Morgunblaðið - 27.03.2009, Blaðsíða 17

Fréttir 17ERLENT
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 27. MARS 2009
Eftir Boga Þór Arason
bogi@mbl.is
FYRRVERANDI forseti Taívans, Chen Shui-
bian, var dreginn fyrir rétt í gær í máli sem hef-
ur klofið þjóðina og gæti haft alvarlegar afleið-
ingar fyrir lýðræðið í landinu.
Chen, eiginkona hans og tólf aðrir eru sökuð
um fjárdrátt, mútuþægni og peningaþvætti.
Forsetinn fyrrverandi á yfir höfði sér lífstíð-
arfangelsisdóm verði hann fundinn sekur. Hann
neitar sök og segist vera fórnarlamb „hreinsana
ríkisstjórnarinnar“ sem hann sakar um að hafa
staðið fyrir saksókninni til að þóknast kínversk-
um stjórnvöldum.
Chen er 58 ára gamall og varð forseti árið
2000 í sögulegum kosningum þegar endi var
bundinn á rúmlega hálfrar aldar valdatíma
flokks þjóðernissinna, Kuomintang. Kínversk
stjórnvöld höfðu horn í síðu Chens vegna yfirlýs-
inga hans um sjálfstæði Taívans og hótuðu inn-
rás í landið ef það lýsti yfir fullu sjálfstæði. Sam-
skipti Kína og Taívans hafa batnað síðan Ma
Ying-jeou, leiðtogi Kuomintang, var kjörinn for-
seti fyrir ári.
Kuomintang vann einnig mikinn sigur í þing-
kosningum í janúar á síðasta ári þegar flokk-
urinn og bandamenn hans fengu 86 þingsæti af
113, en flokkur Chens aðeins 27.
Taívan aftur eins flokks ríki?
Óttast er að Taívan verði aftur að eins flokks
ríki og stjórnarandstaðan sakar Kuomintang um
að hafa staðið fyrir saksókninni til að ná sér niðri
á Chen. Andstæðingar forsetans fyrrverandi
segja hins vegar saksóknina skref í þá átt að
uppræta spillingu í stjórnkerfinu.
„Þetta er áfall fyrir lýðræðið og klýfur taív-
anska samfélagið,“ segir Shane Lee, prófessor í
stjórnmálafræði á Taívan. Saksóknin gæti einnig
komið Kuomintang í koll að mati Kou Chien-
wen, aðstoðarprófessors í stjórnmálafræði.
„Fjöldamótmæli gætu blossað upp ef stuðnings-
menn Chens telja ekki að réttarhöldin hafi verið
sanngjörn,“ segir Kou. Hann bætir við að rétt-
arhöldin setji flokk Chens í mikinn vanda vegna
þess að forsetinn fyrrverandi njóti enn mikils
stuðnings í flokknum. „Ef flokkurinn lætur hann
róa verða sumir stuðningsmenn flokksins fyrir
miklum vonbrigðum.“
Spillingarmál klýfur þjóðina
 Saksókn á hendur fyrrverandi forseta gæti haft alvarlegar afleiðingar fyrir lýðræðið á Taívan
 Á lífstíðarfangelsisdóm yfir höfði sér verði hann fundinn sekur um spillingu en hann neitar sök
Í HNOTSKURN
» Chen og eiginkonahans, Wu Shu-chen, eru
sökuð um að hafa dregið sér
fé úr sérstökum forsetasjóði
og lagt það inn á banka-
reikninga í Sviss.
» Hjónin eru einnig sögðhafa þegið mútur af taí-
vönskum kaupsýslumanni og
hjálpað honum selja ríkinu
land á verði sem var langt
yfir markaðsverði.
» Wu hefur játað að hafaþegið jafnvirði 260 millj-
óna króna af manninum, en
það hafi aðeins verið fram-
lag í kosningasjóð, ekki mút-
ur.
Reuters
Spilltur? Chen á leið í dómhús í Taipei.
Eftir Svein Sigurðsson
svs@mbl.is
ÞEGAR kirsuberjatrén blómgast,
þá er vorið komið í Japan. Það kom
að þessu sinni sl. laugardag, 21.
mars, viku fyrr en til jafnaðar á síð-
ustu 30 árum síðustu aldar. Þannig
hefur það verið í nokkur ár og ástæð-
an er augljóslega sú, að það hefur
hlýnað í veðri. Því fer þó fjarri, að
allir séu sammála því, að við séum að
upplifa verulegar loftslagsbreyting-
ar. Það kom vel fram í yfirheyrslum
og umræðum á Bandaríkjaþingi í
fyrradag.
Japanir hafa miklar áhyggjur af
þeim breytingum, sem orðið hafa á
blómgunar- og laufgunartíma
trjánna en ef miðað er við 1. apríl
hefur hann færst 200 km í norður á
síðustu 40 árum. Um það ætla þeir
m.a. að fjalla á ráðstefnu Sameinuðu
þjóðanna um skógareyðingu í des-
ember nk. en ýmsir vísindamenn
segja, að yfirstandandi ár geti skorið
úr um framtíð skóganna og barátt-
una gegn loftslagsbreytingum.
