Faxi - 01.12.1985, Page 38

MINNING
JÚLÍUS EGGERTSSON
MÚRARI
F. 12.07. 1904 - D. 23.11. 1985
Þeir eru að kveðja einn og einn,
mennirnir sem lifðu manndóms-
árin þegar ég kom til Keflavíkur
veturinn 1941. Þá var öðruvísi hér
um að litast en í dag. Keflavík var
aðeins 1200 manna kauptún og
allir sem vettlingi gátu valdið
unnu við sjávarafla. Mannlífið var
mjög gott og gagnkvæm virðing
meðal manna, hvort heldur þeir
voru atvinnuveitendur eða þiggj-
endur. Keðja hinna vinnandi
handa var sterk, bæði til sjós og
lands, hvergi veikur hlekkur.
Þetta var eitt af stríðsárunum svo-
kölluðu og peningar og betri lífs-
afkoma í sjónmáli hjá okkur ís-
lendingum, þrátt fyrir hildarleik-
inn mikla sem við fórum ekki var-
hluta af.
Vertíðin 1941 var bæði gæfta-
söm og gjöful. Hörð var keppnin
um efsta aflasætið þá, eins og svo
oft áður og síðar. Að þessu sinni
var það vélbáturinn Guðfinnur,
ca. 22 tonna, sem skilaði mestum
afla á land. Formaður var hinn
kunni aflamaður Guðmundur
Guðfinnsson, en landformaður
var Júlíus Eggertsson. Hann hef-
ur nú lokið lífsgöngu sinni. Hann
andaðist á Borgarspítalanum, að
morgni, hinn 23. nóv. sl. eftir
langvarandi vanheilsu.
Júlíus fæddist hinn 12. júlí
1904, að Hávarðarstöðum í læir-
ársveit í Borgarfjarðarhéraði. For-
eldrar hans voru hjónin Halldóra
Jónsdóttir og Eggert Ólafsson.
Júlíus ólst upp í föreldrahúsum
og var 9. í röðinni af 11 systkin-
um. Aðeins tvö þeirra lifa hann,
þau eru Eggert, vinnumaður að
Arnbjargarlæk og Ólöf búsett hér
í Keflavík, gift Guðmundi Jóns-
syni.
Júlíus hefur snemma farið að
taka til hendi, eins og títt var með-
al bama í sveitum landsins. Hann
var kvikur á fæti og snar í snún-
ingum og því mjög liðtækur verk-
maður. Sem unglingur var hann í
ungmennafélagi sveitarinnar og
iþróttir mun hann eitthvað hafa
stundað, aðallega íslenska glímu.
Eins og önnur ungmenni í þá
daga, hafði hann mikið yndi af út-
reiðum og hestamennsku.
A uppvaxtarámm Júlíusar var
mikil bindindishreyfing í landinu
og létu ungmennafélögin mjög til
sín taka í þeim málum. Júlíus var
alla tíð andvígur ofnotkun áfeng-
is. Þó átti hann alla jafnan hress-
ingu til að gæða gestkomandi á, á
góðri stund. Sjálfur neytti hann
víns í mjög litlum mæli og líklega
aldrei svo, að hann fyndi fyrir
áhrifum.
Mikið var um það á fyrri hluta
aldar, að menn úr sveitum lands-
ins leituðu til Suðurnesja á vetrar-
vertíð, bæði í peninga og ham-
ingjuleit. Júlíus var einn þeirra.
Ungur að árum fór hann ásamt
Ólafi, eldri bróður sínum, á vetr-
arvertíð í Sandgerði. Þeir voru
harðduglegir og liprir verkmenn,
enda eftirsóttir. Þeir festu síðar
báðir rætur hér í Keflavík. Ólafur
lést fyrir aldur fram fyrir mörgum
árum. Júlíus kvæntist eftirlifandi
eiginkonu sinni Guðrúnu Berg-
mann þann 7. jan. 1934. Þau
reistu sér hús í útjaðri kauptúns-
ins, eins og það var þá. Húsið stóð
á fallegum stað, við allmikil tún
sem Stefán faðir Guðrúnar undir-
bjó til ræktunar og nytjaði síðan.
IJúsið var og er tvær hæðir og
kjallari og hafa þau alla tíð búið á
neðri hæðinni.
Sigríður Gísladóttir býr með
sonum sínum á efri hæðinni. Hún
var gift Þorsteini bróður
Guðrúnar, en þau byggðu húsið í
félagi með þeim Guðrúnu og
Júlíusi. Mikill kærleikur hefur
alla tíð ríkt milli hæðanna og
verður það harmi huggun fyrir
Guðrúnu, að eiga svo góða
sambýliskonu að, þegar frá líður.
