Vorið - 01.06.1944, Side 20

VORIÐ
VALDIMAR V. SNÆVARR:
Smásaga með eftirmála.
i.
I bæ einum á Rússlandi bjó fá-
tæk ekkja, og starfrækti litla veit-
ingastofu, aðallega fyrir sjómenn.
Dag nokkurn sátu þar inni fáeinir
sjómenn og hresstu sig á víni. Þeg-
ar þeir voru farnir, fann ekkjan
peningabuddu á gólfinu, sem hún
þóttist fullviss um, að einhver
gestanna hefði týnt eða skilið eftir.
Strax hljóp hún niður að höfninni
með peningana og ætlaði sér að
hafa upp á eigandanum og skila
honum því, er hún hafði fundið.
En þá var skipið farið. Sneri hún
þá heimleiðis við svo búið og læsti
peningana niður hjá sér. Liðu svo
ár, án þess nokkur gerði tilkall til
þeirra. Nágrannar hennar sögðu
við hana: „Þér er óhætt að nota
peningana; aldrei kemur þú þeim
til skila, hvort sem er.“ „Nei, ekki
geri ég það,“ svaraði ekkjan. „Ég
slæ ekki eign minni á það, sem
menn týna í mínum húsum.“ Enn
liðu ár, þar til nokkrir veðurbitnir
og útiteknir sjómenn slangruðu
inn í veitingastofu ekkjunnar seint
að kveldi og settust þar við borð
og fengu sér „hressingu“. Ekkjan
komst brátt að því af tali þeirra,
að langt var síðan þeir höfðu síð-
ast komið í heimahöfn, og tóku
þeir að minnast á „ýmislegt frá
gömlum dögum“. „Nei, fyrir 8 ár-
um var ég „fallega plokkaður“ hér
í bænum,“ sagði einn þeirra. „Ég
átti þá 700 rúblur’) í buddunni,
en týndi henni svo með öllu sam-
an. En mér var það alveg mátu-
legt. Ég var blindfullur og ég vissi
naumast, hvað ég gerði.“ — Ekkj-
an, sem heyrt hafði samræðurn-
ar, tók þá til máls og sagði: „Já, en
getur nú ekki skeð, að peningarnir
komi til skila, þótt langt sé um lið-
ið?“ „Nei og aftur nei! Svo heið-
arlegur er ekki heimurinn," svar-
aði sjómaðurinn. Ekkjan gekk þá
þegjandi að hirzlu nokkurri, lauk
henni upp, tók þaðan peninga-
budduna og lagði hana á borðið
hjá eigandanum. „Sjáðu nú, hvort
ekki eru til heiðarlegir menn í
heiminum," mælti hún um leið.
II.
Þessa litlu sögu hef ég þýtt úr
erlendu smásagnariti. Mér finnst
sagan þess verð, að henni sé gaum-
ur gefinn. Það er ekki laust við, að
mér finnist að heiðarleiki og skil-
vísi sk-ipi oft lægri sess en þeim
ber í daglegu líf voru á þessum
dögum. Vonandi lagast þetta. En
gætið þess, lesendur góðir, að eng-
inn skapaður hlutur lagast af
sjálfu sér. Það verður eitthvað að
gera til þess. Hverjir eiga að beita
J) Rússnesk rúbla jafngilti þá 4 ísl.
krónum.