Morgunblaðið - 21.02.2009, Síða 20

20 FréttirERLENT
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 21. FEBRÚAR 2009
BRESKA leikkonan Nicolette Sheridan og kaupsýslumaðurinn Richard
Lugner skelltu sér á Óperuballið í Vín í gærkvöld. Þess er beðið með eft-
irvæntingu hvaða frægu konu Lugner býður með sér á ballið hverju sinni
en Óperuballið þykir mikill viðburður í austurríska samkvæmislífinu. Utan
dyra mótmælir þó fjöldi fólks þessu borgaralega fyrirbæri.
AP
Í sínu fínasta pússi
ROBERT Mu-
gabe, forseti Sim-
babve, heldur upp
á 85 ára afmæli
sitt í dag og verð-
ur ekkert til spar-
að við hátíðahöld-
in þótt hann hafi
lagt efnahag
landsins í rúst á
29 ára valdatíma
sínum.
Mugabe naut mikillar virðingar
sem frelsishetja þegar hann komst
til valda árið 1980 eftir að hafa barist
gegn stjórn hvíta minnihlutans í
landinu. Simbabve var þá lýst sem
matarkistu Afríku vegna mjög blóm-
legs landbúnaðar en nú er svo komið
að helmingur landsmanna þjáist af
vannæringu og er háður matvælaað-
stoð hjálparstofnana.
Gnótt kræsinga
Þrátt fyrir hungursneyðina ætlar
Mugabe að halda upp á afmæli sitt
með mikilli veislu í landbúnaðarbæn-
um Chinhoyi í heimahéraði sínu,
Mashonalandi vestra. Ungliðahreyf-
ing flokks Mugabe, ZANU-PF, stóð
fyrir fjársöfnun fyrr í mánuðinum og
söfnuðust þá um 12 milljónir króna
til kaupa á veisluföngum. Flokkur-
inn lofaði að tvöfalda fjárhæðina og
gamlir bandamenn Mugabe hétu því
að leggja til 80 nautgripi, 70 geitur,
tólf svín, tugi brauðhleifa og fimm
tonn af maísmjöli til að metta ráða-
mennina og fjölskyldur þeirra í veisl-
unni.
Breska dagblaðið The Times
kvaðst nýlega hafa heimildir fyrir
því að bandamenn Mugabe hefðu
sett saman lista yfir veisluföng sem
safna þyrfti fyrir afmælið. Listinn er
í hróplegu ósamræmi við hörmung-
arnar sem einræðisherrann hefur
leitt yfir þjóðina, en þar var m.a. ósk-
að eftir 2.000 flöskum af kampavíni,
8.000 humrum, 100 kg af rækjum,
4.000 skömmtum af kavíar og 3.000
öndum. bogi@mbl.is
Mikið um
dýrðir í
Simbabve
Mugabe heldur veislu
meðan þjóðin sveltur
Robert Mugabe
FRÉTTASKÝRING
Eftir Jóhönnu Maríu Vilhelmsdóttur
jmv@mbl.is
RÍKISSTJÓRN Lettlands lét af
störfum í gær eftir að tveir af fjór-
um flokkum stjórnarinnar höfðu
hvatt forsætisráðherrann, Ivar God-
manis, til að segja af sér. Godmanis
er annar evrópski forsætisráð-
herrann sem segir af sér í kjölfar
efnahagskreppu heims, á eftir þeim
íslenska.
Godmanis mun áfram fara fyrir
ríkisstjórninni þar til ný hefur verið
mynduð. Valdis Zatler, forseti Lett-
lands, segir að stjórnarmynd-
unarviðræður hefjist strax í næstu
viku.
Úr hröðum vexti í samdrátt
Efnahagsundur Eystrasaltsríkj-
anna þriggja, Eistlands, Lettlands
og Litháens, hefur nú breyst í mar-
tröð og er því spáð að efnahagur
ríkjanna muni dragast saman um
10% á árinu.
Lettland á nú í mestum erf-
iðleikum af ríkjunum þremur en ár-
ið 2006 hafði landsframleiðsla Lett-
lands vaxið hve hraðast innan
Evrópusambandsins, eða um 12,2%.
Í desember síðastliðnum þurftu
lettnesk stjórnvöld hins vegar að
leita á náðir Alþjóðagjaldeyrissjóðs-
ins (IMF) og fengu 7,5 milljarða
evra lán frá sjóðnum og öðrum lán-
veitendum eftir að annar stærsti
banki landsins, Parex, hafði verið
tekinn yfir af ríkinu. Fulltrúar IMF
eru nú í heimsókn í Lettlandi en að
sögn Godmanis mun fráfarandi rík-
isstjórn ekki geta skrifað undir fleiri
skuldbindandi samninga við sjóðinn.
Góðærið hefur
breyst í martröð
Forsætisráðherra Lettlands hefur sagt
af sér í kjölfar efnahagskreppunnar
Reuters
Markaður Bændur selja nú vörur
sínar milliliðalaust til tekjuauka.
HÆTTUM að bjóða út velferðarþjónustuna og spörum
stórfé. Sú er niðurstaðan í nýrri skýrslu frá dönsku
verkalýðssamtökunum FOA, Fag og Arbejde.
