að írösk stjórnviild helou sett ný skfl- yröi fyrir lausn kyeiina og barna seni tiu er hakliö í í rak. Sjónvarpsstöðin CNN sagði í gær að frakar krefousl þess ao írökum sem væru í Bretlandi og Frakk- landi yrði leyft að fara úr landi og koma fii íraks gegn þvi aö eriend- uni konutn og bornum væri hleypt frá írak. Talsmaður sendiráðs fr- aka í l.undúnuiii sagði að liaiin vissi ekki til þess að neinar hönilur væru á ferðafrelsi íraka í Bretlandi og þeir gæfo fario hvenær sem þeir vildu. Talsmaóur í laksstjúrnar sagði að þessi krafa heföi ekki verið sett fram af írakssrjom og að engar hömlur væru á ferðafrelsi kvenna Óg bairha frá ncinu landi. I>aft eina sem væri beðið uni væri áð Bretar og Frakkar veiltu flugfeiaginu Iraq Ainvays kndingarleyfi, eidsneytí og aðru hluti tii að þeir gætu flogið heiin mcð vestrænar konur og bðrn. Talsmaðurinn sagði að þeir væru að bíða eftir jákvæðu svari frá stjóra voldura, þar svo þeir geti haf- ið tluínliigiiin á fnlkinu. 132 Bretar og 19 FraWttr bíða nú eftir svari ásamt 66 Japðnum, 14 Bandaríkja- mönnum, % Áströium og 4 öorum. Talsmaour íraksstjórnar sagði að konur og born frá Öorum Evrópu- löiulum væri frjálst að yfirgefa landiö, akíindi cöa gangandi. Verið er að reyna að ná samkomu- Jagi í breska utanríWsrtóunevanu við þau lönd sem flugvétín þarf að fijuga yfir þegar bún fiýgur fra Baghdad til Lundúna, til þess að IníiikomistóhindriiðáiiiillLStarfs- tnaður ráöuneyíisins sagði að allt værlgert eins hrattdg unnt væri öl að fá Bretana heini aftur. Einhverj- ar hindraiiir væru }>ó í veginum cn hann var bjarisýnn á að það tækist aðyfirstígaþær. vonsvikinn yfir að hvergi væri minnst á ofsóknir nasista á hendur gyðingum i Evrópu í formála samn- ingsins. Schaeuble og Krause sömdu um eitt umdeildasta atriðið á 11 klst. löngum fundi sínum — fóstureyðingar — og urðu ásáttir um að halda lögum þær varðandi aðskildum í tvö ár. Á þeim tíma geta v-þýskar konur nýtt sér frjálsari löggjöf í A- Þýskalandi. Þeir urðu einnig sammála um að skjöl varðandi a-þýsku öryggislög- regluna, Stasi, yrðu áfram í A-Þýska- landi. A-þýska þingið mótmælti því á fimmtudaginn að skjölin yrðu flutt í ríkisskjalasafhið í V-Þýskalandi. Samningur þessi er annar í röðinni af mikilvægum samningum sem gerðir hafa verið til að stuðla að sam- einingu ríkjanna. Sá fyrri, sem undir- ritaður var í maí, fjallaði um efha- hagslegan samruna ríkjanna og að sami gjaldmiðill, vestur-þýskt mark, gilti beggja vegna landamæranna eft- ir 1. júlí. Átök milli kristilegra demókrata og sósíaldemókrata í báðum rikjum urðu þess nær valdandi að ekkert yrði úr samningum að þessu sinni. Sósíaldemókratar í A-Berlín sögðu sig úr samninganefhdínni, sem stýrt var af kristilegum demókrötum, í síð- asta mánuði eftir heiftugar deilur um tímasetningu og ýmis atriði samein- ingarinnar. í Bonn þurfti Helmut Kohl að heyja mikla baráttu til þess að fá sósíal- demókrata á sitt band, en tvo þriðju hluta þingatkvæða þarf til að samn- ingurinn teljist gildur. Nú á aðeins eftir að ganga frá því hvernig varnarmálum hins samein- aða ríkis verður háttað fyrir sameig- inlegar kosningar sem fram eiga að fara 2. desember nk. Menn vænta þess að viðræður þýsku ríkjanna og bandalagsríkjanna fjög- urra frá því í seinni heimsstyrjöld, Bandaríkjamanna, Sovétmanna, Breta og Frakka, sem fram munu fara i Moskvu 12. september, muni ganga snurðulaust fyrir sig. Viðræðuaðilarnir sex hafa þegar komið sér saman um helstu atriði, svo sem að landamæri Þýskalands eftir strið verði látin halda sér og þá ákvörðun, að Austur-Þýskaland ger- ist aðili að Atlantshafsbandalaginu. Undirritun samningsins er mikill persónulegur sigur fýrir Helmut Kohl, kanslara V-Þýskalands og Þýskalands frá 3. október. SVIAR SENDA FLUG- VEL TIL