Morgunblaðið - 03.05.2011, Blaðsíða 19

FRÉTTIR 19Erlent
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 3. MAÍ 2011
Reuters
Fagnað í Bandaríkjunum
Fjöldi fólks safnaðist saman við Hvíta húsið í Washington
til að fagna tíðindunum eftir ávarp Baracks Obama for-
seta. Nær áratug eftir hryðjuverkin miklu í Bandaríkj-
unum, þar sem um 3000 óbreyttir borgarar féllu, hafði
loksins tekist að finna og fella Óvin þjóðarinnar númer
eitt, manninn á bak við ódæðin 11. september 2001.
FRÉTTASKÝRING
Kristján Jónsson
kjon@mbl.is
Barack Obama Bandaríkjaforseti var ánægður
en yfirvegaður þegar hann ræddi um fall
fjöldamorðingjans Osama bin Ladens, flestir
þjóðarleiðtogar fögnuðu tíðindunum og Shi-
mon Peres, forseti Ísraels, sagði réttlætið hafa
sigrað. Herman van Rompuy, forseti ráð-
herraráðs Evrópusambandsins, sagði að heim-
urinn væri nú “öruggari staður“ en ella. Ha-
mid Karzai, forseti Afganistans, áleit að bin
Laden hefði hlotið „makleg málagjöld“.
En hverjar verða afleiðingarnar eða verða
þær kannski litlar? Er al-Qaeda búið að vera
eða má búast við miklum hefndarárásum? Og
tryggir fall bin Ladens að Obama sigri í for-
setakosningunum á næsta ári eða verður afrek
sérsveitarmannanna gleymt haustið 2012, allir
uppteknir af efnahagsmálunum?
Sjónarhornin eru mörg. Upplýsingar sem
fengust í yfirheyrslum í Guantanamo leiddu til
þess að leyniþjónustumenn fóru að fylgjast
með einum sendiboða al-Qaeda sem að lokum
leiddi þá að húsi bin Ladens í Abbottabad.
Obama sveik kosningaloforð um að loka búð-
unum. Var það þá rétt ákvörðun?
Al-Qaeda hefur verið að hnigna síðustu
árin í heimi múslíma, um það eru menn sam-
mála. Uppreisnin í arabaríkjunum virðist ekki
hafa sótt innblástur í áróður al-Qaeda enda
kröfur fólksins verið um lýðræði og mannrétt-
indi, í beinni andstöðu við kenningar trúarof-
stækismanna. Bolir með myndum af bin Lad-
en eru ekki lengur til sölu á útimörkuðum
Pakistans og börn í Norður-Afríku sjaldan
nefnd í höfuðið á Osama eins og algengt var
fyrstu árin eftir árásirnar á Bandaríkin 2001.
En eldheitir íslamistar gætu víða efnt til
hefndarárása. Breski hernaðarsagnfræðing-
urinn Michael Howard lýsti vandanum fyrir
nokkrum árum. „Ef við náum bin Laden og
drögum hann fyrir rétt fær hann ræðupall til
að reka áróður um alla heimsbyggðina. Ef við
drepum hann, t.d. skjótum hann á flótta, verð-
ur hann píslarvottur. Ef hann sleppur verður
hann eins og Hrói höttur. bin Laden getur ekki
lengur tapað.“
Strengur í hjörtum margra múslíma
Howard var kannski of svartsýnn, ljóst er
að dauði bin Ladens er áfall fyrir al-Qaeda og
happafengur fyrir Bandaríkjamenn sem hafa
ekki haft margt til að gleðjast yfir síðustu árin.
