Tíminn - 28.10.1995, Blaðsíða 15

15
?>döíílO’,8S lUgsblBgUBJ1
Laugardagur 28. október 1995 WffHÍtttí
60 ára:
Egill Sigurðsson
menntaskólakennari
„Enginn stöbvar tímans þunga
nib," segir Davíð skáld Stefáns-
son. En Liljuskáld, Eysteinn
munkur, sagöi um Guð: „Gjörði
hann heim og teygði tíma tvo
jafnaldra í sínu valdi." Innan
marka þeirra jafnaldra líður því
vor, hvort sem hún mælist lengur
eða skemur. Stundum undrast
þeir, sem eldri eru, þegar ungu
mennirnir ná sjötta eða sjöunda
tug allt í einu. Og þó gerðist það
ekki á skammri stundu. Egill Sig-
urðsson var ungur maður, nýtek-
inn að kenna við Menntaskóla
Laugarvatns, þegar ég sá hann
fyrst. Er ég kom sem nemandi í
einn gagnfræbaskóla í Reykjavík,
kynntist ég því, að það er ekki
sjálfgefið ab öllum kennurum,
sem bæði eru vel gefnir og vel
menntaðir, verði auðvelt að skila
þekkingu til annarra, sér í lagi til
unglinga, sem hafa mismikinn á-
huga á námi. Ýmislegt slíkt hefur
stundum líka vib brunnið í
menntaskóla. Oft er ungur kenn-
ari nokkuð nærri stúdentsefnum
að aldri. Strax fór orb af því ab Eg-
ill, þessi látlausi og prúði ungi
maður, réði vel vib að kenna sín
fög, sem voru stærðfræði og töl-
fræöi.
Ég minnist þess, að einhvern
tíma komu tveir göngugarpar
ofan af Mosfelli um haust. Annar
þeirra var vinur okkar, Ólafur
Briem menntaskólakennari, og
hinn var nýkomni kennarinn, Eg-
ill Sigurðsson. Bábir voru þeir
málamenn, annar íslensku- og
bókmenntafræðingur, hinn
stærðfræðingur. Þeir gengu á fjall-
ið til þess ab njóta útsýnis og
máski sáu þeir þar rjúpur, sem
voru að hafa stakkaskipti, en þeir
tóku ekki byssur og daubann með
sér til skemmtunar. Þeir voru gób-
ir gestir. Reykvíkingurinn Egill
var meðalhár, samsvaraði sér vel,
hafbi gráblá augu og ljóst hrokkið
hár, sem fór vel, ljós og norrænn
eins og nafnið bendir til, mabur
mjög kurteis og hefur ekki mætur
á að gjöra hugsanir sínar kunnar.
Og nú er þessi hógværi mennta-
maður búinn að ná sextíu ára
aldri. Ekki lengur ungi kennar-
inn.
Frú Gerður Jóhannsdóttir, sem
er mikill vinur minn, lánaði mér
eitt sinn bók, sem heitir Málsvörn
stærðfræbinnar, eftir Hardy; Ein-
ar Alexandersson þýddi. Ég
sleppti ekki bókinni fyrr en ég
hafði lesið hana alla um kvöldið
og fram á nótt. Hún var svo
merkilega vel skrifuö, til að veita
almenningi ofurlitla innsýn eða
brot af hugmynd um heim stærð-
fræbinnar. Mig minnir, að höf-
ÁRNAÐ HEILLA
undur segði, að hin eiginlega
stærðfræði ætti ekkert skylt við
venjulegan reikning, heldur væri
hún langt þar fyrir ofan, og í raun
og veru gagnslaus. Stærbfræði
væri leikur hugans með fagurlega
uppsettar formúlur. Menn klifra
þangab ekki upp. Stærðfræðigáf-
an verður að vera fyrir hendi, og
síðan leidd til þroska. Egill Sig-
urðsson hefur utanlands og inn-
an ástundað sína mennt í stærð-
fræbinni og þekkir þá heima sem
bókin segir frá. Egill Sigurbsson
kenndi við góðan orðstír 13 vetur
að Laugarvatni.
Svo gerðist það að Laugarvatns
Menntaskóli missti þennan ágæta
kennara, Egil Sigurðsson. Og
hann tók með sér til Reykjavíkur
annan afburðakennara frá Hús-
mæðraskóla Suðurlands, frú
Gerði Jóhannsdóttur. Þau vom þá
gift og fengu bæði kennarastöður
í Reykjavík. Hann kennir vib fjöl-
brautaskóla, sín sömu fög. Og
hún kennir eftir sinni mennt. Það
er víst, að þau bera bæði mikla
umhyggju fyrir framförum nem-
enda sinna.
