Náttúrufræðingurinn - 1936, Blaðsíða 18

126 NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN
iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiuiir
grunnsævisdýr, sem lifir á sendnum botni á 2—50 m dýpi í N-
Atlanzhafi, frá Noregi til Ermasunds og við NA-strönd N-Am-
eríku. Hér við land
er hann mjög algeng-
ur frá fjöru og niður
á 50 m, umhverfis allt
landið og fæst oft í
ádráttarvörpur og
hrognkelsanet. Hann
lifir á hræjum og
ýmsu lifandi, sem
hann nær í, og er
sterkur og áræðinn.1)
11. md. 1. stóri trjónukrabbi, 2. skjöldur af litla sjija hrúðurkarl-
trjónukrabba. (Úr Danm. Fauna).
ar, mottuldyr og pol-
ýpar á honum. Höf. hefir séð hann í Reykjavík með egg undir hala
frá 7. marz til 20. des. Þessi trjónukrabbi er all-stórt dýr, og mætti
sennilega nota hann til beitu og jafnvel til manneldis, eins og gert
er í útlöndum.
2. Litli trjónukrabbi (H. coarctatus Leach) er mik-
ið minni og grannvaxnari en hinn (skjaldarlengd allt að 65 mm,
en tíðast aðeins 30—40 mm) og skjöldurinn breiðari framan til.
Liturinn Ijós-mógrár. Hann á heima í N-íshafi og Norður-hafi til
Englands á 5—100 m og á hörðum botni. Hér er hann mjög al-
gengur frá fjöruborði niður að 300 metra dýpi, umhverfis alt
landið eins og höf hefir komizt að raun um á rannsóknaferðum
sínum, og er tíður í mögum ýmissa fiska, eins og þyrskling, stút-
ung og smálúðu. Mæður með egg undir hala hefir höf. séð í júlí
og ágúst. Oft er hann vaxinn pólýpum, mosakóröllum og smáþör-
ungum og limirnir stýfðir.
3. Tröllkrabbi (Geryon tricLens Kröyer) (14. md.) er
stærstur allra norrænna krabbategunda, skjaldarlengdin allt að
160 mm, breiddin 180 og fóthafið ca. 700 mm. Ganglimirnir eru
mjög vel þroskaðir, en tengurnar tiltölulega smáar. Framrönd
skjaldarins hefir 3—5 stórar bogtennur hvoru megin augnanna.
Liturinn er að mestu rauður, og er sagt að augun lýsi. Tröllkrabb-
1) Oft er hann og fleiri krabbategundir með einn eða fleiri ganglim þver-
kubbaðan. Það eru ekki afleiðingar af orrustu, heldur ráð, sem dýrið hefir,
ef það festir fót milli steina eða í fiskkjafti. Dettur þá fóturinn í sundur á
ákveðnum stað, en vex svo á ný við næstu hamskipti.