Ægir - 01.10.1991, Side 38

538
ÆGIR
10/9'
Svend-Aage Malmberg, haffræðingur:
Alþjóða hafrannsóknir
í Norðurhafi
Greenland Sea Project 1987-1991
Inngangur
Lokið er gagnasöfnun í um-
fangsmestu hafrannsóknum ís-
lendinga til þessa. Verkefnið nefn-
ist á UPPHAFSSTAFAMÁLI Engil-
saxa GSP sem merkir „Greenland
Sea Project" eða Grænlandshafs-
rannsóknir. íslendingar eiga að
vísu sitt Grænlandshaf og einnig
Grænlandssund milli íslands og
Grænlands, en þau hafsvæði
kenna útlendir vinir okkar við
danska flotaforingjann Irminger og
við Danmörku (Irmingerhaf og
Danmerkursund). Grænlandshaf
það sem um ræðir í nefndum
rannsóknum er þannig ekki hið
sama haf og kennt er við Græn-
land á íslensku, heldur hafsvæðið
á milli Austur-Grænlands, Jan
Mayen og Spitsbergen. Þetta haf
ber hjá okkur heitið Norður-
Grænlandshaf (Unnsteinn Stefáns-
son 1961) til aðgreiningar frá hinu
syðra Grænlandshafi. Norður-
Grænlandshaf er samkvæmt haf-
fræðilegri málvenju eitt þriggja
hafsvæða Norðurhafs, hin eru
íslandshaf milli Austur-Græn-
lands, íslands og Jan Mayen og
Noregshaf fyrir austan hin tvö að
Noregsströndum (1. mynd).
Heiti Norðurhafa
í alþjóðlegum fræðum eins og
haffræðum er gott að farið sé eftir
samræmdum heitum, en blessað
barn ber mörg nöfn (lauslega þýtt
úr dönsku eða þýsku; kært barn
har mange navne). Þannig er um
Norðurhaf, það ber mörg nöfn,
forn og ný. Norðmenn kalla hafið
allt Noregshaf. Eins hefur það í
tímanna rás verið kennt við
Skandinavíu, Dani ogGermani. Á
lýsandi máli latínunnar voru
Norðurhöf, en það er samnefnajj'
fyrir Norðurhaf og Norður-íshaL
kennd við Karlsvagninn eða s|0
skærustu stjörnur Stóra björns,
sem vísa á norðrið (Mare Seplen
trionalis), hafísinn (mare Conge
Góður gestur: Grænlandsfálki. Ljósm.: Sv. A.M.