Húsmæðraskóli Suðurlands var
í húsi, sem bar nafnið I.indin og
var inni í stórum trjágarði með
útsýni á vatnið og Heklu. Skólinn
í Lindinni varð fyrst þröngt set-
inn og frægur um allt land, eftir
að frk. Jensína Halldórsdóttir varð
þar skólastjóri og frk. Gerður Jó-
hannsdóttir yfirkennari. Skólinn
þeirra var yfirfylltur, vetur eftir
vetur 32 nemar. Þeir komu víða
að af landinu. Alla jafna voru þar
líka afbragðs handavinnukennar-
ar. Stórkostlegar jólaskemmtanir
hélt skólinn fyrir Laugarvatns-
börnin. Þá var nú árshátíð nem-
enda vegleg skemmtun. Voru
stúlkurnar látnar vinna að öllu
þessu. Mjög báru þær þess merki á
vorin, að þær höfðu haft gott af
skólagöngunni.
Nýja skólahúsib, sem reist var
síðar fyrir kvennaskólann, varð
líka yfirfyllt vetur eftir vetur, oft-
ast með 60-62 nema. Það er mik-
ill skabi ab þessir fyrstu verk-
námsskólar fyrir ungar stúlkur
skyldu leggjast af.
Við frk. Jensína söknuðum vin-
ar í stað, þegar frú Gerður flutti til
Reykjavíkur með manni sínum,
því að hún var öruggur kennari
og okkar beggja ástrík vinkona,
síglöð og uppörvandi. Og þótt
elskulegar viðtökur voru ævinlega
á heimili þeirra Egils, þá var nú
vík á milli vina. Skólastjóri og yf-
irkennari voru mér alla tíð, eftir
að við kynntumst, eins og tvær
góðar systur. Frú Gerður minnti
mig alltaf á systur mína, sem ég
hafði misst. Mér fannst Gerður
jafnvel lík henni í sjón, og svo
mjög í allri framkomu með ljúfri
glaðværð, umhyggju og skör-
ungsskap. Segja má, að þær voru
báðar alltaf jafn skemmtilegar og
líflegar að hitta. Auk þess eignað-
ist ég mikla vini þar sem var frú
Hanna, systir Gerðar, og Sigurbur
maður hennar og dætur þeirra,
Lilja trúboði og frú Guðrún og
Valur maður hennar Þorvaldsson,
landbúnaöarráðunautur, og börn
þeirra. Hafa þau öll verið mér sem
náið skyldfólk.
Ég þakka frú Gerði vinkonu
minni alla hennar elskusemi og
skemmtilega samveru á liðnum
árum og báðum hjónum alveg
sérstæða gestrisni á þeirra fallega
heimili.
Ég get óskab þeim báðum til
hamingju með vel unnin störf,
einnig óskir um blessun á nýjum
tímamótum og áframhaldandi
farsæld í lífi og starfi.
Innileg afmæliskveðja frá húsi
mínu,
Rósa B. Blöndals
DAGBÓK
Lauqardaqur
28
október
301. daqur ársins - 64 daqar eftir.
43. víka
Sólris kl. 8.56
sólarlag kl. 17.26
Dagurinn styttist
um 6 mínutur
Félag eldri borgara í
Reykjavík og ná-
grenni
Sunnudagur 29. okt.: Bjóbum
vetur velkominn í Risinu í
kvöld kl. 20.
Brids, annað sinn í minning-
armóti Jóns Hermannssonar, í
Risinu kl. 13.
Félagsvist í Risinu kl. 14 og
dansað í Goðheimum kl. 20.
Félagsfundur í Risinu með
heilbrigðis- og tryggingaráð-
herra mánudag 30. okt. Fundar-
efni áhrif fjárlagafrumvarpsins á
kjör ellilífeyrisþega.
Söngvaka kl. 20.30 í Risinu
mánudag. Stjórnandi Jón Tóm-
asson.
Gjábakki, Fannborg 8
Ný námskeib hefjast n.k.
þribjudag. Enn er hægt að bæta
við á nokkur námskeið. Síminn
er 554-3400.
„Forn frægðarsetur":
Borg á Mýrum
Sunnudaginn 29. október fer
Útivist þriðja áfanga ferðaraðar-
innar Fom frægðarsetur". Ab
þessu sinni verbur Borg á Mýr-
um fyrir valinu.
Séra Þorbjöm Hlynur Árnason
mun stikla á stóm um sögu
stabarins. Ab því loknu mun
hópurinn ganga gamla alfara-
leið frá Borg.
Mæting fyrir kl. 9.30 við Akra-
borg í Reykjavíkurhöfn (athugið
breyttan brottfarartíma frá áætl-
un). Frá Akranesi verður ekið í
rútu upp í Borgarnes. Áætlab er
að koma til baka til Reykjavíkur
kl. 18.
