Dagblaðið Vísir - DV - 27.02.2004, Qupperneq 3

DV Fyrst og fremst
FÖSTUDAGUR 27. FEBRÚAR 2004 3
Út úr kófinu
Ég hætti að reykja sígarettur fyrir
sex árum. Það var enginn vandi. Ég
ákvað ekki einu sinni að hætta - eng-
ir plástrar, ekkert tyggjó - ég bara
hætti. Karlmenn eiga víst mun auð-
veldara með að láta af nikótínfíkn en
konur; ég las einhvers staðar að þeir
væru flestir hættir um fertugt í síðasta
lagi. Ég er sem sagt frekar dæmigerð-
ur. Ég var líka lélegur reykingamaður.
Byrjaði á sínum tíma af því sumir
pakkarnir voru svo fallegir, drap alltaf
í sígarettunum hálfreyktum. Fannst
samt ágætt að lifa í kófinu. Stundum
iangar mig meira að segja að reykja
sígarettu, en bara upp á stemning-
una. Get það samt ekki. Mér er
ómögulegt að snerta efnið. Get ekki
einu sinni hugsað um það án þess að
finna vott af vanlíðan.
Lyktin ólýsanlega vond
Ég næ ekki að lýsa því hvað mér
finnst lyktin af tóbaki ólýsanlega
vond. Ég geng áveðurs ef ég mæti
reykingafólki utandyra, gretti mig svo
allir sjá og tuða um hvað þetta séu
miklir plebbar að reykja úti á götu.
Meira að segja fólk sem ég sé reykja í
sjónvarpinu veldur mér ógleði. Ef
mér færi boðið að taka við starfinu
hans Þorgríms skólabróður míns hjá
Tóbaksvarnanefndinni myndi ég
hugsa mig um tvisvar. Núorðið trúi ég
líka öllu sem hann segir um sígarett-
ur, hversu ólíklegt sem mér fannst
það einu sinni: Um dauðsföll vegna
óbeinna reykinga. Um hyað reyk-
ingafólk er lélegir starfskraftar vegna
sífelldra reykpása.
Reykingar ógna líka heimilisfriðn-
um hjá mér. Eg heid ég sé orðinn
óþolandi. Ég er farinn að hlusta á
sjálfan mig nota frasa eins og að ég
hafi rétt til að anda að mér hreinu
lofti. Þetta hefur, tel ég, þveröfug
áhrif. Einu sinni fór konan mín út á
tröppur til að reykja sígaretturnar sín-
ar. Nú lætur hún sér nægja að opna
glugga til hálfs. Ég gríp um kverkarn-
ar á mér, gef.frá mér hryglu og segist
vera að deyja úr óbeinum reykingum.
Kerlingar með Pall Mall
Þegar ég var lítill voru kerlingar í
Egill Helgason
trúir öllu sem
Þorgrímur Þráinsson
segir.
Kjallari
öðrum hverjum glugga sem hrópuðu
á mann sígarettubrunninni röddu:
„Heyrðu vinur, viltu skreppa út í
sjoppu og kaupa fyrir mig einn pakka
af Camel/Pall Mall?“ Létu svo detta
fimmkrónu seðla úr gluggunum. Nú
þarf maður að vera átján til að kaupa
tóbak og sígaretturnar eru geymdar í
læstum hirslum eða á bak við þartil-
gerð tjöld. Það sér enginn hvað pakk-
arnir eru fallegir. Engin vinaleg
kameldýr eða hárauð mynstur sem
lokka. Bráðum ædar Evrópusam-
bandið að setja reglur um að auglýs-
ingar með myndum af hroðalegum
krabbameinum skuli þekja allt að 40
hundraðshluta hvers sígarettupakka.
Framtíðin er ekki björt fyrir reyk-
ingamenn. Tímaritið Economist talar
um alheimskrossferð gegn reyking-
um. I Bandaríkjunum þokast reyk-
ingamenn alltaf lengra og lengra inn í
skúmaskot, líkt og hver önnur óværa.
Þar er búið að banna reykingar á al-
mannafæri í meira en 100 borgum.
Irar - af öllum þjóðum - hafa fylgt
þessu fordæmi og lagt bann við reyk-
ingum á veitingahúsum. Talið er að
Bretar verði næstir. Svo allt Evrópu-
sambandið. Maður er meira að segja
Listamannslaust Undið ofan af
listaverk óréttlætinu
Sverríi Ólafsson myndlistarmað-
urskrífar. Mér finnst alveg með ólík-
indum skemmtilegt að Vestmanna-
Lesendur
eyingurinn Árni Johnsen skuli vera
fenginn til að svara fyrir afglöp
meirihutans í Reykjanesbæ, en það
er svo sem hægt að skilja ef litið er
til frændseminnar við bæjarstjór-
ann. Þess vegna geymir Árni Sigfús-
son allt grjótið fyrir nafna sinn.
