Dagblaðið Vísir - DV - 23.02.2004, Blaðsíða 2

2 MÁNUDAGUR 23. FEBRÚAR 2004
Fréttir DV
Útgáfufélag:
Frétt ehf.
Útgefandi:
Gunnar Smári Egilsson
Ritstjórar 03 ábm.:
Illugi Jökulsson
MikaelTorfason
Fréttastjórar
Kristinn Hrafnsson
Kristján Guy Burgess
DV: Skaftahlíð 24( Rvík, sími: 550 5000
Fax: Auglýsingar: 550 5727 - Ritstjóm:
550 5020 - Fréttaskot 550 5090
Ritstjóm: ritstjorn@dv.is - Auglýsing-
an auglysingar@dv.is. - Dreifing:
dreifing@dv.is
Setning og umbrofc Frétt ehf.
Prentvinnsla: ísafoldarprentsmiðja
DV áskilur sér rétt til að birta aðsent efni
blaðsins í stafrænu formi og í gagna-
bönkum án endurgjalds.
Einn fluttur á
slysadeild
Minniháttar umferðar-
slys varð við Rauðhóla
laust fyrir klukkan sex í
gær. Ökumað-
ur missti
stjórn á bif-
reiðinni með
þeim afleið-
ingum að hun
valt. Tvennt var í bflnum
og var annað flutt á
slysadeild til skoðunar
en ekki er talið að um al-
varleg meiðsl hafl verið
að ræða. Umferð truflað-
ist ekki af þessum völd-
um og ekki þurfti neina
klippivinnu af hálfu lög-
regiu.
Hækka ekki laun
úr hófi
Bæjarstjóm Vestmanna-
eyja hefur samþykkt að
hækka ekki laun bæjar-
fulltrúa „dr hófi fram“.
Þau Selma Ragnarsdóttir
og Elliði Vignisson sendu
inn bókun á síðasta bæj-
arstjórnarfund. „Þar
sem rekstur Vestmanna-
eyjabæjar er mí í fyrsta
skipti í sögunni meiri en
100% af tekjum bæjarins
skomm við undirrituð á
bæjarfulltrúa að sýna þá
ábyrgð að hækka ekki
eigin laun úr hófl fram,“
sagði í bókun Elliða og
Selmu sem allir bæjar-
fulltrúarnir sjö sam-
þykktu.
Erlend nöfn
Málið
Oft lenda menn ( vand-
ræðum með hvort og þá
hvernig
beygja eigi
erlend nöfn (eða íslensk ættar-
nöfn). Menn eru ekki lengur
sammála um neinar algildar
reglur svo við hér á DV getum
ekki annað en borið fram þá
óformlegu reglu sem hér - og
víðar - er í gildi. Hún hljóðar
þannig að ættarnöfn eru ekki
beygð, nema það bætist við
þau „s“ ( eignarfalii (stöku
sinnum er beygingin reyndar
önnur). Þó því aðeins að nafn-
ið standi eitt og sér. Ef fullt
nafn er nefnt þá kemur eignar-
fallið aðeins á fornafnið en
ekki ættarnafnið.
Þvl segjum við til dæmis:
Hérer Harold Pinter
um Harold Pinter
frá Harold Pinter
til Harolds Pinter.
Við tölum sé annaðhvort
umjeikrit Harolds Pinter" eða
„leikrit Pinters".
Jarðgöng undir Reynisfjall? Nei, takk
Hjálmar Arnason og Dagný Jónsdóttir
sitja á þingi fyrir Framsóknarflokkinn,
Hjálmar fyrir Suðurkjördæmi en Dag-
ný fyrir Norðaustur. Þau hafa nú í samein-
ingu lagt fram á Alþingi tillögu til þingsálykt-
unar um gerð jarðganga í ReynisfjaOi. Á slík
göng mun vera minnst í einhverri langtíma-
áædun um jarðgangagerð sem ég kann ekki í
augnablikinu frekari skil á. En í tillögu þing-
mannanna segir meðal annars svo:
„Með ákvörðun um jarðgöng undir Al-
mannaskarð í Austur-Skaftafellssýslu má
segja að leiðin frá Hveragerði að Djúpavogi
liggi öll á láglendi með einni undantekningu
þó - Víkurskarði vestan Vikur í Mýrdal. í vetr-
arfærð er það eina hindrun umferðar frá
Reykjavík og austur á firði.
