Náttúrufræðingurinn - 1936, Blaðsíða 32

140 NÁTTÚRUFE ÆÐINGURINN
iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiinr
ann. I engu gróðurfélagi mýrlendisins verður það jafn greini-
legt og í flóanum. Um leið eru útilokaðar þaðan aðrar tegundir
en þær, s.em meðalkröfur gera í þeim efnum. Þegar jarðvatnið
er alltaf kyrrt, verður efnabreyting þar hæg og jarðvegur súr.
Steinefni safnast í jarðveginn, án þess að leysast upp, þegar
vatnið er alltaf mettað af þeim. Þannig verður úr minni efna-
forða að velja fyrir plönturnar en þar, sem efnabreyting jarð-
vegsins er síör og efld af lífsstarfi alls konar smávera, dýra og
plantna. Slíkt samverulíf er harla lítið í mýrlendi og minnst í
flóanum.
Þá skal athugað hverjar tegundir blómplantna vaxa í flóanum.
Fyrst ber þar að telja klófífuna. Hún er sú tegund, sem mest er
af og mestan svip gefur flóanum. Flestir munu þekkja hin fann-
hvítu fífusund, sem hvervetna er að sjá um land allt. En stundum
ber minna á blóm- eða réttara sagt aldinskipun fífunnar, en hvíti
liturinn stafar af litnum á hárum þeim, er vaxa út úr aldini henn-
ar, til þess að feykja þeim með á vængjum vindanna. Þegar lítið
ber á fræullinni og blaðvöxturinn er yfirgnæfandi, er flóinn kall-
aður brokflói, því að blöð fífunnar kallast brok. Brokið er með
dökkgrænum lit og oft með meira eða minna rauðum eða brúnleit-
um biæ; blöðin eru oft hringuð upp til endanna, hringabrok. Lit-
ur broksundanna er aldrei jafn fagurgrænn og annara mýra, held-
ur með óhreinum litblæ. Fylginautar fífunnar eru ýmsar starir;
má þar einkum telja þessar: Vetrarkvíði, með löngum, skriðulum
stönglum, sem liggja hvervetna um yfirborð flóans og boða snjó-
dýptina á vetrum, að því er þjóðtrúin segir. Önnur tegund er Ijósa-
störin eða blástörin, sem hún einnig er kölluð. Hún vex þó einkum
í hálendisflóum. Þar verður hún oft allstórvaxin, enda þótt hún
nái ætíð mestum þroska í pollum og tjörnum. Þar sem mikið vex
af henni, fá flóarnir ljósblágrænan lit. Þá er hrafnastör, hengi-
stör og mýrastör tíðir íbúar flóans. Hengistörin vex oft í hinum
blautustu hlutum hans, en mýrastörin þar sem þurrast er. Ann-
ars er hún aðaltegund starungsmýrarinnar. — Sérkennilegt er það,
hve fátt er blómfagurra jurta í flóanum. Hinar einu þeirra eru
einstöku blómguð horblaðka eða mýrakólfur með hvítum blóm-
klösum, og engjarós með dökkum blómum, þar sem votast er í
flóanum. En báðar þessar tegundir eru af skornum skammti og
stuðla lítið að því að gefa flóanum svip. Smárunna gætir stundum,
en verði þeir áberandi til muna, er ekki lengur um flóa að ræða,
heldur er komið að öðru gróðurfélagi, viðarmýrinni. Flói er út-