Dagblaðið Vísir - DV - 10.01.2004, Blaðsíða 19

DV Fókus
LAUGARDAGUR 10. JANÚAR 2004 7 9
r
! Verða pær eins og Búdda,
Kahn, Nanúleon og Hitler?
sé skipstjórinn Búdda, stýrimaður-
inn sé Jesú Krist og Gandhi
messagutti.
Mynd þeirra ræðst af hugar-
ástandi okkar
Jú, við getum svo sem látið okkur
dreyma um slíka heimsókn. En verður
samt ekki að teljast að minnsta kosti
alveg eins líklegt að á skipum sem
lenda hér eftir siglingu milli stjam-
anna verði það Gengis Kahn sem
stjórni, stýrimaðurinn gegni nafninu
Napóleon og messaguttinn heiti
kannski Adolf Hider? Og hafi geimskip
með slíka áhöfn lent á Jörðinni ein-
hvern tíma í árdaga, er þá sennilegt að
þú sætir þama með blað í höndunum
að lesa í rólegheitum og meira og
minna áhyggjulaus grein um hugsan-
lega heimsókn geimvera til Jarðarinn-
ar?
Nei - þvf mannkyninu hefði aldrei
verið leyft að þróast til vitsmuna af
slíkum gestum.
Síðan menn fóm í alvöru að velta
fyrir sér möguleikanum á heimsókn
utan úr geimnum hafa viðhorf til
væntanlegrar heimsókn sveiílast
nokkuð milli vonar og ótta, og senni-
lega litast þau viðhorf ansi mikið af
hugarástandi okkar hverju sinni. Ef við
emm hrædd við stríð eða útrýmingu
af öðmm sökum, þá vilja líka birtast í
hugskoti okkar illúðlegar geimverur
komnar að gera okkur illt. Þar til að
óttinn við okkur sjálf verður svo mikill
að við fömm þvert á móti að ímynda
okkur göfugar geimverur, sem koma
til að bjarga okkur, kenna okkur, leiða
okkur á betri veg.
Hvar eru siglingaþjóðirnar?
Hinir áhyggjulausu segja sem
svo að við þurfum ekki að vera
hrædd. Geimvemr sem leggja í
ferðalög milli stjarnanna hljóti að
hafa náð ekki bara tæknilegri full-
komnun, heldur líka þeim andlega
þroska að troða ekki niður lífið á
öðrum stöðum. Um það má hins
vegar efast. Altént er líklegra en hitt
að Jörðin okkar hafi líklega aldrei
fengið neina heimsókn - frá hvor-
ugri þeirri áhöfn sem áður var
nefnd. Og hvers vegna þá ekki, ef
öll Vetrarbrautin er iðandi af lífi og
nægur tími hafi gefist frá Mikla-
hvelli til að upp hafi risið siglinga-
þjóðir, langt á undan okkur?
Því það verður að teljast afskap-
lega ólíklegt að fyrst núna - akkúrat
þegar við stöndum sjálf á þröskuldi
geimferðalaga og náum kannski að
leggja upp til annarra sólkerfa eftir
fáeinar aldir - fyrst núna sé þróun-
in á öðrum hnöttum komin á sama
stig. Ef það er yflrleitt möguleiki á
viti bornu lífi annars staðar, þá
hljóta margir að hafa verið á undan
okkur - jafnvel fjöldamargir. Og
hvar eru þeir þá?
Bíða þess að við þroskumst
andlega?
Ein skýring er sú að þrátt fyrir
allt sé hvergi líf nema hér, að
minnsta kosti ekki viti borið líf, að
minnsta kosti ekki í Vetrarbraut-
inni okkar.
Önnur að „þeir" hafi komið eða
að minnsta kosti löngu veitt okkur
athygli og séu jafnvel að fylgjast
með okkur úr fjarlægð. Bíði þess að
tegundin maður verði nógu
þroskuð andlega til að teljast sam-
kvæmishæf - maðurinn verði nógu
dannaður til að vera gjaldgengur í
almennilegan selskap á stjarn-
fræðilega vísu. Og ástæðan fyrir því
að við höfum ekki orðið vör við at-
hyglina sé einfaldlega sú að þótt
við teljum okkur búa yflr full-
kominni tækni nú þegar, þá séum
við á mælikvarða geimbúanna
ennþá eins og hverjir aðrir krakkar
með legókubba - eða frumstæðir
þjóðflokkar sem kunna ekki aðra
leið til samskipta en trumbuslátt
eða reykmerki. Steinaldarmenn á
Reiknað hefur verið
út að geimverur sem
smíða skip sem ná
einum tíunda af <
hraða Ijóssins, þær
muni hafa lokið við
að kanna Vetrar-
brautina á fáeinum
milljónum ára - í
hæsta lagi. Og þótt
milljón árséu langur
tími í okkar sögu eru
þau bara tittlingaskít-
ur í sögu alheimsins-
ins. Hvers vegna hefur
þá enginn ratað hing-
að ennþá?