Böm þeirra Guðrúnar og Júlí-
usar eru, Guðlaug Bergmann, gift
Valgeiri Helgasyni, þau búa í
Ytri-Njarðvík, Guðmundur Rún-
ar býr með Maríu Baldursdóttur í
Keflavík og Ólafur giftur Svan-
laugu Jonsdóttur, þau búa einnig
í Keflavík. Samtals em afkom-
endurnir orðnir 17 að tölu.
Snemma á fimmta áratugnum
hætti Júlíus alfarið vinnu við sjáv-
arútveginn og réði sig sem hand-
langara hjá múrara, sem Tfausti
hét. Fólksfjölgun var hér mikil á
þessum ámm. Bandaríska setu-
liðið settist að á Miðnesheiðinni
og lagði hinn fræga Keflavíkur-
flugvöll. Herinn hefur allar götur
síðan verið mikill atvinnuveit-
andi. Af þeim sökum fluttust
menn hingað hvaðanæva af land-
inu í atvinnuleit, og þar af leið-
andi óx Keflavík og varð fljótlega
yfir 5000 manna bær. Handlagnir
menn fengu vinnu við alls konar
iðnað og var Júlíus einn þeirra.
Hann komst fljótlega upp á lagið
við múrverkið og vann lengst af
með Valdimar Gíslasyni, múrara-
meistara, við iðnina.
Það var algengt eftir stríðsárin,
að menn sem lengi höfðu unnið
við sömu iðn, fengju fullgild rétt-
indi með ráðherrabréfi. Ólafur
Thors veitti Júlíusi sveinsréttindi
í múrverki árið 1951. Þann tíma
sem Júlíus vann við múrverk, var
mikið um það að gömul hús voru
forsköluð, sem kallað var og utan
á ný hús var settur skeljasandur
eða hrafntinna og silfurberg. Júlí-
us var sérlega laginn við þessi
störf og mörg eru húsin, enn í dag
með handbragði hans.
Júlíus veiktist hastarlega vorið
1960 af heilahimnubólgu, hann lá
meðvitundarlaus nokkra daga
milli vonar og ótta. Hann náði sér
furðu vel aftur, en gekk þó aldrei
heill til skógar eftir þetta áfall.
Múrverkið reyndist nú of erfitt
fyrir hann, en honum bauðst hús-
varðarstarf hjá bifreiðaverkstæði
S.B.K., sem hann rækti af árvekni
og samviskusemi. Heilsunni
hrakaði smám saman og svo fór,
að fyrir 6 árum hætti hann allri
vinnu eftir að hafa unnið hálfan
daginn um nokkurt skeið.
Júlíus var félagslyndur og var
fjörugur spilamaður. Hann var
meðlimur í Skákfélagi Keflavíkur
og var mjög virkur félagi. Hann
var góður skákmaður og eftirsótt-
ur taflfélagi, sökum þess hve líf-
lega hann teíldi. Júlíus og Guð-
rún kona hans voru dansunnend-
ur og voru stofnendur af hinum
vinsæla Hjónaklúbbi Keflavíkur.
Eftir að Júlíus hætti alfarið að
vinna hrakaði heilsu hans smám
saman frá ári til árs. Hann þráði
það eitt að fá að vera heima, heim-
ilið var honum allt. Guðrún eigin-
kona hans sá svo um, að honum
leið eins og best var á kosið. Hann
andaðist eins og áður segir 23.
nóv. sl. eftir að hafa verið án með-
vitundar í mánuð.
Veikindi Júlíusar voru ekki á
torg borin, hann bar þau með
stillingu og karlmennsku og var
aldrei á honum að heyra að neitt
amaði að.
Nú koma mér í hug ljóðlínur úr
kvæðinu — Dropatal eftir Guðm.
Guðmundsson, skólaskáld.
Ijokið er dagsins ys og erli
yfir stígur húmid dökkt.
Við vorum svilar, ég og Júlíus,
giftir sinn hvorri systurinni. Við
höfum átt margar góðar samveru-
stundir, og nú að leiðarlokum
kveð ég góðan dreng og þakka
samfylgdina.
Hérna lágu léttu sporin,
löngu horfin, sama veg.
Sumarblíðu sólskinsvorin
saman gengu þeir og ég,
vinir mínir, — allir, allir,
eins og skuggar liðu þeir
inn í rökkurhljóðar hallir,
hallir dauðans, — einn og tveir,
einn og einn, — og tveir og tveir.
Við hjónin vottum Guðrúnu og
börnum þeirra hjóna okkar
dýpstu samúð og biðjum Drottin
um styrk þeim til handa.
Böðvar Þ. Pálsson
350 FAXI