Málið er að
stóra Hollywood-
skiltið í Reykja-
nesbæ fékk und-
anþágu frá bygg-
ingarlögum
vegna þess að
það er flokkað
sem „umhverfis-
listaverk". Eng-
inn listamaður
kom nálægt gerð
verksins og þetta gagnrýndi ég hér í
DV. Árni Johnsen var þá fljótur að
svara og tók undir þau orð frænda
síns, Árna Sigfússonar, að allir íbúar
Reykjanesbæjar væru listamenn. Ég
ætla mér ekki að fara að ræða inntak
og meiningu myndlistar við Árna
Johnsen, minn gamla skólafélaga og
vin, en af því að Árni minnist á að ég
sé fljótfær í sínu svari get ég ekki á
mér setið.
Hver man ekki eftir því þegar
Árni kveikti álfabrennu í miðjum
tjarnarhólmanum í Reykjavíkurtjörn
og brénndi hreiðurstæði fuglanna.
Get ég ekki ætlað Árna að þetta hafi
verið afglöp heldur afburðafljót-
færni! Ég gæti einnig nefnt fleiri
dæmi um fljótfærni Arna, svo sem
eins og að heilsa mönnum að sjó-
mannasið með kjaftshöggi, en hugsa
að hér láti ég staðar numið.
Sverrir Ólafsson
Krístján Ólafsson skrifar: Mér
finnast kröfur ríkisins um að fá til sín
lendur þær sem liggja ofan hálend-
isbrúnar sjálfsagðar. í því sambandi
er útúrsnúningur að velta upp þeim
fleti hver eigi tilkall til Esjunnar. Hún
er og verður áfram sameign allra,
hvort sem það er formlega eða ekki.
í DV á fimmtudag bendir Páll
Stefánsson ljósmyndari á að þjóðar-
fjallið svonefnda, Herðubreið, sé í
landi Reykjahlfðar í Mývatnssveit,
sem er stærsta jörð landsins. „Áður
var hálendið afréttur bænda en nú
notað til útivistar. Þjóðlenda tryggir
öllum jafnan aðgang að há-
lendisperlum,“ segir Páll og slær
með þessu svari hinn rétta tón. Há-
lendið er í dag kannski síst notað til
fjárbeitar, miklu frekar jeppa- og
gönguferða. Með þeirri landnotkun
getur fólk sem býr í þéttbýlinu miklu
frekar gert tilkall til fjallanna - frem-
ur en sveita-
karlar. Skil-
greining á há-
lendinu sem
þjóðlendu er
því spurning
um sanngirni;
að mæta nýj-
um veruleika
sem er sá að
flestir búa á
mölinni en
sækja til fjalla.
Það er líka
óeðlilegt að í
krafti þeirra forréttinda að eiga lönd
upp til fjaUa geti bændur hagnast
stórkostlega. Slíkt er jafn óeðlilegt og
kvótagróði útgerðarmanna.
Óbyggðamálið er því ef til vill bara
spurningin um að farið verði að
vinda ofan af óréttlæti þjóðfélagsins,
fyrst upp til fjalla og síðan fram til
sjávar.
Þjóðarfjallið Herðu-
breið „Óbyggðamálið er
spurningin um að farið
verði að vinda ofan af
óréttlætinu, fyrst upp tii
fjalla og siðan fram til
sjávar, “ segir bréfritari.
Spurning dagsins
Bitastæðar bækur í boði?
Klámsögur í sjö hringjum
„Maður þarfað fara hér um sjö hringi til þess að
átta sig á því hve margt er í boði. Núna er ég mest að
leita að ævisögum miðla, en þær eru margar til og
býsna góðar. Sjálfur er ég eitthvað að skrifa um þetta
efni og auðvitað má líka segja að við rithöfundar séum
að vissu leyti líka miðlar. Þegar vel er að gáð má hér
finna ýmsa góða ritlinga og slíkt
- og I fyrra fann ég hér tvær
góðar klámsögur."
Sjón
rithöfundur
farinn að rekast á reyklausa veitinga-
staði í Frakklandi. Iþróttin Formúla
hefur hrakist til Kína frá Kanada
vegna þess að þar er búið að setja
bann við tóbaksauglýsingum. Svona
verða reykingamenn hundeltir og
niðurlægðir. Og á endanum verður
heimurinn eins og smáríkið Bútan í
Himalajafjöllum. Það er fyrsti staður-
inn í veröldinni þar sem hefur verið
lagt algjört bann við sölu tóbaks -
landsmenn hafa ekki annað en há-
fjallaloftið til að teyga að sér.