BAGHDAD í gær fengu margir Svíar brott- fararieyfi frá írak ög er vonast tíl að allir þeir Svíar, sém vilja yfirgefa landiö, fái leyfi í síðasta lagi á morgun. Senda á flugvél frá SAS í dag til Istanbúl í Tyrk- landi og mun áhöfn vélarinhar bíða þar þangað til ieyfi fæst til að fljúgá velinni til Baghdad, þar sem á að ná í áilar sænskar konur og börn. fslensku konurnar tvær og bðra þeirra hafa ákveðió að yerá áfram tí Kúvæt með eiginmönnum sínum. De Cuellar á gagnlegar viðræður við Aziz Javier Perez de Cuellar. aðalritari Sameinuðu þjóðanna, sem nú reynir að finna lausn á Persa- flóadeilunni, ræddi við utanríkisráðherra íraks, Tareq Aziz, í Jórdaníu í gær og ákváðu þeir að ræðast við aftur. „Viðræðurnar voru gagnlegar og við ræddum ástandið frá öllum sjón- arhornum," sagði de Cuellar við blaðamenn á tröppum konungshall- arinnar i Amman. „Við erum þess fullvissir að þessir fundir séu gagn- legir og míkilvægir og höfum þvi ákveðið að hittast aftur." Perez de Cuellar segir aðaltilgang ferðar sinnar vera þann, að komast að hvort írakar ætli að verða við kröfum Sameinuðu þjóðanna um að hverfa frá Kúvæt og leyfa útlending- um að fara úr landi. Aziz virtist ekki reiðubúinn til að semja um neitt þegar hann kom til Jórdaníu. „Arabar munu ná sínu markmiði þrátt fyrir alheimssamsæri gegn þeim og þeim átökum sem bíða þeirra. Barátta okkar er sögulegs eðlis. Við munum heyja hana af karlmennsku og með fullri reisn. Megi guð gefa að sigurinn falli arö- bum í skaut," sagði hann við blaða- menn. Aziz sagðist kominn til að hlusta á hvað aðalritarinn hefði fram að færa og neitaði að gefa frekari yfirlýsing- ar fyrr en að fundinum loknum. Eftir fundinn sagði de Cuellar að hann tryði þvi ekki að menn væru reiðubúnir að fórna mannslífum og bætti við: „Ef pólitískur vilji er fyrir hendi munum við geta náð árangri." George Bush, forseti Bandaríkj- anna, lét í ljós efasemdir um árangur viðræðnanna en kvaðst fagna öllum tilraunum í friðarátt. „Ég er ekki bjartsýnn eins og er, þvi maðurinn (Saddam Hussein) hamrar stöðugt á kröfum sem eru í algerri andstöðu við Sameinuðu þjóðirnar," sagði hann á fimmtudaginn. I viðtali við franska dagblaðið Le Figaro, áður en hann hélt til Amman, gaf Aziz í skyn að Sameinuðu þjóð- irnar gætu komið á óbeinum viðræð- um milli íraka og óvina þeirra í Persaflóadeilunni. Aziz rifjaði upp afskipti de Cuellars af striðinu milli írans og íraks og sagði: „Þegar allt virtist komið í hnút lagði aðalritarinn fram ályktanir og skjöl fyrir stjórnir beggja rikjanna og gaf þar með deiluaðilum möguleika á viðrasðum, þrátt fyrir það sem á undan var gengið." „Eg veit hreinlega ekkert um hvað maðurinn hefur i huga," sagði ír- akski ráðherrann um aðalritarann sem hefur tekist það á hendur að koma á friði í heiminum. Við komuna til Amman sagði de Cuellar að hann væri reiðubúinn að hlýða á viðhorf íraka en hefði ekki umboð til að semja utan þess ramma sem Öryggisráðið hefur sett með kröfum sínum. Sameinuðu þjóðirnar krefjast þess að Irakar hverfi frá Kúvæt og sleppi þúsundum útlendinga sem þeir halda í þeim tilgangi að fá Bandarikja- menn til að hugsa sig um tvisvar áð- ur en þeir geri árás. SÞ hafa einnig gefið út þá yfirlýs- ingu að innlimun íraka á Kúvæt sé ómarktæk, en írakar segja nú Kúvæt vera 19. héraðið í írak. Ennfremur hefur Öryggisráðið gefið grænt ljós á að gripið skuli til vopna, ef þörf kref- ur, til að viðhalda viðskiptabanninu sem sett var á íraka. I Amman sagði Aziz að verið væri að undirbúa brottflutning vestrænna kvenna og barna frá Bagdad, í sam- ræmi við yfirlýsingu Saddams þar að lútandi, en sagði ekki hvenær þau fengju að fara. I gær komust 18 italskar konur og börn yfir landamærin til Jórdaníu.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.