Æskan - 01.11.1954, Page 45

ÆSKAN
M illjónum
j sjúklinga bjargað. \
Milljónir manna i liitabeltislöndun-
um þjást af hræðilegri sárasótt, er
yaws nefnist. Áður en penicillin kom
til sögunnar var engin örugg lækning
til við þessari veiki. Menn, sem tóku
veikina, urðu venjulega aumingjar
allt sitt líf. Nú er aftur á móti liægt
að lækna þennan sjúkdóm með þvi
að gefa sjúklingunum eina sprautu af
penicillini, sem kostar um þrjár krón-
ur. Fyrir atbeina Barnahjálpar Sam-
einuðu þjóðanna hefur þegar hátt á
þriðju milljón yaws-sjúklinga verið
hjálpað. En það er aðeins bvrjunin. Á
yfirstandandi ári hefur verið hafin
herferð til að útrýma sárasóttinni
með öllu úr mörgum hitabeltislöndum.
Yaws-veikinni er auðvelt að lýsa,
en það er erfitt að gera sér i hugar-
lund, livað sjúklingurinn kvelst. Veik-
inni er þannig lýst, að hún sé graftar-
kýlasótt. Kýlin koma fyrst hingað og
þangað á likamann, færast siðan á
iljar manna, svo þeir geta ekki gengið,
þá á lófa manna, þannig að þeir
verða ófærir til vinnu. Að lokum
leggst sjúkdómurinn á beinin og gref-
ur þau sundur likt og viðarmaur étur
í sundur tré.
Þessi hitabeltis sárasótt er sjahlan
banvæn. í þess stað tærist líkaminn
af graftarkýlum. Sjúklingurinn kvelst
hræðilega og getur að lokum enga
björg sér veitt. — Sjúkdómurinn minn-
ir á lioldsveiki, en er miklu skæð-
ari og smitnæmari. Venjulega byrj-
ar sjúkdómurinn hjá börnum og ungl-
ingum, eftir að bakterían, sem hon-
um veldur, liefur komizt i smáskrámu
eða sár.
Öldum saman — að minnsta kosti
í 500 ár — liafa milljónir manna í
Afríku, Asíu og Suður-Ameríku þjázt
af Yaws, án þes að nokkuð hafi verið
hægt að gera til að lækna sjúkling-
ana. En svo kom penieillinið til sög-
unnar og hefur það reynzt hreint
undralyf gegn sárasóttinni eins og
svo mörgum öðrum meinum. Lækn-
ingin er auðveld, krefst ekki sæng-
úrlegu né sérstaks lækniseftirlits á
undan eða eftir. Lækningin er likust
kraftaverki.
Óteljandi sögur eru til um þakkláta
yaws-sjúklinga, sem náð liafa fullri
heilsu og likams- og sálarkröftum
með einni sprautu af penicillini frá
Barnahjálp Sameinuðu þjóðanna.
Fyrir skömmu sagði bóndi einn i
Indónesiu, sem þjáðst hafði af yaws,
sögu sína á þessa leið:
„Fyrir sex mánuðum var ég yaws-
sjúklingur og gat ekki séð fyrir konu
minni og börnum. í heilt ár hafði
ekki verið sáð i hrísgrjónaakurinn
okltar. Ég varð að selja einasta uxann
okkar, til þess að við gætum dregið
fram lifið.“
Þegar hjúkrunarlið frá Sameinuðu
þjóðunum kom i þorpið, þar sem
bóndinn átti heima, var hann einn al'
þeim fyrstu, sem fékk penicillin-
sprautu.
„Mánuði síðar,“ sagði bóndinn,
„voru öll sár gróin á líkama mínum.
Ég fékk vinnuþrek á n>r og sáði i ak-
ur minn. í næsta mánuði skerum við
upp, þöklc sé undralyfinu góða og
Barnahjálp Sameinuðu þjóðanna.“
Fyrir nokkrum vikum var hátið
haldin i þorpi einu á Java til heiðurs
penicillin-lyfinu og Sameinuðu þjóð-
unum. Þorpsbúar dönsuðu lengi nætur
til þess að gleðjast yfir, að fjöldi
þorpsbúa hafði læknazt af sárasótt.