Ljóst er að með auknum umsvifum á Aust-
urlandi á umferð um Suðurland eftir að vaxa
stórlega. Þá eru í undirbúningi framkvæmdir
í Vestur-Skaftafellssýslu er kunna að fela í sér
mikla þungaflutninga úr Mýrdalshreppi í
Þorlákshöfn. Spáð er almennum vexti í ferða-
þjónustu og liggur straumur ferðamanna um
Vestur-Skaftafellssýslu."
Síðan er lagt til að samgönguráðherra láti
gera úttekt á kostum jarðganga í Reynisfjalli
sem nái annars vegar til jarðfræðilegs mats
og hins vegar mats á kostnaði og vilja þau
Hjálmar og Dagný að
verkinu verði lokið fyrir
1. september 2004.
Ég man ekki til þess
að vegurinn yflr fjallið sé
sérstök slysagildra og
prívat og persónulega
hlýt ég að taka fram að
mér þykir ævinlega
skemmtilegt að keyra yfir
þetta fjall. Þó hef ég farið
það bæði í snjókomu og
hálku. Ég man heldur ekki til þess að þessi
vegur sé oft lokaður á veturna. Kannski er
það bara af því að ég hef ekki fylgst nógu vel
með en ekki rámar mig að minnsta kosti í
mikið af fréttum af slíku.
Þrátt fyrir þetta slælega minni skal ég ekki
í sjálfu sér efast um að göng undir Reynisfjall
geti orðið til samgöngubóta. Það er reyndar
býsna auðvelt að sýna fram á að sérhver jarð-
göng og sérhverjar umbætur í vegamálum yf-
irleitt séu til bóta. Á einhvern hátt.
En íslenskir þingmenn virðast nú á góðri
leið með að verða helteknir af jarðgangasýki
og þessi þingsálytkunartillaga Hjálmars og
Dagnýjar er gott dæmi um það. Mér segir svo
hugur að bæði í Suðurkjördæmi og Norðaust-
urkjördæmi séu mörg brýn verkefni, margur
pottur brotinn og
maðkur í margri mysu.
Sum þeirra getur ríkis-
valdið leyst, önnur
munu leysast af sjálfu
sér ef ríkið heldur sig
fjarri. En að líta eigi á
það sem einhvers konar
forgangsmál að leggja
út í kostnað við að rann-
saka og síðan væntan-
lega grafa jarðgöng undir Reynisfjall er bein-
línis fráleitt. Þetta er að vísu dæmigert bar-
áttumál landsbyggðarþingmanna sem
ímynda sér - kannsld með réttu, hvað veit ég?
- að kjósendur muni ætíð flykkjast til liðs við
þann stjórnmálaflokk sem lofar stærstum og
mestum jarðgöngum og verklegum fram-
kvæmdum yfirleitt. Og kastar í það mestum
peningum.
Á meðan bíða óteljandi verklegar fram-
kvæmdir við samgöngubætur í Reykjavík og
nágrenni þar sem svo miklu fleiri myndu þó
njóta þeirra. En á það mega þeir sem búsettir
eru í Reykjavík auðvitað ekki minnast. Það er
svívirðing við landsbyggðina þar sem helst
eiga að vera jarðgöng undir sérhvern hól.
Ef þingmennirnir fengju að ráða.
IUugiJökulsson
Islenski dra
Tveir lærðir doktorar, Stefán
Snævarr og Hannes Hólmsteinn
Gissurarson, hafa verið að skrifast á á
vefsíðunni Kreml.is um íslenska
drauminn. Ekki er þar mn að ræða
skáldsögu Guðmundar Andra, held-
ur miklu frekar draum aldamóta-
bamsins um að ísland - fátækt og lít-
ils megandi f upphafi 20. aldar -
kæmist til manns í samfélagi þjóð-
anna.
