Tíminn - 17.07.1996, Blaðsíða 5

Tíminn - 17.07.1996, Blaðsíða 5
Mibvikudagur 17. júlí 1996 Álver á Keilisnesi aftur á dagskrá „Aftur er nú verið að fara yfir ráða- gerðir um álbræðslu á íslandi, sem kosta mundi $ 1 milljarð og nyti ódýrs rafmagns frá vatnsaflsvirkj- unum, en þær voru lagðar á hill- una snemma á tíunda áratugn- um." Svo sagði Financial Times frá 30. maí 1996 og enn: „Ab álverinu stæbu þrjú fyrirtæki í félagi — Al- umax í Bandaríkjunum, Gránges í Svíþjóð og Hoogovens í Hollandi — en á fyrsta ársfjórðungi 1997 af- ráða þau hvort þau ráðast í bygg- ingu versins, að stjómarformaður Alumax, Allen Born, skýrði frá í gær." „í athugun er að reisa álverib í tveimur áföngum. Á hinum fyrri yrði reist ver, sem framleitt gæti 200.000 tonn af áli á ári og tæki til starfa 2000-2Q02. Á hinum síðari yrði annað upp sett, sem árlega ynni líka 200.000 tonn, ári eða svo síbar, eftir markabsstöðu. — Fram- kvæmdin krefðíst þátttöku ís- lensku ríkisstjórnarinnar, því að auka þyrfti vinnslugetu fallvatns raforkuvera landsins." „Eftir að Born hafði skýrt fjár- festum og peningamarkaðsfræð- ingum í London frá stöðu mála, skýrði hann frá því, að kostur þessi væri fyrirtæki sínu ekki aðeins álit- legur vegna hins lága orkukostnab- ar á íslandi, heldur yrði álib líka unnið innan Evrópska efnahags- svæðisins. — Nú er 6% tollur á áli, innfluttu í Evrópubandalagið. Sem stæði kæmist Alumax hjá því að greiða þann toll. Það skipti á málmum við evrépsk fyrirtæki, sem festa þyrftu kaup á áli í Banda- ríkjunum, en óvíst væri hve lengi því yrbi fram haldib, því ab við- skipti bandaríska Alumax- hópsins færu vaxandi í Evrópu." „Á döfinni er þannig nýtt álver á íslandi, aðeins sjö mánuðum eftir að Alusuisse-Lonza, svissneski fyr- irtækjahópurinn, tilkynnti aukn- ingu afkastagetu álbræbslu sinnar VIÐSKIPTI þar um 62.000 tonn á ári, eba upp í 162.000 tonn 1997. — Born tók hins vegar fram, ab bygging álvers á íslandi væri abeins einn af mörg- um kostum, sem Alumax ætti og í athugun væru. Annar væri ab tvö- f alda afköst Lauralco-versins í Que- bec í Kanada, sem ab öllu leyti væri í eigu Alumax' og framleiddi 215.000 tonn af áli á ári. Raforku- verib Quebec-Hydro, sem legbi því til rafmagn, hefbi umfram vinnslu- getu, þar eb horfib var frá fyrirhug- abri stækkun Alouette- álversins í fyrra. Hoogovens er einn fimm eig- enda þess, og sakir þessa hefur þab mikinn hug á framkvæmdum á ís- landi, ab Born sagbi." „Bob hefðu Alumax líka borist frá talsmönnum fyrir álver á undir- búningsstigi í Austurlöndum nær og Subur-Ameríku, sem sæktust eftir verkþekkingu þess. Þau bob yrðu líka athugub, en aubsætt væri ab í þeim heimshluta væri pólitísk og peningaleg áhætta meiri en í Noröur- Ameríku." „Born tók fram, ab í íslensku ál- veri, ef byggt yrði, mundi Alumax eiga 40% og verða rekstraraðili þess. Hoogovens og Gránges mundu hvort um sig eiga 30%. Neytt yrði væntanlega sömu tækni og beitt er í Mt. Holy-álveri Alum- ax í Bandaríkjunum, en inn í hana voru felldir tækniþættir frá Alcoa sem Alumax." „Alumax er fimmti helsti fram- leiðandi áls í heiminum. Það býst vib, ab álframleibsla sín í ár svari nær til árlegrar framleibslugetu sinnar, 671.000 tonna. Born sagbi, ab fyrirtækið kysi að vera „aflögu- fært" um ál. Um 60-70% fram- leiðslu sinnar notar það í eigin verksmiðjum, en selur viðskipta- vinum það, sem umfram er. — Eft- irspurn eftir áli vex um a.m.k. 2% á ári. Þannig er árlega þörf á nýrri meðalstórri álbræbslu, ab Born hafbi á orbi. í ár héldust frambob og eftirspum áls í hendur, en hann taldi horfur á, ab eftirspurn eftir því yrbi umfram frambob 1997 eba 1998." Sigurbur