Ljósmæðrablaðið - 15.11.2001, Síða 20

hræddar við. Margar konur vilja vita hvað
stendur þeim til boða og hvað hægt er að gera
og það er mjög jákvætt. Hinsvegar er hætt við
að konur taki óupplýstar ákvarðanir á þeim
forsendum að þær hafa rétt til vals. Fram hafa
komið spurningar eins og “af hverju þarf
fæðing að vera sársaukafull” eða “því get ég
ekki fengið þau inngrip sem ég vil, eins og
keisaraskurð”. Ljósmæður hafa verið í því að
útskýra fyrir konum að það þarf að vera gild
ástæða fyrir inngripi, að bak við valmöguleika
þurfa að vera góðar upplýsingar. í dag hefur
umræðan verið meira í þá átt að konur hafi
Ljósmæðumar þq'ár sem hófu heimafæðingastarfsemina á Fjóni.
Fyrir aftan þær er kort af Fjóni þar sem merkt er inná fyrir hverja fæðingu
rétt til að velja meira en áður, þ.e. ósk konunnar
er næg ástæða til inngrips, s.s. mænu-
rótardeyfingar. Ljósmæður hafa fengið það
svolítið á sig núna að þær vilji að konur finni
til í fæðingum, og að þær dragi úr óskum
kvenna um deyfingu. það er reyndar munur á
þessu milli staða, í Kaupmannahöfn er
auðveldara að fá mænurótardeyfingu eða
keisaraskurð eftir óskum. Þar er viðhorfið
sterkara um að konur hafi algjörlega frjálst val
í fæðingum, “ef þú vilt það, færðu það”. Mér
sem ljósmóður til margra ára finnst sú þróun
ekki vera rétt, við getum ekki setið hjá og leyft
þróuninni að fara í þessa átt. Slíkum kröfum
mæti ég næstum aldrei í heimafæðingum,
eiginlega bara í sjúkrahúsfæðingum. Þetta
skiptist til hægri eða vinstri, það er svo mikill
munur á þeim kröflim frá konum sem fæða á
sjúkrahúsum eða þeim sem fæða heima. Við
getum heldur ekki þrjóskast við og bara verið
með í eðlilegum fæðingum og útilokað
deyfingar eða inngrip. Þá yrðu slíkar fæðingar
eingöngu í höndum fæðingalækna. Við þurfum
líka að fylgja þróuninni og setja okkur inn í
Að lokum, Ijómœður verða
að standa saman og vinna
markvisst að því að konur
geti tekið upplýstar
ákvarðanir varöandi sínar
fœðingar og þekki rétt sinn
til að velja fœðingarstað.
nýjustu tækni. Það þarf að mæta þessum auknu
kröfum nútímakvenna með meiri og betri
upplýsingum, gefa fólki kost á upplýstum
ákvörðunum ekki bara blindu vali.
Áttu til einhver góð ráð til íslenskra
ljósmæðra?
Já kannski, ef það er eitthvað þá vil segja að
það er mikilvægt að standa með viðhorfum
sínum, láta ekki aðra stjórna því hvernig þið
vinnið vinnuna ykkar. Læknar t.d. þurfa að
vita hvernig ykkar vinnu er háttað og hver
ykkar sjónarmið eru. Varðandi heimafæðingar
þá er afar mikilvægt að vera í góðu samstarfi
á sjúkrahúsunum. Læknamir þurfa að þekkja
vel ykkar vinnuhætti í tengslum við
heimafæðingar, að það sé í lagi að fæða heima
að þið þekkið leikreglurnar. Og að sjálfsögðu
verðið þið ekki heima með konu ef
hjartahlustun er ekki í lagi eða eitthvað er að
og ykkur sé treystandi til að meta þessa þætti.
Við höfum mætt miklum skilningi frá
fæðingalæknum, kannski aðeins minna frá
barnalæknum og mér skilst að það hafi einnig
verið tilfellið hér á íslandi. Þeir þekkja einna
helst til þess þar sem gangur fæðingarinnar
hefur ekki verið ákjósanlegur og á helst við
um áhættufæðingamar á sjúkrahúsunum. Þeir
hafa þá frekar sett sig upp á móti
heimafæðingum og telja það öruggara að vera
með konurnar á sjúkrahúsum. Við erum ekki
með fæðingar sem ganga ekki eðlilega fyrir
sig heima, konurnar eru fluttar á sjúkrahús
fyrr en seinna. Flutningurinn hefur alltaf gengið
vel fyrir sig, enda em ekki langar vegalengdir
milli staða á Fjóni, lengst um 20-30 mín
keyrsla. Ég lield að það sé ekki sniðugt kerfi
að heimafæðingaljósmæður vinni algerlega
sjálfstætt, án þess að vera í tengslum við
sjúkrahúsin. Það er best ef þetta fær að skarast
að einhverju leiti og báðir aðilar þekki vel
vinnureglur hvers annars. Að lokum, ljómæður
verða að standa saman og vinna markvisst að
því að konur geti tekið upplýstar ákvarðanir
varðandi sínar fæðingar og þekki rétt sinn til
að velja fæðingarstað.
On Ljósmæðrablaðið
nóv 2001