Stefán Snævarr upphóf umræð-
una með pistli um „heimastjómina,
auðinn, drauminn" þar sem hann
byrjaði á því að hæðast að ásökunum
„heimastjómarmanna" - eins og
ýmsir vilja núorðið helst kalla sjálf-
stæðismenn, eða að minnsta kosti
þann hluta hans sem dyggast fylgir
Davíð formanni - um „vinstrivillu
Fréttablaðsins" og misnotkun Baugs-
feðga á bæði flölmiðlum sínum og
öðrum fyrirtækjum. Stefán er að
sönnu augljóslega ekki sérstakur að-
dáandi Baugsfeðga eða þeirrar stöðu
sem þeir em komnir í í samfélaginu
en heldur því fram að „meginsynd
[þeirra sé] að þéna duglega án þess
að vera angar af meintum kol-
krabba".
Og hefur málflutningur í þá áttina
svo sem sést áður og víðar.
En lokaorð Stefáns í pistlinum em
tilvísun í bandaríska bók um ástand-
ið í bandarísku samfélagi og heitir
Who Stole the Dream? Stefán segir:
„Vel á minnst, hver stal íslenska
drauminum? Drauminum um sam-
félag með tiltölulega miklum jöfiiuði.
Drauminum um friðsælt samfélag
þar sem menn geta gengið um götur
án þess að fá hníf í bakið. Draum-
inum um samfélag tiltölulega
vellæsra og fróðra einstaklinga.
Við getum deilt um Davíð, heima-
stjómina, Baug, verkalýðsfélögin,
frjálshyggjuna, marasmann, hnatt-
væðinguna. En um eitt getum við
ekki deilt: Að draumurinn rættist
ekki.“
Þessu svaraði Hannes Hólm-
steinn um hæl. Hann segir það
„fásinnu" að íslenski draumurinn
hafi ekki ræst. „Þetta var draumurinn
um verklegar framfarir lands og lýðs,
um það, að þjóðin gæti flutt úr
dimmum, rökum og köldum moldar-
kofum, sem stóðu vart af sér eina
kynslóð, í björt og hlý steinhús, um
það, að þjóðin gæti útrýmt sullaveiki,
holdsveiki og berklaveiki, um það, að
börnin dæju ekki mörg, jafnvel flest,
frá mæðrum sínum, um það, að feð-
„Vel á minnst, hver stal ís-
lenska drauminum? Draum
inum um samfélag með til-
tölulega miklum jöfnuði.
Drauminum um friðsælt sam-
félag þar sem rríenn geta
gengið um götur án
þess að fá hníf í
bakið."
Fyrst og fremst
urnir gætu fengið vinnu annars stað-
ar en hjá harðúðugum bændum uppi
í sveit, um það, að Island, sem var eitt
fátækasta land Vestur-Evrópu um
1900, gæti staðið jafnfætis öðrum
löndum. Þessi draumur rættist."
Hannes upplýsir að vísu að rann-
sóknjr sínar á hagsögu 20. aldar
bendi til að „velmegun okkar hafi um
tíma staðið á brauðfótum" en „frá
1991 hefur verið hér festa í peninga-
málum og ríkisfjármálum, stórfelldur
flutningur ákvarðana og valds úr
höndum ríkisins til fólksins, skipu-
lögð aukning frelsis á flestum svið-
um, sérstaklega í atvinnumálum".
Vart þarf að segja lesendum hvað
það var sem gerðist árið 1991 sem
breytti öllu að mati Hannesar. En
svona ef einhver skyldi nú velkjast í
vafa, þá gefum við eina vísbendingu.
Hver tók við forsætisráðherraemb-
ætti árið 1991? Við héldum að vísu að
fótunum hefði verið komið vel og
vandlega undir íslenskt samfélag fyr-
ir þann tíma en það er gott að vita nú
að það voru bara brauðfætur.
En Hannes heldur áfram: „ís-
lenski draumurinn rættist. ísland er
eitt besta land í heimi að búa í. Við
getum verið stolt af árangri síðustu
þrettán ára. Hugsjónir þeirra, sem
ráðið hafa þetta tímabil, eru svipaðar
og hugsjónir Hannesar Hafsteins og
Jóns Þorlákssonar. f þeim skilningi er
eðlilegt að tala um Heirriastjómar-
flokkinn, en skilja Valtý Guðmunds-
son að vísu ekki eftir, enda studdi
hann Hannes Hafstein og Jón Þor-
láksson eftir 1908.“
Hér verðum við að gera athuga-
semd. Þreytandi er að verða sú
áhersla sem „heimastjómarmenn
hinir seinni" leggja á að reyna að telja
okkur trú um að Hannes Hafstein
hafi nánast einn og sjálfirr drifið
áfram þær hugsjónir sem árangur á
heimastjómarárunum var til marks
um. Og að skeyta Jóni Þorlákssyni
þar alltaf aftan við er bara hlægilegt.