Nýju-Gíneu hafa jú ekki minnstu
hugmynd um að aílt í kringum þá í
loftinu séu sjónvarpsbylgjur, Inter-
net og SMS.
Metorðagirndin er hættuleg
Sú þriðja skýring er dapurlegri.
Hún gengur út á að tegundir sem
eru nógu metorðagjarnar til að
komast til stjarnanna séu jafnframt
svo gráðugar og sjálfum sér sund-
urþykkar að þær gangi undantekn-
ingarlaust af sér dauðum í inn-
byrðis styrjöldum áður en of langt
verður komist út í geim - eins og
við mennirnir höfum svo sem þeg-
ar staðið frammi fyrir og gætum
því miður enn átt það eftir - eða
arðræni svo náttúru sfna og
umhverfi að þær veslist upp og
deyi - eins og við gætum líka átt
eftir, ef við pössum okkur ekki.
Þetta er vissulega möguleiki en
þó má ætla að nógu margar tegund-
ir kæmust klakklaust í gegnum þá
vaxtarverki sem mannkynið þarf nú
að þola, til að einhverjar þeirra
slyppu óhultar út í geiminn. Það er
þá líklega huggun harmi gegn að
þrátt fyrir allt er þá sennilegra að sú
menning sem elur af sér Búdda lifi
af, heldur en hin sem ól Hitler.
Ægilegustu náttúruhamfarir
alheimsins
Fjórða skýringin hermir að ein-
hverjar ægilegar náttúruhamfarir í
geimnum, sem við höfum enn ekki
kynnst, eigi sér stað svo reglulega
að engin menning nokkurs staðar
geti meira en rétt komist á legg - þá
tætist allt í sundur og hrökklist ým-
ist aftur á steinaldarstig eða hrein-
lega alla leið til fjandans.
Hér hefur athygli manna helst
beinst að dularfullum fyrirbærum
þar sem við þekkjum ennþá lítið til
orsakanna, og kallast „gamma-
geislablossar". Þetta eru gríðarleg-
ar sprengingar sem verða hingað
og þangað um geiminn og svo öfl-
ugar að í nokkrar sekúndur senda
þær frá sér svo öfluga og bráðdrep-
andi gammageislun að orkan jafn-
ast á við alla venjulega orkuútgeisl-
un hins þekkta alheims. Þetta eru í
stuttu máli sagt ægilegustu nátt-
úruhamfarir sem hægt er að hugsa
sér; jafnvel súpernóva er eins og
hljóðlátur brandari í samanburði
við þau ósköp. Hvað þama er á
ferð vitum við ekki enn og viljum
kannski varla vita það, því ef þetta
gerist í okkar Vetrarbraut, þótt í
órafjarlægð væri, þá er það svo ein-
faft: Þið munuð öll þið munuð öll
þið munuð öll... ekki lifa.
Líkur benda til þess að í árdaga
alheimsins hafl slíkir gamma-
geislablossar verið töluvert algeng-
ari en nú og þessir blossar gætu því
hafa reglulega eytt öll lífi á stórum
svæðum í heilu stjörnuþokunum.
Það kynni vissulega að úrskýra
hvers vegna siglingaþjóðir hafa
ekki komist á legg - fyrr en þá
kannski um þessar mundir.
Séu þær á ferð úti í dimm-
unni...
En það hefur enginn gamma-
geislablossi orðið í umhverfi okkar
í háa herrans tíð. Og umhverfi okk-
ar er þó engin smásmíði - nóg
pláss fyrir fjölmargar siglingaþjóð-
ir, líkt og við munum verða eftir fá-
einar aldir, ef svo fer fram sem
horfir. Og séu þær á ferðinni þarna
úti í dimmunni, þá er eitt víst:
Flestallar þeirra verða komnar
ótrúlega miklu lengra á veg í tækni
og vísindum en við. Það er beinlín-
is fáránleg tilhugsun annað en að
fyrsta siglingaþjóð sem hér gerði
vart við sig myndi standa okkur svo
miklu miklu framar á öllum svið-
um að við ættum ekki séns - ef
„þeir“ kysu að fara með ófriði og
vildu kúga okkur og ræna og annað
þaðan af verra.
Bukkum okkur og beygjum
Gleymum því öllum fantasíum
um Independance Day eða FFH,
þar sem tækni geimveranna og
vopnabúnaður var ekki nema svo-
lítilli spönn framar en það sem við
áttum sjálf, og við gátum þess
vegna barist og sigrað að lokum.
Ef þeir koma - þegar þeir koma
- hvenær sem það verður - eftir
hundrað ár, tíu ár eða seinni part-
inn á morgun - þá getum við ekki
annað en bukkað okkur og beygt
og vonað það besta. Að það verði
ET sem kemur en ekki Alien-
skrímslið.