Útvarpstíðindi - 16.12.1940, Blaðsíða 11

Útvarpstíðindi - 16.12.1940, Blaðsíða 11
Tryggve Andersen: Við arineldinn, Það var á milli jóla og þrettánda. Unga fólkið af bænum og allir jóla- gestirnir voru á dansleik. Bóndinn og ég vorum einir heima. Gigtin og ald- urinn vörnuðu honum að taka þátt í ærslum unga fólksins, og ég — ja, mér hefur kannske fundizt líka, að ég væri of gamall. En hver sem á- stæðan annars var, þá sat ég heima honum til samlætis, enda þótt einhver seiðandi þrá vildi lokka mig til að slást í hópinn, þegar fullfermdir sleð- arnir brunuðu úr hlaði með háværum bjölluhljómi og stefndu inn á kóngs- veginn. Svo móktum við báðir lengi í rökkr- inu. Við drógum tvo körfustóla að arninum, settum síðan bollana með brennivínskaffinu í arinopið, svo að ekki skyldi kólna í þeim, og höfðum ekki rænu á að kveikja á lampanum eða draga gluggatjöldin fyrir. Við sáum, hvernig bláhvítt tungl- skinið lék um glitrandi snjóbreið- urnar úti. Það féll inn um gluggana og markaði rúðurnar á gólfið með löngum, skökkum, bleikum ferhyrn- ingum, sem hurfu annað veifið fyrir sterkum, rauðum bjarma, sem flæddi yfir gólfið frá arninum, þegar við köstuðum nýjum skíðum á glóðina, svo að snarkaði í henni og eldurinn blossaði upp á hý; Eftir nokkra stund komst samræða okkar á rekspöl, og eins og oftast, þegar við röbbuðum saman, snerist samtalið um horfna daga og sérstæða atburði, sem þá gerðust. Byggðir Upplanda eiga sínar sér- kennilegu sögur og sagnir, sem bera það með sér, að þær hafa forðum daga verði sagðar, þegar fólkið sat við arineldinn á löngum vetrarkvöld- um. Frásögnin var oft tengd við bæ- inn eða nágrennið, og þær ættir, sem þar höfðu búið. Sjaldan kom það fyr- ir, að óvæntur gestur truflaði sögu- manninn, því að stórbýlin voru strjál og afskekkt. Hitt gat fremur átt sér stað, að hann næmi staðar í miðri f rá- sögn til að hlusta eftir ýlfri úlfanna neðan frá ísi lögðum firðinum. Orðin liðu rólega og látlaus af vör- um hans og skipuðu sér í ótrúlega Ijósar og lifandi myndir, þegar sagt var frá einstökum atburðum, en kyrr- látt rokkhljóðið blandaðist rödd sögu- mannsins. — Og ömurleiki langra, dimmra skammdegiskvölda í tómlegu eldhúsgímaldi, þar sem fólkið hélt sig, gæddi sögurnar lífi og litum. Algeng- ast var, að þessar sögur fjölluðu um ástríðuþrungnar ástir, óheillavæn- lega fyrirboða, örlagaríka atburði og orsakir fyrir því, að hinir dauðu hlutu hvorki ró né frið í gröfum sfn- um, heldur gengu aftur og héldu sig þar, sem þeir höfðu þjáðst og strítt. Veitti sögnin þeim nokkur eftirmæli, voru þau jafnan reist á illverkum þeirra. Hið „góðláta gaman", sem sagt er að einkenni norska bændur, er ekki ríkt í eðli Upplendinga. Það kemur lítt fram í daglegri umgehgni og finnst varla í sögum þeirra og sögnum. Aftur á móti eiga þeir nóg af seinheppnum, sárbeittum hálfkær- ingi og hafa ekki svo lítið dálæti á því, sem er hryllilegt og dularfullt. Ég man, að ég var að hugsa um allt ÚTVAItPSTÍÐINDI 139

x

Útvarpstíðindi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Útvarpstíðindi
https://timarit.is/publication/715

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.