Jón Þorláksson var hinn mætasti
maður og vann margvísleg afrek við
verklegar framkvæmdir en hann á þó
ekki heima sem ein af helstu drif-
fjöðrum og hugsjónamönnum
heimastjómartfinans.
Maðurinn sem raunverulega um-
bylti hugsunarhætti íslendinga undir
aldamótin 1900, og er að sínu leyti
miklu verðugri nafnbótarinnar „höf-
undur heimastjórnar" en Hannes
Hafstein (að við minnumst ekki á
Jón), þ.e.a.s. Valtýr Guðmundsson,
hann fær hins vegar að fljóta með, af
því að hann studdi Hannes og Jón
Þorláksson eftir 1908! Það ár var Jón
reyndar ennþá „bara" landsverk-
fræðingur, vann þar að vísu öflugt
starf en var ekki í fremstu röð í stjóm-
málabaráttu eða þjóðfélagsumræðu
yfirleitt.
Hannes telur að vísu ekki að
ástandið sé orðið alfullkomið á ís-
landi og verði það ekki fyrr en hægt
sé að fara út í matvömbúð og kaupa
sér rauðvínsflösku. Og ,,[r]fldð á lflca
að mínum dómi að hætta vonlausri
baráttu sinni til að betrumbæta fólk
með valdboði, til dæmis með því að
banna vændi og klám og þau fflcni-
efrú, sem ekki gera neytendur þeirra
hættulega öðm fólki. Þetta ættu
frjálslyndir jafhaðarmenn að vera
sammála frjálshyggjumönnum um.
Afleiðingamar af því að banna slfkan
ósóma em verri en afleiðingamar af
því að leyfa hann".
Stefán svarar svo og kveður
Hannes greiniiega engan áhuga hafa
lengur á að ræða hagfræði frjáls-
hyggjunnar, heldur dveljist hann
bara „í túni heimaríku rakkanna í
Heimastjórnarflokknum". Og:
„Hannes segir það firru mína að ís-
lenski draumurinn hafi ekki ræst.
þvert á móti, í túni Davíðs Oddsson-
ar drjúpi smjör af hverju strái. Ef
þetta er satt sannar það aðeins að
draumur þeirra íslendinga sem hafa
asklok fyrir himin hefur ræst.
Draumur okkar hinna hefur hverfst í
martröð. Martröð þar sem forsætis-
ráðherra lætur takmarka ferðafrelsi
til að þjóna kínverskum einræðis-
herra. Martröð þar sem ríkisstjórnin
trúir lygum um meint gereyðingar-
vopn í írak. Martröð þar sem fá-
menn klíka kapítalista fær kvótann
gefins meðan sjómenn og trillukarl-
ar eru rændir frumburðarrétti sín-
um. Martröð þar sem tveir ríkis-
bubbar eiga lungann af fjölmiðlum
landsins. Martröð þar sem menn
mikla sig af frændsemi við vellauð-
uga villimenn. Martröð þar sem lífs-
hættulegt er að ganga um götur
Reykjavíkur að næturlagi. Martröð
þar sem dópið flæðir um æðar ung-
menna. Martröð þar sem i'sland er
orðið að skrípamynd af Ameríku og
aðhlátursefni nágrannaþjóðanna.
Martröð þar sem íslendingar eru
orðnir ein Ijótasta þjóð Evrópu
vegna amerísks ólifnaðar. Martröð
þar sem íslensk tunga og menning
liggja banaleguna. Martröð þar sem
bókaþjóðin er orðin ólæs og óskrif-
andi.
Draumur dópsalanna rættist.
Draumur morðhundanna rættist.
Draumur svikahrappanna rættist.
Draumur kanamelludólganna rætt-
ist. Draumur fjárplógsmannanna
rættist. Draumur draslfæðusalanna
rættist. Draumur plebbanna rættist.
Ekki draumur minn.“