Heimilisblaðið - 01.01.1963, Qupperneq 13

fyrir sjálfan sig, á sinni eigin jörð; eða
Þá, að hann hefur ráðið sig til að vinna í
svo og svo langan tíma til þess að geta
eignazt sína eigin sykurekru eða fjárupp-
08eð til stórátaka á einhverju öðru sviði.
Það var hinn skozki Thomas Alyson
Scott, sem var aðaldriffjöðrin í iðnaði
peim, sem átti eftir að fá geysimikla þýð-
lngu fyrir þessa nýlendu Englands.
Ungur að árum yfirgaf hann fæðingar-
borg sína, Glasgow, og fór til eyja þeirra,
s°ni áður höfðu verið danskar og kenndar
Vestur-Indíur. Góðkunningi fjölskyldu
nans var tollembættismaður á eynni Sanct
^nomas. Þaðan fór hann til nágrannaeyj-
prnmarinnar Antiqua, þar sem faðir hans
atti stórar sykurekrur.
Og einmitt þar, meðal hinna svörtu þræla
0g hins hávaxna sykurreyrs, uppgötvaði
ann, ag duglegur sykurframleiðandi ætti
„ 0ra niöguleika fyrir sér, og hann tók sér
prð á hendur til Norður-Ameríku, til að
a £l’undvallarþekkingu á sykurræktun og
'erksmiðjuvinnslu hans. En þá andaðist
01r Thomasar, og málafærslumaður einn
öeytti af honum allan föðurarf hans. í
°rý'ilnan sinni ferðaðist hann þá til hinnar
pst°fnuðu nýlendu, New South Wales í
l^ralíu, og kom þangað árið 1816. Ekki
ag á löngu unz hann sá það í hendi sér,
emmitt þar voru möguleikarnir á því
stofna til sykurframleiðslu.
, andspyrna varð á vegi hans af hálfu
^Uaðaryfirvaldanna, sem á frumbýlings-
s‘um Ástralíu fengu leyfi til að ráðskast
v . einræðisherrar í hverju sem var á
*u uýja meginlandi.
Se, c°tt tókst að fá fluttar inn og gróður-
^ . ar uokkrar sykurreyrsplöntur, og næstu
óvn’. erflðustu byrjunarárin, hélt hann
Unf-SÍlega lífinu 1 Þessum „alidýrum“ sín-
brjö sig bókstaflega með skozkri
J°zku í þ4 hugmynd sína að verða eins
þr’.ar konungur í ríki sínu. En þeirri
Ást°ZÍí-U er þakka, að í dag er
lcu*la ia einhver þýðingarmesti sykurfram-
eihanói heims.
s°gu UrÍnn a Ser forna og virSingarverða
Ukkur er hann kunnur frá því á fjórðu
EllV[ILlSBLAÐIÐ
öld fyrir Kristsburð, er hann var ræktaður
og notaður á Indlandi.
Alexander mikli flutti sykurreyr heim
með sér til Evrópu, eftir herleiðangur sinn
til Indlands.
Síðar rakst Magellan á sykur á Filipps-
yjum.
Spánverjar fluttu sykur til Vestur-Indía
árið 1509, og sykurplantan teygði sig til
suðurfylkja Norður-Ameríku 1791 (Louisi-
ana), unz hún að lokum festi rætur á
Hawaii 1802.
Sykur af reyr er efnafræðilega sams
konar og sykur úr rófu, og vinnsluaðferð-
in er í meginatriðum sú sama. En þar sem
talið er, að sykurrófurnar gefi af sér 1,80
tonn á hverja ekru, veitir sama landsvæði
plantað sykp~”3yr 8,50 tonn á ekruna. En
plantan er mjög viðkvæm og þolir t. d. alls
ekki frost.
Hinn verkmenntaði maður Scott sá fljót-
lega, að Ástralía átti tök á að vera með í
kapphlaupinu um sykurmarkaðina, en
hann mætti, eins og áður er sagt, mót-
spyrnu þáverandi landstjóra.
Hann tók sér ferð á hendur til Tahiti,
þar sem hann hitti hinn lífsglaða pólýnes-
íska höfðingja Pómare kóng, sem með að-
stoð hvítra manna hafði lagt undir sig alla
smærri höfðingja í grennd við sig og orð-
inn einvaldur á stóru svæði.
Kóngur hafði fengið mætur á rommi
hvíta mannsins og varð nú mjög hrifinn
er hinn greindi Skoti kom til fundar við
hann og bauðst til að planta sykurreyr á
Tahiti.
En því miður kom í ljós, að Pómare
kóngur hafði meiri áhuga á romminu en
sykrinum, og það tók hann harla skamman
tima að drekka sig í hel, eftir að hann fór
að geta veitt sér ótakmarkað af þeirri góm-
sætu vöru...
Á meðan hafði það gerzt heima í Sydney,
að skilningsríkari landstjóri hafði tekið við
af hinum fyrri mótstöðumanni sykurfram-
leiðslu Scotts.
Scott hlaut nú skilning af hálfu yfir-
valdanna og fékk úthlutað landsvæði milli
Sydney og Brisbane til tilrauna sinna til
að auka þjóðartekjur nýlendunnar.
Árið 1824 gat Scott sent fyrstu sykur-
13