Samt er ég ekki alveg sannfærður
um þennan málstað. Ég get til dæmis
illa hugsað mér reyklaus kaffihús. Ég sé
fyrir mér staði fulla af leiðinlegu og
stífu fólki. Eftir árin sem ég eyddi á
Mokkakaffi er hún einhvern veginn
föst í mér sú hugmynd að hjá reykinga-
mönnum sé að vænta meiri andagiftar
en hjá öðmm - að þeir séu á einhvern
hátt í betri tengslum við lífsnautnina.
Margar hugmyndir hafa fæðst á reyk-
fylltum kaffihúsum, en er einhvers að
vænta á reyklausum Starbucks?
Skrípamynd af martröð
nútímamannsins
Þetta er líka spurning um heim
þar sem öllu er stjórnað með boðum
og bönnum og allir em að skipta sér
af öllum. Maður á kannski að fara
varlega í að hafa vit fyrir öðru fólki. Ég
á svo sem ekki von á öðm en að reyk-
ingamenn verði nokkuð auðveldiega
kveðnir í kútinn. Mótmæli þeirra
verða hávær en í nútmasamfélagi vill
enginn stjórnmálamaður bera blak af
reykingum. Þeir fylgja straumnum,
svo ætli það sé ekki óhætt að spá því
að hér verði búið að banna reykingar
á almannafæri eftir svona fimm ár?
Það er partur af þeirri lífsstefnu - eða
heitir það ekki lífsstílsbylting? - sem
felur í sér að fóik sé látlaust að hugsa
um heilsufar. Þessu nokkuð sjálf-
hverfa viðhorfi er stöðugt troðið upp
á mann í sjónvarpi og blöðum.
Skrípamynd af martröð nútíma-
mannsins er risastór salur þar sem
ógurlegur fjöldi fólks er að hlaupa á
brettum eins og maurar. Á stöðugri
hreyfingu en kemst ekki neitt - líkt og
nútíma Hieronymus Bosch...
DV tekur við lesendabréfum og
ábendingum á tölvupóstfanginu
lesendur@dv.is. DV áskilur sér rétt til að
stytta allt það efni sem berst til blaðsins
og birta það í stafrænu formi og í
gagnabönkum án endurgjalds.
„Mest eru það
fróðleiksbækur
og ævisögur
sem ég leita að
og ernúþegar
kominn hér
með tvær
ágætar bækur,
Pétur útvarpsþulur og hin er eftir
Magnús Storm."
Pétur Bjarnason
smiður
„Égerað
kynna mér úr-
valið en sárast
finnst mér að
vera búinn að
kaupa mjög
mikið afþess-
um bókum
áður, og það á
fullu verði. Að
undanförnum hefég verið að lesa mik-
ið um og eftir Laxness og hefnúna aug-
un opin fyrirslíkum bókum."
Guðmundur Guðmansson
lífeyrisþegi
„Hérerégnú
þegar búin að
finna ágæta
bók um flugu-
veiði og ætli ég
klki ekki næst á
krakkabæk-
urnar og finni
eitthvað fyrir barnabörnin."
Ólafía Sveinsdóttir
húsmóðir
„Það eru fræði-
bækur, svo sem
um íslenskt
mál, og skáld-
sögur sem ég
hefáhuga á.
Finnst vanta
hér bækur ís-
lensku stór-
skáldanna, svo
sem Stephans G.Afskáldsögum hefég
áhuga á Ólafi Gunnarssyni."
Pétur Erlendsson,
fv. bankamaður
Hinn árlegi markaður Félags íslenskra bókaútgefenda stendur nú
yfir. Þúsundir titla eru í boði.
Siálfsvarnarskóli íslands
í
JKMSfgtlíl
Alvöru sjálfsvörn.
Þjálfun - Agi - Virðing
Sjálfsvarnarskóli Islands býður upp á námskeið
í sjálfsvörn fyrir alla aldurshópa. Við erum með
sérstaka tíma fyrir börn og unglinga.
Þaö þurfa allir að kunna að verja sig.
Byrjendur eldri en 16 ára hafa fjölda tíma til
þess að æfa alvöru sjálfsvörn. Jiu Jitsu eykur
sjálfstraust og aga. Byggir á tækni, tökum og
lásum.og er sjálfsvörn ekki keppnisíþrótt.
Jiu Jitsu hentar jafn ungum sem öldnum.
Það er alltaf hægt að byrja að æfa.
Kennslustaður
Faxafen 8
|~820-3453 almennar upplýsingar. -
| 863-2804 þjálfari bama og unglinga. [
www.sjalfsvor n . i s