Tíminn - 17.06.1994, Blaðsíða 14

Tíminn - 17.06.1994, Blaðsíða 14
14 Föstudagur 17. júní 1994 Hluti hátíbardagskrárinnar fór fram á Völlunum og var mannfjöldinn í hátíbarskapi þar sem annars stabar í húbarrigningunni. Kvæöi að norðan Ættjaröarljóðin voru samtvinnuo sjálfstæð- isbaráthjnni og allir þeir sem báru sæmdarheitiö skáld ortu hvatningarljóð og mærðu ættjöröina, söguna og tunguna. Þjóðhátíðarnefndinni sem vann að undirbúningi lýbveld- ishátíðarinnar þótti því sjálfsagt að efna til samkeppni um hátíð- arljóð. Voru skáldin hvött til að semja „alþýðlegt og örvandi ljóð, sem gæti orðið frelsissöng- ur íslendinga." Eða svo segir í auglýsingunni um ljóðasam- keppnina. Heitið var fimm þús- und króna verðlaunum fyrir það Ijóð, er teljist þeirra mak- legt. Þrír prófessorar og doktorar skipuðu dómnefnd. 120 kvæði frá 104 skáldum bárust. Ekkert þeirra þótti full- Rigningiíl barbi þingheim og hátíbargesti á Þingvóllum á lýbveldisdag- inn. Þab má glöggt sjá á þessari mynd sem er af Birni Þórbarsyni forsœtis- rábherra er hann skýrbi frá skeytinu frá Krístjáni K. Þab barst ekki fyrr en kl. 5.15 og voru menn þá orbnir úrkula vonar um ab sfbasti konungur is- lands sendi hinu nýborna lýbveldi kvebjur sínar. Rík'lSStjOrnÍn og fulltrúar erlendra ríkja vib Stjómarrábshúsib 78. júní, en þá héldu hátíbarhöldin áfram í höfubborginni. nægja allskostar þeim krófum sem settar voru en tvö báru af að áliti dómnefndar. Það eru kvæðin „Söngvar helgaðir Þjóð- hátíðardegi íslands 17. júní 1944", og var dulnefni höfund- ar Smárablað. Hitt kvæðið er „íslendingaljóð 17. júní 1944," merkt I.D. Höfundar reyndust vera Unn- ur Benediktsdóttir Bjarklind (Hulda) og Jóhannes úr Kötlum. Það kom nokkuð á óvart að Hulda skáldkona skyldi hreppa verðlaunin fyrir þann mikla kvæðabálk sem hún sendi inn. Hún taldist ekki til stórskáld- anna. Sá kvittur kom upp að dóm- nefndin hefði leitað eftir kvæð- um „þjóðskáldanna" í dul- nefnabunkanum, og er það ekki óeðlilegt. Setti nefndin vel á sig hvar kvæðin voru póstsett. Um- slagið sem kvæðabálkur Huldu var í var stimplaður í pósthús- inu á Akureyri. Þar með var kvæðib stimplað á stórskáldið Davíð Stefánsson, sem bjó á Ak- ureyri. En Hulda bjó þar líka og það varaöist dómnefndin ekki. Hið sanna er að Davíð sendi ekkert kvæði í keppnina, sem dómnefnd sem öðrum þótti óhugsandi því að á þeim tíma var hann dáðasta og mest lesna skáld á íslandi. Hátíðarljóð Huldu þekkjum við best af þremur erindum úr miðbiki ljóðaflokksins. Upp- hafserindi þess kafla hefst á hendingunni „Hver á sér fegra föðurland". Erindin eru vel gerð og eiga langlífi sitt ekki síst að þakka laginu sem við þau er samið. Þab var efnt til samkeppni meðal tónskálda um lög við bestu kvæðin og voru þau send inn með dulnefni eins og há- tíöaljóðin sjálf. Lög bárust frá 27 höfundum. Verðlaunalagið reyndist vera eftir Emil Thor- oddsen og var það samið ein- lieill feginsdagur, heill frelsishagur! Heill, íslenska ættargrund. Heill, norrœn tunga með tignarþunga, hér töluð frá landnámsstund. Heill, öldin forna með höfðingja horfna og heilir þér góðu menn, er harmaldir báruð, sem svanir í sárum og sunguð, svo hljómar enn. í síðasta\kaflanum horfir skáldkonan til framtíðar og biður landi og þjóð velfarnaðar. Síðasta vísa kvæðabálksins: Oyhg, frelsissöngva, frjálsa þjóð, við fánans bjarta þyt. Lát ei fólskvast œskuglóð, ver öllu þjáðu mild oggóð. Lát ríkja ró og vit. göngu við þriðja kafla ljóða- bálks Huldu. Hátíbarljóð Huldu er lítt þekkt utan fyrrgreinds kafla. Hér verö- ur birt fyrsta erindið sem lýsir þeim hugblæ sem ríkti með þjóðinni lýðveldisárið. Hitt verðlaunakvæðið reynd- ist vera eftir Jóhannes úr Kötl- um og er ekki síður þekkt en kvæði skáldkonunnar að norð- an. Það er íslendingaljóðið „Land míns föður, landið mitt." Þórarinn Guðmundsson, fiðlu- leikari og tónskáld, hlaut verð- laun fyrir lag vib það kvæði. Brynjólfur Jóhannesson leikari las kvæði Huldu á Þingvöllum á þjóðhátíðardaginn en Jóhannes las kvæðið sitt. ¦

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.