Morgunblaðið - 21.02.2009, Side 22

Eftir Kolbrúnu Bergþórsdóttur
kolbrun@mbl.is
Þ
að vakti mikla athygli
þegar Jón Baldvin
Hannibalsson lýsti því
yfir að hann myndi
bjóða sig fram til for-
manns Samfylkingar viki Ingibjörg
Sólrún Gísladóttir ekki úr sæti for-
manns.
Þegar Jón Baldvin er spurður
hvort hann standi enn við þessa
yfirlýsingu sína svarar hann: „Við
skulum ræða um foringja og
ábyrgð og alvöru málsins. Ég
heimsótti son minn til Afríku síð-
astliðið sumar og fór með honum í
þorp á þurrkasvæðum. Þar hitti ég
særingameistara sem á að hafa
ítök hið efra til að sjá um að nógu
mikið rigni úr himinhvolfinu til að
koma í veg fyrir að jörðin skrælni,
uppskeran bregðist, búsmalinn
falli og hungursneyð verði í land-
inu. Þarna hafa verið miklir þurrk-
ar í tvö ár og ég sá í augum hans
að hann óttaðist það að ef ekki
færi að rigna þá myndi hann ekki
kemba hærurnar sem trún-
aðarmaður fólksins. Svona er
ábyrgðin í frumstæðum þjóð-
félögum og svona er ábyrgðin í
lýðræðinu hjá okkur. Þeir sem
sækjast eftir umboði fólks til að
stjórna eiga að bera ábyrgð. Ef
þeir vinna verk sín vel svo fólki
vegni vel þá geta þeir gert sér
vonir um endurkjör. En ef þeim
mistekst, ég tala ekki um þeim
mistekst hrapallega, þá eru þeir
eru ekki á vetur setjandi.
Sástu Hard Talk um daginn?
Þar var reyndur, aðgangsharður
og nokkuð skarpskyggn spyrjandi
sem spurði fyrrverandi forsætis-
ráðherra Íslands spurningar sem
hann þurfti að endurtaka út allt
samtalið en fékk aldrei svar við:
„Hvað gerðir þú, herra forsætis-
ráðherra, til að koma í veg fyrir
það að Ísland, sem var í hópi rík-
ustu þjóða heims, yrði bónbjarg-
arríki eins og það er í dag?“ For-
sætisráðherra Íslands var eins og
hengdur upp á þráð, fór undan í
flæmingi og talaði eins og steríll
embættismaður um að þetta væri
Evrópusambandinu að kenna.
Þarna var ekki pólitískur foringi
sem tók ábyrgð.
Nú erum við að tala um býsna
alvarlega hluti. Viðskilnaður fyrr-
verandi ríkisstjórnar er svo svaka-
legur að helst er að líkja því við
ástand sem getur hlotist af hern-
aðarátökum. Það er búið að leggja
þjóðfélagið í rúst og það er bók-
staflega enginn sem viðurkennir
að bera ábyrgð á því. Auðvitað vit-
um við að ábyrgð Sjálfstæð-
isflokksins er sýnu mest, hann var
við völd í átján ár samfellt en
Samfylkingin bara í átján mánuði.
Hugtakið ábyrgð er hins vegar
þess eðlis að það er mjög erfitt að
deila því niður í prósentureikningi.
Hrunið varð ekki bara á vakt
Sjálfstæðisflokksins heldur líka á
vakt Samfylkingarinnar. Formenn
eru valdamestir í ríkisstjórnum á
Íslandi. Ég hef varpað fram einni
samviskuspurningu og hún er
þessi: Ef við gerum réttilega þá
kröfu til annarra stjórnmálaleið-
toga að þeir viðurkenni mistök sín
og víki, eigum við þá ekki að gera
sömu kröfu til okkar sjálfra? Ég
held að það liggi í augum uppi
hvert svarið við þeirri spurningu
er.“
Vanur maður
Ef þú býður þig fram til for-
manns Samfylkingar, áttu þá von á
að ná þeim árangri sem þú sækist
eftir?
„Það eru ekki miklar líkur á að
á það reyni. Ég geng út frá því
nánast sem gefnu að annaðhvort
fyrir landsfund eða á landsfundi
muni formaður Samfylkingar svara
samviskuspurningunni og víkja. Ef
það gerist þá er kona sem er hinn
raunverulegi foringi Samfylking-
arinnar og situr í embætti for-
sætisráðherra: Heilög Jóhanna.
Ég er ánægður með að hafa gefið
Jóhönnu þessa heiðursnafnbót.
Hún fer henni vel.
Flokkar eru þeirrar náttúru að
þeir rísa ekki gegn sitjandi for-
sætisráðherra úr sínum röðum í
aðdraganda kosninga þannig að
það yrði sjálfgefið að Jóhanna
tæki við undir því kjörorði að
hennar tími væri kominn. Þá verð-
ur spurningin um forystu Samfylk-
ingarinnar fyrst og fremst spurn-
ingin um hver taki við
varaformannssætinu og þá vænt-
anlega forystu flokksins á næsta
kjörtímabili. Ef Ingibjörg Sólrún
heldur til streitu kröfu sinni um
forystuna og víkur ekki þá mun ég
bjóða mig fram. Ég hef engu að
tapa en allt að vinna. Samfylkingin
hefur líka allt að vinna.“
Af hverju ætti samfylkingarfólk
að kjósa þig til forystu?
„Samfylkingin tók í arf frá Al-
þýðuflokknum þá stefnu að Ísland
ætti að sækja um aðild að Evrópu-
sambandinu og taka upp evru. Ég
hef verið að hamra á því að und-
anförnu að við eigum að sækja um
aðild að Evrópusambandinu með
upptöku nothæfs gjaldmiðils og
grið hvað varðar skuldirnar.
Spurning um Evrópusambands-
aðild er þess vegna hluti af lausn á
bráðavandanum. Hún er ekki
framtíðarmúsík sem við eigum að
dansa eftir einhvern tímann
seinna. Á næsta kjörtímabili er
stóra verkefnið að ganga í Evrópu-
sambandið og tryggja Íslandi aðild
að gjaldmiðilsvörnum Evrópusam-
bandsins sem myndi gerbreyta
kjörum almennings á Íslandi. Það
væri ekki svo vitlaust að kalla á
vanan mann sem kann til verka við
það.“
Útiloka ekki framboð
Hefurðu rætt við Ingibjörgu
Sólrúnu eftir að þú lýstir yfir að
þú myndir fara í formannsframboð
ef hún viki ekki?
„Nei. Ingibjörg hefur ekki verið
í stjórnmálasambandi við mig eftir
að hún steig í dansinn við Geir eft-
ir kosningarnar 2007. Ég lagði
» Ég veit ekkert hvernig Samfylkingin ætlarað haga sínum framboðsmálum. Ef hún gerir
það með prófkjöri innan flokks þá útiloka ég það
ekki. Og ef efnd verða loforð um að breyta kosn-
ingalögum á þann veg að kjósandinn fái loks þann
lýðræðislega rétt að velja sér einstaklinga, með
öðrum orðum að persónukjör verði leyft, þá finnst
mér framboð vel koma til greina.
Ég hef engu að tapa
22 Daglegt lífVIÐTALIÐ
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 21. FEBRÚAR 2009