Áætlað er, að 20% gróðurhúsaloft-
tegunda megi rekja beint til skógar-
eyðingar. Skógarnir, sem annars
hefðu gleypt í sig koltvísýrings-
mengunina, eru ruddir og landið
nýtt til beitar eða ræktunar. Árleg
koltvísýringsmengun af þessum sök-
um svarar til alls útblásturs í Kína
eða Bandaríkjunum.
Allt veltur á skógunum
Í skýrslu, sem kom út sl. haust á
vegum breskra stjórnvalda, segir, að
alþjóðlegir samningar um verndun
skóganna gætu dregið úr kostnaði
við baráttuna gegn loftslagsbreyt-
ingum um allt að 50% fram til 2030.
„Þetta yfirstandandi ár er eins
konar ögurstund í baráttunni gegn
loftslagsbreytingum,“ sagði Dan
Bebber, yfirmaður loftslagsrann-
sókna hjá Earthwatch-stofnuninni.
„Ef við sláum ekki skjaldborg um
skógana og notum þá sem tæki í
þessari baráttu, þá er hún dæmd til
að mistakast.“
Ögurstund í umhverfismálum
Eyðing Skógunum, „lungum jarð-
arinnar“, er skipulega útrýmt.
„Við eigum að hafa hugrekki til að gera ekki nokkurn
skapaðan hlut,“ sagði breski lávarðurinn Christopher W.
Monckton er fulltrúadeild Bandaríkjaþings efndi til um-
ræðu um umhverfismálin. Monckton er formaður sam-
taka, sem halda því fram, að hlýnun andrúmsloftsins og
loftslagsbreytingar séu bara skröksaga og tilbúningur
og undir það tók líka séra Calvin Beisner, talsmaður
Cornwall Alliance, bandarískra samtaka presta, guð-
fræðinga og annarra trúarleiðtoga.
„Heimsmynd Biblíunnar er sú, að jörðin og vistkerfin
séu sköpun guðs og þess vegna muni þau sjá um sig sjálf
eins og vera ber með sköpunarverk mikils verkfræð-
ings,“ sagði Beisner og Joe Barton, þingmaður fyrir Texas, sagði, að menn
löguðu sig alltaf að nýjum aðstæðum og það væri ekki svo erfitt að laga sig
að breyttu loftslagi.
Eins og vænta mátti féllu þessar skoðanir ekki í frjóan jarðveg hjá þing-
mönnum yfirleitt og ekki eru allir drottins þjónar vissir um, að guð muni
kippa öllu í liðinn. Rowan Williams, erkibiskup af Kantaraborg, sagði fyrir
fáum dögum, að mannkynið væri að kalla yfir sig dómsdag í umhverf-
ismálum. Guð hefði gefið okkur frjálsan vilja og því væri engu um að kenna
nema skammsýni okkar og heimsku.
Dómsdagur heimskunnar
Sr. Rowan Willi-
ams erkibiskup
GRIKKIR héldu upp á sinn þjóðhátíðardag í
fyrradag, 25. mars, en þann dag árið 1821 risu
þeir upp gegn yfirráðum Ottómana-veldisins
tyrkneska, sem ráðið hafði Grikklandi í 400 ár.
Herþyrlurnar tvær fljúga hér yfir Parþenon,
Aþenuhofið á Akrópólis, en það var reist á
fimmtu öld fyrir Krists burð. Þar hafði áður
staðið annað Aþenuhof miklu smærra en Persar
eyðilögðu það 480 f.Kr. Parþenon er glæstasta
afrek grískrar byggingarlistar en það kostaði
líka sitt. Það var reist á árunum 447 til 432 og
enn eru til reikningar ef svo má segja yfir út-
gjöldin. Af þeim má sjá, að langdýrasti liðurinn
var að flytja allan steininn um 16 km langan veg
frá Pentelicus-fjalli til Akrópólis. svs@mbl.is
AP
Þjóðhátíð í Grikklandi
FORSÆTISRÁÐHERRA Ítalíu,
milljarðamæringurinn Silvio Ber-
lusconi, sagði í gær atvinnulausum
löndum sínum að koma sér út úr
húsi og fara að leita sér atvinnu.
„Ekki myndi ég sætta mig við að
þiggja bara bæturnar en gera síðan
ekkert í mínum málum. Ég myndi
finna mér eitthvað að gera, t.d.
stofna mitt eigið fyrirtæki,“ sagði
Berlusconi er hann skoðaði sig um í
litlu þorpi skammt frá Napólí en
þar er atvinnuleysið mjög mikið.
Berlusconi, sem er skráður hjá
Forbes-tímaritinu sem annar rík-
asti maður á Ítalíu, lét svipuð um-
mæli frá sér fara á miðvikudag:
„Fólk, sem missir vinnuna, ætti að
gera eitthvað. Ekki myndi ég láta
nægja að sitja með hendur í
skauti.“
Stjórnarandstaðan á Ítalíu er æf
yfir ummælunum. „Dáðlaus dusil-
menni. Það er álit forsætisráð-
herrans á löndum sínum, fólki, sem
hefur misst vinnuna,“ sagði Anton-
io Di Pietro, einn leiðtoga stjórn-
arandstöðunnar. Atvinnuleysi á
Ítalíu er nú 7%. svs@mbl.is
Farið út
og leitið
að vinnu
Ummæli Berlusconis
vekja hneykslun