En ástæðan fyrir fylginu meðal múslíma
við kenningar bin Ladens var ekki bara
brenglaður unaðshrollurinn yfir morðingj-
anum sem sneri á risaveldið. Þær snertu
streng í hjörtum margra múslíma, hatur og ör-
vænting hinna smáðu fékk útrás. Skoðana-
könnun í Pakistan í fyrra sýndi að aðeins 3%
töldu al-Qaeda vera ógnun við ríkið; 68% var
illa við Bandaríkin. Sumum aröbum og Pakist-
önum finnst að fjöldamorð al-Qaedaliða séu
réttlát hefnd fyrir meintar og raunverulegar
misgerðir Vesturlandaþjóða, Ísraela, van-
trúarhundanna. Og því gleymt að flest fórn-
arlömb hryðjuverkanna eru múslímar.
„Ekki leiðtogi okkar“
Hvað segja talíbanar í Afganistan um fall
bin Ladens? Einn af leiðtogum þeirra í Kan-
dahar sagði þetta slæm tíðindi en bin Laden
hefði ekki tekið þátt í baráttu talíbana. „Hann
var ekki leiðtogi okkar,“ sagði maðurinn.
Þegar heyrast raddir, jafnt til hægri sem
vinstri, í Bandaríkjunum um að nú sé ástæðu-
laust að halda áfram hernaði gegn talíbönum,
best sé að semja við talíbana. Markmiðið með
innrásinni hafi verið að klekkja á al-Qaeda.
Það hafi tekist, bin Laden sé dauður og aðeins
um 100 al-Qaedamenn séu nú í öllu Afganistan.
Of snemmt að spá lokasigri
 Fall bin Ladens getur ýtt undir kröfur í Bandaríkjunum um að hætta baráttunni gegn talíbönum
 Al-Qaeda hefur þegar hnignað og því óljóst hver áhrifin af falli leiðtogans verða á hryðjuverkamenn
Reuters
Árangur Obama Bandaríkjaforseti segir þjóð-
inni að tekist hafi að drepa bin Laden.
Líki bin Ladens var
sökkt í sjóinn í Ara-
bíuflóa í samræmi
við reglur íslams, að
sögn bandarísks
embættismanns.
Hann sagði að líkið
hefði verið þvegið,
vafið hvítu laki og
sett í poka í flug-
móðurskipinu USS
Carl Vinson. Herforingi las ísl-
amskan texta sem var þýddur á ar-
abísku áður en líkinu var sökkt. Ísl-
amskur trúarleiðtogi í Kaíró sagði
þó að það samræmdist ekki reglum
íslams að sökkva líki múslíma í sjó.
LÍKINU SÖKKT Í SJÓ
Segjast hafa fylgt
íslömskum reglum
Fylgismaður
bin Ladens.
Embættismenn í Washington segja
að DNA-sýni sanni að um bin Lad-
en hafi verið að ræða, gengið hafi
verið úr skugga um það áður en
líkið var brennt. Spurningin er
hvort tortryggnir múslímar trúa
því.
Skömmu eftir að skýrt var frá
falli bin Ladens birti hin virta AP-
fréttastofa mynd af blóðugu lík-
inu, með sári á andliti. Fljótlega
kom í ljós í rannsókn sem vefsíðan
msnbc.com stóð fyrir að nær
örugglega var um fölsun að ræða
og AP dró myndina til baka.
kjon@mbl.is
DNA-SÝNI TIL SÖNNUNAR
Leiðtoginn örugg-
lega fallinn í valinn?
Bandaríkjamenn
settu 25 milljónir
dollara, sem svarar
nær þrem millj-
örðum króna, til
höfuðs bin Laden en
óljóst er hver fær
féð. Að sögn AP-
fréttastofunnar
koma nokkrir til
greina sem veittu eða komust yfir
vísbendingar um felustað hryðju-
verkaleiðtogans. Utanríkisráðu-
neytið í Washington mun ekki gefa
upp nöfnin. Er það skiljanlegt þar
sem félagar bin Ladens væru vísir
til að leita umrætt fólk uppi.
kjon@mbl.is
FÉÐ TIL HÖFUÐS BIN LADEN
Óljóst hver fær
vísbendingarlaunin