Haustferö Minja og
sögu
Haustferö Minja og sögu verð-
ur að þessu sinni farin sunnu-
daginn 29. október. Gengið
verður um Vesturbæinn undir
leiðsögn Guðjóns Friðrikssonar
sagnfræðings.
Lagt veröur af stað frá Bæjar-
fógetagarbinum (gamla kirkju-
garðinum) á horni Aðalstrætis
og Kirkjustrætis kl. 13.30 og
gengið upp Grjótagötu. Því
næst verður haldið eftir Garða-
stræti til norðurs og farið niður
stíginn meðfram Unuhúsi til
Mjóstrætis og þaban Fischer-
sund uns komið er á Abalstræti.
Þá er ætlunin að ganga Vestur-
götu að Stýrimannastíg og síðan
upp hann og ljúka gönguferb-
inni við gamla Stýrimannaskól-
ann.
Hugab verður að sögu, mann-
lífi og byggingarlist.
Félagsmenn, fjölmennum og
tökum með okkur gesti. Þátt-
taka er ókeypis og öllum vel-
komin.
P.s. Að lokinni göngunni gefst
kostur á aö kaupa hressingu (kr.
340-540) á Kaffi Reykjavík, Vest-
urgötu 2, spjalla saman yfir
kaffibolla og beina fyrirspurn-
um til Guðjóns Friðrikssonar.
Að yfirlögðu rábi
(Murder in the First) ★★★
Handrít: Dan Cordon.
Leikstjórí: Marc Rocco.
Abalhlutverk: Chrístian Slater, Kevin
Bacon, Cary Oldman, Brad Douríf,
Embeth Davidzt og R. Lee Ermey.
Regnboginn.
Bönnub innan 12 ára.
Hér er fjallaö á áhrifaríkan hátt um
frægt morömál í Bandaríkjunum,
en þegar réttað var yfir sakborn-
ingnum, þá snerist málið meira
um sekt eða sýknu hins alræmda
Alcatraz-fangelsis.
Nýútskrifuðum lögfræðingi,
James Stamphill (Slater), er falið að
verja Henri Young (Bacon), sem
sakaður er um að hafa myrt sam-
fanga sinn í Alcatraz. Mál hans
virðist í fyrstu óverjandi, þar sem
fjöldi fanga sá hann stinga mann-
inn til bana. Þegar hins vegar
Stamphill heyrir sögu Youngs, sem
dæmdur var til fangelsisvistar fyrir
að stela 5 dollumm og eyddi þrem-
ur ámm í einangrun fyrir flóttatil-
raun, auk þess aö þola pyntingar af
hálfu fangelsisstjórans (Oldman),
þá sér hann að moröinginn á sér
málsbætur. Fórnarlamb Youngs
var sá sem reyndi að flýja með
honum og benti síðan á hann sem
forsprakkann og slapp þannig við
einangrun.
Með góðu handriti og frábærum
leik tekst að gera þessari sögu raun-
sæ, trúverðug og umfram allt á-
hrifamikil skil. Það er Stamphill
sem segir söguna af kynnum sín-
um vib Young, ævi hans og mál-
inu, sem varð til þess ab hlutverk
Alcatraz, „fyrirmyndarfangelsis-
ins", var tekiö til endurskoðunar.
Máli Youngs em gerð ítarleg skil
sem og réttarhöldunum yfir hon-
KVIKMYNDIR
ÖRN MARKÚSSON
um, en þetta er gert án þess að það
sé á kostnab vandaðrar persónu-
sköpunar. Helsti gallinn við mynd-
ina er að það er fært full mikiö í
stílinn í kvikmyndatökunni. Sag-
an stendur alveg fyrir sínu án allra
„stæla" í tökum, sem virka bara
truflandi.
Aðalleikararnir tveir, Christian
Slater og Kevin Bacon, standa sig
með afbrigðum vel, en þó verður
ab taka Bacon sérstaklega út, því
hann sýnir sannkallaðan stórleik í
hlutverki Youngs.
Að yfirlögðu ráði er vönduð og
áhrifamikil mynd, sem er með því
betra í kvikmyndahúsum borgar-
innar þessa daganna. ■
Sýningarstúlkur
(Showgirls) 1/2
Handrit: joe Ezsterhas.
Leikstjóri: Paul Verhoeven.
Abalhlutverk: Elizabeth Berkley, Cina
Gershon, Kyle MacLachlan, Robert Davi,
Gina Ravera og Clenn Plummer.
Bíóborgin og Bíóhöllin.
Bönnub innan 16 ára.
Sýningarstúlkur er fjarskalega ómerki-
leg mynd í alla staði og fær hér þann
vafasama heiður að falla í flokk
mynda, sem Bandaríkjamenn kalla
„sexploitation"-myndir. Erfitt er að
þýða þetta orð á íslensku, en gróft skil-
greint eru þetta myndir, þar sem nekt
og kynlíf eru notuð til að fylla upp í lé-
legan söguþráð eöa án þess að það
komi söguþræöi nokkuð viö.
