Faxi - 01.12.1985, Side 25

___________JÚLl'US JÓNSSON:_______
HITAVEim SUÐURNESJA Á TÍMAMÓTUM
í upphafi máls míns ætla ég að
sýna nokkur línurit, sem ætlað er
að skýra stöðu fyrirtækisins nú og
þær breytingar sem sameiningin
hefur á einstaka þætti, svo sem
skiptingu fastafjármuna, áætl-
aðra tekna og stofnframlaga.
MYND NR. 1 sýnir hvernig
stofnframlög skiptast miðað við
verðlag 1. júlí sl. Eins og sést á
henni eru stofnframlög eignarað-
ilanna heilt 1,1% eða u.þ.b. 10
m.kr. Hlutur íbúa svæðisins með
tengigjöldum sínum er 19%, fram-
lagðar rafveitur sveitarfélaga nú á
sumardögum 18,5% en lang-
stærsti liðurinn er tengigjöld
greidd af Varnarliðinu eða 61,4%.
MYND NR. 2 sýnir síðan skipt-
ingu fastafjármuna eftir samein-
inguna og sýnir hún að hlutur
,,gömlu“ Hitaveitunnar þar er
86,8%, eignir keyptar af Rarik
4,6% og framlögð stofnkerfi Raf-
veitnanna 8,6%.
MYND NR. 3 sýnir síðan áætl-
aða skiptingu tekna árið 1986 og
sýnir hún, að rafmagnssala (að
frádregnum orkukaupum, skött-
um og greiðslum til Rarik) yrði
u.þ.b. 79 m.kr. eða tæp 15% en
sala H.S. (án breytinga% rúmlega
85%. Síðar í erindi mínu sýni ég
svo aðra mynd (nr. 5) þar sem
gerð er grein fyrir skiptingu
brúttótekna næstu árin.
MYND NR 4 sýnir hvernig
gjaldskrá Hitaveitunnar hefur
þróast síðastliðin tæplega 3 ár
miðað við vísitölur og aðrar gjald-
skrár og verð. Á þessari mynd
kemur það fram, að á tímabilinu
hefur verð gasolíu hækkað minnst
en þar á eftir gjaldskrá Hitaveit-
unnar og Landsvirkjunar. Þess
skal þó getið, að allt ofangreint
tímabil hefur gjaldskrá Lands-
virkjunar verið umtalsvert hærri
en Hitaveitunnar en þær urðu því
sem næst jafnar við síðustu
hækkun Hitaveitunnar. Þær vísi-
tölur og verðlag sem ráðandi eru
um afkomu Hitaveitunnar (þ.e.
bygg.vísitala og U.S.$) hafa
hækkað mun meira. Ef gjaldskrá
Hitaveitunnar ætti að fylgja bygg-
ingarvísitölunni þyrfti hún að
hækka um tæp 16% eða með öðr-
um orðum: raunhækkun gjald-
skrárinnar um 16% sl. 3 ár.
Nú, þá er næst að gera nokkra
grein fyrir því sem ég hygg að
fundarmenn hafi mestan áhuga á,
en þar á ég við hvemig Hitaveitan
komi til með að standa fjárhags-
lega og hver líkleg þróun verði í
gjaldskrármálum á næstu árum.
En eins og karlinn sagði; það er
erfitt að spá, sérstaklega um
framtíðina. Eg þori þó að fullyrða
að útlitið hjá Hitaveitunni er mjög
bjart REKSTRARLEGA séð en
öllu dekkra GREIÐSLULEGA
séð. Allar líkur eru á því, að Hita-
veitan fari á allra næstu árum og
jafnvel þessu að skila hagnaði og
væri það í fyrsta sinn í 10 ára sögu
fyrirtækisins, þar sem næstum öll
stofnframlög hafa horfið í sífelld-
um taprekstri. En um leið og
reksturinn gæti farið að skila
hagnaði taka við afborganir af lán-
um fyrirtækisins, og munu þær
rúmlega fimmfaldast á næstu 2
árum og verða 1987 nálægt 240
m.kr. Til að gera fundarmönnum
ljósari grein fyrir umfangi þessara
afborgana má til samanburðar
nefna, að ef vatnssalan til byggð-
ana á Suðurnesjum ætti ein að
standa undir þeim, þá þyrfti að
hækka gjaldskrána um rúmlega
40% eða úr kr. 860,00 L/M í tæp-
lega kr. 1.220,00 þá væri eftir að
greiða allan íjármagnskostnaö,
nauðsynlegan rekstur og nýfram-
kvæmdir.
Þrátt fyrir þessa miklu greiðslu-
byrði á næstu árum vil ég ítreka
þá skoðun mína, að framtíð fyrir-
tækisins sé mjög björt. Það er þó
auðvitað því skilyrði háð, að
stjórn og stjórnendur þess hagi
fjárfestingum og öðrum kostnaði
eftir því hvert bolmagnið er á
hverjum tíma. Þá er og geysilega
mikilvægt að ekki verði hlaðið á
fyrirtækið verkefnum, sem alls
ekki eru í þess verkahring að ann-
ast, því allt slíkt hlýtur að seinka
því framtíðarverkefni okkar allra
að ná orkuveróinu niður á sama
stig og í ReyRjavík og nágrenni.
Þetta segi ég ekki af ástæðulausu
því ég hef mjög oróið var við þá
skoðun að „Hitaveitan geti bara
gert það“. Jafnframt er mér full-
ljóst, að það er barnaleikur að
stjórna ijármálum slíks fyrirtækis
þegar hagurinn er eins og síðast-
liðin ár, hjá því sem verður, ef betur
fer að ára og allir vilja fá sinn skerf
af kökunni. Það þarf nefnilega
sterk bein til að þola góða daga.
Hvað varðar breytingar þær er
nú hafa oróið á fyrirtækinu er
ljóst, að þar er um grundvallar-
breytingar að ræða. Helstu kost-
irnir við sameininguna eru að
mínu mati þessir.
1. Sameiginleg raforkukaup
fyrir allt svæðið auk samræmdra
kaupa með Keflavíkurflugvelli,
notkunar eigin véla í Svartsengi til
lækkunar á topp og u.þ.b. 18,3%
álag á veró Landsvirkjunar fyrir
flutning á rafmagni til Varnarliðs-
ins. Meðalverð rafveitnanna á
hverja Kwst fyrstu mánuði ársins
var nálægt 1,75 kr. en meðalveró-
ið fyrir allt svæðið gæti verið
u.þ.b. 1,25 kr. auk flutnings-
kostnaðar. Þess ber þó að geta í
þessu sambandi að Hitaveitan
hefur selt Landsvirkjun 30 Gwh á
ári fyrir u.þ.b. 1,50 kr. pr. Kwst
en það mun vera nálægt 50%
þeirrar orku sem notuð er í sveit-
arfélögunum.
2. Við sameininguna eykst
starfsmannaíjöldi Hitaveitunnar
líklega um rúmlega 50%, en allir
möguleikar ættu að vera á að
starfsmenn nýttust betur í þessari
stækkuðu einingu því minna ætti
að vera um svokallaðan , ,dauðan
tíma“ auk þess sem meiri sérhæf-
ing ætti að vera möguleg. Við
lauslega úttekt á reilcningum raf-
veitnanna fyrir árið 1984 kemur í
HITAVEITA SUÐURNESJA
GJALDSKRÁ
SAMANBUROUR VIÐ VtSITÖLUR O.FL.
LAMSKJARAVfiSITALA
8VTCINGARVISITALA
GENGI U.S. DOLLAR
MYND4
FAXI 337