Organistablaðið - 01.12.1977, Blaðsíða 27

Organistablaðið - 01.12.1977, Blaðsíða 27
spurði hann reiður, „must you hog all the keys?" Eftir það stund- aði hinn efnilegi, ungi maður frá Danbury sitt tónlistar ketteri fyrir sjálfan sig og gladdi kennara sinn með því að koma með stafla af „korrekt" tónsmíðum. Þegar Ives var að ljúka námi við Yale, varð hann að velja um hvernig hann ætti að þéna fyrir sínu daglega brauði. Hann vissi að tónskáld höfðu ætíð áhyggjur af því hvernig þau ættu að sjá fyrir fjölskyldu sinni, alveg sama hversu mikillar hagsýni var gætt. En hann vonaðist til að hann gifti sig einn góðan veðurdag og eignaðist börn og buru, og tók því þann kostinn að fara út í viðskiptalífið, nánar tiltekið tryggingastarfsemi. Ives gaf sig allan við starfi sínu, en þrátt fyrir það samdi hann fjölda tónverka í frítímum sínum. Hann komponeraði um helgar, í fríum, á kvöldin, oft til kl. 2 eða 3 að nóttu til. Það varð mikill dráttur á því að menn færu að veita tónlist Charles Ives athygli og flytja hana. Onnur sinfonía hans, samin 1902 var frumflutt 1951. Þriðja sinfonía hans samin 1911, fyrst flutt 1945. Fjórðu sinfoníuna samdi hann á árunum 1910 til 1916, og var hún leikin í fyrsta sínn 1965, og það er ekki mjög langt síðan organ- leikarar fóru að leika Varialions on „America" eftir hann, orgel- verk sem var samið 1891, þegar hann var 17 ára gamall. Melodían í þessu verki er nú á tímum þekktust sem þjóðsöngur Englendinga „God Save the Queen". Enginn veit hver hefur samið lagið í þeirri mynd, sem það er nú í — hluti af því finnst hjá John Bull (ca. 1562—1628) — en mörg lönd hafa tileinkað sér það sem þjóðsöng, og m. a. hafa Beethoven, Debussy og Carl Maria von Weber notaðþað í tónsmíðum sínum. Lagið átti líka opna leið til Ameríku, og 1832 orti amerískur prestur, Samuel F. Smith, texta — föðurlands-sálm, sem átti vel við amerískan þankagang á þeim tíma (upphaf: My country, 'tis of thee, Sweet land of liberty). Þetta var sungið í fyrsta sinn 4. júlí (á fullveldisdaginn) það ár, og breidd- ist skjótt út sem eins konar þjóðsöngur. — Lagið fékk nafnið „Ameríka", og þar með skilst og skyrist titillinn á orgelverki því sem Charles Ives samdi 1891. Ef maður athugar Variations on „America" sögulega, verður það að teljast elsta pólýtónala verk sem varðveitt er skrifað. Sé það skoð- að frá tónlistarlegu sjónarmiði, er það eitt hið galsafengnasta tón- verk, sem um getur í sögu orgeltónlistarinnar! ORGANISTABLAÐIÐ 27

x

Organistablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Organistablaðið
https://timarit.is/publication/787

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.