Meðal þeirra, sem þátt tóku í dans-
inum, voru unglingar, sem fyrir mán-
uði siðan skriðu á hnjánum, eða
drógust áfram vegna yaw-sára á
iljunum.
Frá því að Barnahjálp Sameinuðu
þjóðanna og Alþjóðalieilbrigðisstofn-
unin hóf herferð gegn yaws, árið
1950, hafa 8 milljónir sjúklinga verið
skoðaðir af hjúkrunarliði samtakanna.
Af þessum 8 milljónum hefur verið
hægt að veita 2.5 milljónum manna
lijálp og fullan bata. Nú ráða sam-
tökin yfir penicillin-birgðum, sem
ættu að nægja til að lækna sjö sinnum
fleiri yaws-sjúklinga.
O
Snati.
Einu sinni var fjölskjdda, sem átti
heima á Englandi, nokkuð langt frá
Lundúnum.
Einu sinni tóku lijónin sér ferð á
hendur til Lundúna, en þegar þau
voru komin fáeinar milur frá heimili
sínu, tóku þau eftir þvi, að Snati, litli
livolpurinn þeirra, hafði elt þau að
heiman. Og af því að þau vissu ekki,
hvernig þau ættu að koma honum
lieim, skildu þau liann eftir á veit-
ingahúsi nokkru og báðu veitinga-
manninn að fara vel með hann, og
hann lofaði því.
Nokkrum vikum seinna, þegar þau
komu aftur, námu þau staðar hjá veit-
ingahúsinu og spurðu eftir hvolpinum.
En þá var þeim sagt, að hann væri
farinn þaðan, og þótti þeim það leið-
inlegt. Samt fullvissaði veitingamað-
urinn þau um, að það væri elcki sér
eða heimilisfólkinu að kenna.
Hann sagði, að fyrstu dagana eftir
að þau hefðu farið, hefði hvolpurinn
verið mjög hnugginn og leiðindalegur.
En seinna hefði hann vanizt að liúsinu
og verið eins og heima hjá sér.
En svo hefði hann einu sinni farið
út á götuna og liitt þar liund, sem
hefði ráðizt á liann og bitið hann.
Eftir það liefði hvolpurinn horfið, en
komið svo aftur, og með honum stór
liundur. Þeir réðust báðir á söku-
dólginn og rifu hann og bitu. Síðan
hurfu þeir báðir og sáust ekki framar.
Hjónin urðu nú að fara heim við
svo búið, þótt þeim þætti það leiðin-
legt. En þegar heim kom, sögðu hjúin
þeim, að Snati hafði komið lieiin eftir
nokkra daga, en horfið svo aftur með
varðhundinum, en nú voru þeir báðir
komnir aftur fyrir nokkrum dögum.
Snati hafði farið lieim, þegar lnind-
urin réðst á hann, og sótt varðliund-
inn sér til hjálpar.
O
Snarræði.
Fáið ykkur band og bindið á það
lykkju. Tveir þátttakendur halda hvor
i sinn enda bandsins. Bolti er hafður
á kassa eða borði rétt aftan við lykkj-
una,
Leikurinn er i þvi fólginn að hand-
sama boltann áður en þeim, sem halda
bandinu, tekst að lierða svo að hend-
inni, að lnin vérði föst i lykkjunni,
Þátttakandinn er úr leik, ef hann kem-
ur við boltann, en tekst ekki að ná
honum.
Hver þátttakandi fær einn vinning
fyrir að ná boltanum. Svo reynir sá
næsti.
O
Spekingur og auli.
Spekingur nokkur sat einu sinni að
borðum andspænis þóttafullum herra-
manni, er vildi gjöra hann að atlilægi
borðsgestanna með vandasamri spurn-
ingu, er spekingurinn gæti ekki svarr
að. Herramaðurinn spurði þess vegna:
„Getið þér sagt mér, live langt er á
milli spekings og aula?“ — „Breiddin
á þessu borði,“ svaraði spekingurinn
með mikilli hógværð,
145