Sagan segir af Nomi Malone
(Berkley), stúlku með vafasama fortíð,
sem kemur til að „meikaða" í Las Veg-
as. Hún gerist fatafella á vafasamri
búllu, en dreymir stærri hluti, þ.e. aö
komast að sem berbrjósta dansari í
einhverri stórsýninganna. En leiðin á
tindinn er þyrnum stráð og baráttan
við aörar stúlkur er hörð. Fyrir utan
það eru síöan margir vondir karl-
menn, sem stjórna öllu saman.
Söguþráðurinn er svo dæmalaust
vitlaus að þaö nær engri átt. Til að fela
hvaö lítið er í hann spunniö er fyllt
upp í með löngum og leiöinlegum
dansatriðum með tilheyrandi brjósta-
skaki (sama atriðið er m.a.s. sýnt
þrisvar með örlitlum frávikum). Til aö
kóróna síðan ósmekklegheitin er
skellt inn sem hliðarsögu ógeðfelldri
nauögun, þegar hefði verið nærtækara
að vinna betur úr fátæklegri aðalsög-
unni. Nekt kemur hér söguþræði
vissulega við, en eftir aö myndinni
lýkur spyr maður sig hvað söguþráður-
inn kom nektinni eiginlega við. Nekt
kemur viö sögu meira og minna allan
tímann, en sagan er látinn mæta af-
gangi.
Leikararnir em síðan sérkapítuli
útaf fyrir sig. Elizabeth Berkley fellir
föt ágætlega svo langt sem það nær en
þegar hún opnar munninn þá vandast
málið allvemlega. Aðrir leikarar em
litlu skárri. Það er orðið slæmt ástand-
ið þegar Robert Davi, sá alræmdi B-
myndaleikari, stendur upp úr leik-
araflómnni.
Það er vel skiljanlegt að kvenrétt-
indakonur hafi hakkað þessa mynd í
sig. Sýningarstúlkur er karlrembu-
mynd af verstu gerö en það er e.t.v.
bót í máli hversu hundleiöinleg og
vitlaus hún er. ■
Netið
(The Net) ★★
Handrit: John Brancato og Michael Ferr-
is.
Leikstjóri: Irwin Winkler.
Abalhlutverk: Sandra Bullock, Jeremy
Northam, Diane Baker og Dennis Miller.
Sagabíó og Stjörnubíó.
Bönnub innan 12 ára.
Það er í tísku þessa daganna í
Hollywood að framleiöa myndir,
sem byggja á tölvum, tölvusam-
skiptum og ýmis konar sýndar-
veruleika. Netið er bara ein af
mörgum og áhorfendur mega eiga
von á fleirum í kjölfarið vegna vel-
gengni hennar í miöasölunni.
Þessi velgengni er meira til marks
um að Sandra Bullock er rísandi
kvikmyndastjarna, en að myndin
sem slík sé svo góö.
Hún leikur tölvusérfræöinginn
Angelu Bennett, sem dag einn
kemst óvart yfir hættulegar upp-
lýsingar. Áður en varir er stór-
hættulegur morðingi farinn aö
elta hana og hópur tölvuhakkara,
sem geta brotist inh í hvaða
gagnabanka sem er, búnir aö
breyta opinberum upplýsingum
um hana, þannig að allt í einu er
hún skráö undir öbru nafni og eft-
irlýst af lögreglunni. Hún getur
hvergi verið óhult og veröur að
treysta á kunnáttu sína í tölvu-
fræðunum til aö geta snúist til
varnar.
Þaö tekst á köflum að gera úr
þessu spennandi atburðarás, en
hasarinn dettur alltaf niöur inn á
milli. Það er fyrst og fremst í
kringum tölvurnar, sem tekst að
gera söguna áhugaverða, en það er
einungis þreytandi og tilgeröar-
legt þegar reynt er aö koma til-
finningum og misgáfulegum sam-
ræöum að í handritinu. Þetta er
leiðinlegur löstur á myndinni, því
hugmyndin er góð og um margt
mjög athyglisverð á upplýsinga-
öldinni. Það heföi mátt vinna
mun betur úr þessum efnivið.
Eins og áður sagöi er Sandra
Bullock orðin ein af stóru númer-
unum í Hollywood og getur nú
krafist um 7 milljón dollara fyrir
hverja mynd. Þótt hún sé alls ekki
léleg leikkona, þá er hún einhvern
veginn ekki mjög trúverðug í hlut-
verki sínu hér.
Netið er sæmilegasta afþreying,
þótt heildin gangi ekki upp. Veikt
handrit kemur í veg fyrir það.