Lárusson: Að loknum forsetakosningum Nú nýlega hefur verið kjör- inn nýr forseti íslands til næstu fjögurra ára. Hann var kjörinn með svo afgerandi miklum meirihluta þjóðarinnar aö aðeins er eitt dæmi í sögu lýð- veldisins um meiri atkvæðamun í kosningum til embættis forseta íslands, en þab var þegar Kristján Eldjárn var kosinn forseti sumar- ið 1968. Ég vil nota tækifærib til ab óska nýkjörnum forseta, Ólafi Ragnari Grímssyni, hjartanlega til ham- ingju með þetta mikla og vanda- sama embætti sem þjóðin hefur falib honum. Sjálfur er ég ekki í neinum vafa um ab hann muni rækja þetta embætti með miklum sóma. Eins og í fyrri kosningum til forsetaembættisins skiptust menn í fylkingar um frambjóð- endur, eins og eblilegt er. En þeg- ar þjóðin hefur fellt sinn dóm og úrslitin eru jafn ótvíræð og nú, hlýt ég að vona að landsmenn all- ir sem einn fylki sér að baki for- VETTVANGUR „Þessi heimboð, sem Vigdís minntist á, hljóta að verða kostuð afþeim sem standa fyrir heimboðunum, svo að hún þarfvœntanlega ekki að bera neinn kostnað afþeim. Enda voeri slíkt afar óvenju- legt. Þessvegna erþetta frumhlaup forsœtisráðherr- ans alveg furðulegt." seta sínum. Fyrstu dagana eftir úr- slitin virtust sumir eiga erfitt meb ab sætta sig vib úrslitin. En von- andi eru allir nú búnir ab sætta sig vib orðinn hlut. Nýja forsetans bíba vissulega mörg vandasöm verkefni. Það er mjög vandasamt verkefni að taka við forsetaembættinu úr höndum Vigdísar Finnbogadóttur, sem hefur verib elskub og dáð af nær öllum landsmönnum. En ég vona innilega að hann valdi því verk- efni og er sannfærður um það. Ég spái því ab eftir fjögur ár verbi hann búinn ab vinna sér traust mikils meirihluta landsmanna. Það kom strax fram hjá Vigdísi eftir kosningarnar ab hún þyrfti ekki ab kvíba því að hún hefbi ekki nóg ab gera næstu misserin. Henni stæbu til boba mörg verk- efni, til dæmis heimbob til út- landa til fyrirlestrahalds og einnig heimbob til erlendra þjóbhöfb- ingja, ef ég hef ekki misskilið fréttir í útvarpi og sjónvarpi. En svo kom ein furbuleg frétt frá forsætisrábuneytinu. Sagt var ab ríkisstjórnin hafi samþykkt ab veita Vigdísi einnar milljón króna styrk á ári næstu árin til utan- landsferða og landkynningar. Ég get ekki skilib þetta á annan veg en sem vantraustsyfirlýsingu á nýkjörinn forseta af hálfu for- sætisráðherrans. Fróðlegt væri ab vita hvort þessi ákvöröun hefur verib borin upp á fundi ríkis- stjórnarinnar og hve margir ráb- herrar stjórnarinnar hafi sam- þykkt þessa tillögu forsætisráð- herra. Þab má ekki misskilja þessi orb mín þannig ab ég sé ab amast vib því að Vigdís ferbist til útlanda og kynni landib fyrir öbrum þjób- um, eins og hún hefur gert svo mikib af í sinni forsetatíð með ágætum árangri og sinni glæsi- legu framkomu. Hún hefur sjálf skýrt þjóðinni frá því ab framhald verbi á slíkum ferbum og er þab aubvitað gób vibbót við kynn- ingu forseta íslands, en forsetinn verbur framvegis sem hingab til ab vera andlit þjóbarinnar út á vib; þab hlýtur ab vera stór hluti af starfi hans, eins og veriö hefur. Þessi heimbob, sem Vigdís minntist á, hljóta ab verba kostub af þeim sem standa fyrir heim- bobunum, svo ab hún þarf vænt- anlega ekki ab bera neinn kostn- ab af þeim. Enda væri slíkt afar óvenjulegt. Þessvegna er þetta frumhlaup forsætisrábherrans al- veg furbulegt. Ég fæ ekki betur séð en ab þetta sé gert til ab gera lítib úr hæfileikum nýkjörins for- seta til ab koma fram erlendis sem fulltrúi þjóbarinnar. Svona til- burðir eiga sér ekkert fordæmi í sögu lýðveldisins á íslandi. Höfundur er fyrrum bóndi.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.