Því er haldið fram, að sveitarfélögin 98 í Danmörku
geti sparað sér mikið fé með því að annast velferðarþjón-
ustuna að öllu leyti sjálf en bjóða hana ekki út á meðal
einkafyrirtækja. Er sú niðurstaða byggð á tölum frá
danska velferðarráðuneytinu og Landssambandi sveitar-
félaga og gengur þvert á þá viðteknu skoðun, að einkafyr-
irtæki geti boðið velferðarþjónustuna á miklu hagstæð-
ara verði en sveitarfélögunum sé unnt. Rannsókn FOA
sýnir raunar, að því meira, sem boðið er út af þessari
þjónustu, því dýrari verður hún.
Samkvæmt skýrslunni kostar það um 163 dkr. á hvern
aldraðan í dæmigerðu, dönsku sveitarfélagi með 50.000
íbúa ef yfirvöld ákveða að auka þjónustuhlutfall einkafyr-
irtækjanna um eitt prósent. Ákveði þau hins vegar að
minnka hlut einkafyrirtækja í þjónustu við aldraða, til
dæmis úr 25 í 20%, geti þau sparað sér um sex milljónir
dkr.
Vill að samningur sveitarfélaganna og ríkisins
um aðkomu einkafyrirtækja verði tekinn upp
Formaður FOA, Dennis Kristensen, segir, að niður-
staða rannsóknarinnar sé mjög afgerandi og í ljósi henn-
ar ætti að endurskoða fyrirliggjandi samning milli stjórn-
valda og Landssambands sveitarfélaganna. Samkvæmt
honum er stefnt að því, að 26,5% af velferðarþjónustu
sveitarfélaganna verði boðin út á næsta ári, 2010.
„Árum saman hefur það glumið í eyrum okkar, að
sveitarfélögin geti sparað með því að hleypa einkafyr-
irtækjunum að opinberri þjónustu. Þegar hagfræðingar
okkar hafa komist að þveröfugri niðurstöðu ættu sveit-
arfélögin og stjórnvöld að staldra við og skoða hvort þau
séu í þann veginn að kasta peningum skattborgaranna á
glæ,“ segir Kristensen.
Venstre-maðurinn Erik Fabrin, borgarstjóri í Ruders-
dal og formaður Landssambands sveitarfélaganna, gagn-
rýnir skýrsluna frá FOA og segir, að í rannsókninni hafi
ekki verið tekið neitt tillit til þjónustustigsins.
Hans Kristian Skibby, þingmaður fyrir Danska þjóð-
arflokkinn og formaður þeirrar þingnefndar, sem fjallar
um málefni sveitarfélaganna, segir að mörg dæmi séu
um, að útboð hafi gefist illa en leggur þó ekki til, að þeim,
verði hætt. svs@mbl.is
Best að sveitarfélög
sjái um sína þjónustu
Morgunblaðið/Arnaldur
Þjónusta Það skiptir miklu og er mælikvarði á hvert
samfélag, að aðstoð við aldraða sé í góðu lagi.
DAUÐSFÖLLUM af völdum slysa í farþegaþotum, smíðuðum á Vesturlönd-
um, fækkaði úr 692 á árinu 2007 í 502 á síðasta ári, að því er fram kemur í
nýrri skýrslu Alþjóðasambands flugfélaga (IATA).
Þótt dauðsföllunum hafi fækkað fjölgaði flugslysunum. Um 109 flugslys
voru skráð á síðasta ári en 100 árið áður. Banaslysunum fjölgaði úr 23 í 20,
að sögn alþjóðasambandsins. bogi@mbl.is
Heimild: IATA
* Í þessum heimshluta eru notaðar tiltölulega fáar þotur
smíðaðar á Vesturlöndum.
Yfir 500 manns fórust á síðasta ári í slysum í þotum sem smíðaðar voru á
Vesturlöndum og brotalamir í öryggismálum flugfélaga stuðluðu að
þriðjungi flugslysanna, að sögn Alþjóðasambands flugfélaga, IATA.
Heims-
meðaltal
0,81
Mið-Austurlönd
og Norður-Afríka
Rómanska
Ameríka Afríka
Norður-
Ameríka
0,58
Evrópa
0,42
Asía
0,58
Fjöldi alvarlegra flugslysa á hverja milljón flugferða árið 2008, eftir heimshlutum
Heildarfjöldi slysa Fjöldi banaslysa Fjöldi dauðsfalla
2005 111 26 1,035
2006 77 20 855
2007 100 20 692
2008 109 23 502
6,43*
Fyrrverandi lýðveldi
Sovétríkjanna
2,55 2,12
1,89
Dauðsföllunum fækkaði úr 692 árið 2007 í 502 í fyrra þótt slysunum fjölgaði.
FLUGSLYS Í HEIMINUM
Dauðsföllum fækkaði
Mikil óánægja gerði fljótt vart við
sig meðal almennings í Lettlandi í
kjölfar ört dýpkandi efnahags-
kreppu.
Talið er að óeirðirnar sem brut-
ust út séu þær mestu frá því að
landið hlaut sjálfstæði árið 1991.
Mótmælin náðu hámarki hinn 13.
janúar þegar hundruð mótmæl-
enda hópuðust saman á götum
höfuðborgarinnar Riga, þar sem
þeim lenti saman við óeirða-
lögreglu.
Fréttaskýrendur telja líklegt að
stjórnarflokkarnir sem hvöttu for-
sætisráðherrann til afsagnar vilji
nú aðgreina sig frá óvinsælli rík-
isstjórninni. Ekki síst í ljósi þess
að kosningar eru áætlaðar í júní og
mikill niðurskurður og sparnaðar-
aðgerðir stjórnarinnar hafa valdið
óánægju meðal landsmanna.
Mestu óeirðir í sögu sjálfstæðisins