Ljósmæðrablaðið - 15.11.2001, Qupperneq 8

samþykktu að taka þátt í rannsókninni.
Viðmið við val á konum voru: lengd meðgöngu
á bilinu 32-38 vikur og viðkomandi varð að
hafa gefið skriflegt samþykki íyrir þátttöku í
rannsókninni. Ákveðið var að tala við konur
óháð fyrri reynslu þeirra af barneignum, aldri,
félagslegum bakgrunni o.s.frv. Þetta var í
samræmi við tilgang rannsóknarinnar þar sem
afla átti upplýsinga um viðhorf og reynslu
kvenna sem einstaklinga af mæðravernd.
Meðgöngulengdin var álitin heppileg 32-38
vikur þar sem að á þessu tímabili hafa konumar
töluverða reynslu af þeirri þjónustu sem
mæðraverndin felur í sér en eftir 38 vikna
meðgöngu er athygli margra kvenna farin að
beinast að fæðingunni. Viðmið varðandi val á
ljósmæðrum voru: allar ljósmæður sem vinna
við mæðravernd á viðkomandi stað voru
þátttakendur í rannsókninni auk einnar
ljósmóður sem starfar á öðrum stað utan
Reykjavíkur. Þessar ljósmæður sinna allar
mæðravernd, fæðingum og sængurlegu en
engin þeirra veitir þó samfellda þjónustu til
ákveðins hóps verðandi foreldra.
Konurnar kusu allar að láta viðtölin fara fram
á heimili sínu en þrjár ljósmæður óskuðu eftir
að viðtalið yrði tekið á sjúkrahúsi þar sem þær
starfa. Ein ljósmóðir kaus að viðtalið færi fram
heima.
Tafla 1
Viðtalsrammi notaður fyrir verðandi mæður
- Mig langar til að byrja á því að biðja þig um
að segja mér hvað þér finnst felast í
mæðravernd.
- Hvað finnst þér vera mikilvægast varðandi
mæðraverndina?
- Hverju ert þú að sækjast eftir þegar að þú
kemur í mæðravernd?
- Finnst þér vera komið til móts við þarfir
þínar í mæðraverndinni?
- Er eitthvað sem þú mundir vilja hafa öðruvísi
í mæðraverndinni?
Viðtalsrammi notaður fyrir ljósmæður í
mæðravernd
- Mig langar til að byrja á því að spyrja þig
hvað þér finnst felast í mæðravernd
- Hvað finnst þér vera mikilvægast varðandi
mæðraverndina?
- Hverju heldurðu að konur séu helst að leita
eftir í mæðraverndinni?
- Finnst þér þú geta komið til móts við þarfir
kvennanna sem þú annast á meðgöngu?
- Er eitthvað sem þú vilt breyta varðandi
mæðraverndina?
Gagnasöfnun og greining gagna
Tekið var eitt viðtal við hvern þátttakanda í
rannsókninni. Viðtölin voru tekin upp á
segulband og vélrituð orðrétt upp. í viðtölunum
var notaður viðtalsrammi til að halda
umræðunni um það efni sem ákveðið var að
skoða. Viðtalsramminn innihélt fimm opnar
spurningar. Greining á niðurstöðum úr þessari
rannsókn fylgir ekki einni reglu eða aðferð.
Margir höfundar hafa skrifað um aðferðir við
að greina eigindlegar rannsóknir (Kvale 1996,
Stem 1991, Manen 1990) þar þarf rannsakandi
að gæta þess að þróa kerfi sem er í samræmi
við markmið rannsóknarinnar og trútt þeim
gögnum sem sem aflað hefur verið. í þessari
rannsókn var tilgangurinn m.a. að fá
upplýsingar beint frá konum og ljósmæðrum
án þess að sett væri fram tilgáta í upphafi. í
samræmi við það var notuð greining sem
byggir á túlkunarfýrirbæraffæði (hermeneutic
phenomenology) (Kvalel996,Manen 1990).
Með því að nota fyrirbærafræði í rannsókninni
er áhersla lögð á að lýsa innihaldi viðtalanna
eins og þau koma fyrir. Túlkunarfræði gerir
hins vegar ekki ráð fyrir að það sé neitt sem
heitir ótúlkuð fyrirbæri heldur felist ákveðin
tiilkun alltaf í reynslu eða upplifún einstaklinga.
Að setja viðtal á það form að það sé aðgengilegt
til úrvinnslu er viðkvæmt ferli. Það felur í sér
ákveðið mat og túlkun að færa gögn úr einu
formi yfir á annað og ekki er til nein ein rétt
leið heldur þarf að hafa í huga hvað sé heppileg
leið fyrir hverja einstaka rannsókn (Kvale
1996). Rannsakandi vélritaði sjálfur öll viðtölin
upp og með því að hlusta endurtekið á viðtölin
skapaðist tækifæri til að meta og íhuga gögnin
sem í sjálfu sér er upphaf greiningar.
Lj ósmæðrablaðið
nóv 2001